Jan Andrzej Stepek

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

Jan Andrzej Stepek, ur. 23 XII 1951 w Sanoku, zm. 9 XI 1996 w Rzeszowie. Absolwent Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Wydz. Nauk Humanistycznych (1977); członek Koła Naukowego Studentów Historii (opiekun prof. Jerzy Kłoczowski).

Od połowy l. 70. związany ze środowiskami opozycyjnymi: w kontakcie z Bogdanem Borusewiczem, Januszem Krupskim, Piotrem Jeglińskim, m.in. w 1976 (po wyjeździe P. Jeglińskiego do Paryża i przerzucie do kraju powielacza) współtwórca niezależnego wydania książki George’a Orwella Folwark zwierzęcy; działacz w Duszpasterstwach Akademickich oo. pallotynów i oo. dominikanów (w tym czasie w kontakcie m.in. z Leszkiem Moczulskim, Wojciechem Ziembińskim, Antonim Macierewiczem). W 1977 udostępniał mieszkanie introligatorom niezależnych wydawnictw (m.in. 1. nr. kwartalnika literackiego „Zapis”). 14 V 1977 z kilkoma osobami zatrzymany w pociągu do Krakowa w drodze na pogrzeb Stanisława Pyjasa. Latem 1977 współorganizator w Lublinie (w mieszkaniu Bożeny Wronikowskiej) klubu dyskusyjnego (z udziałem gości, m.in. Władysława Bartoszewskiego, Jacka Woźniakowskiego): w toku tych spotkań powstała m.in. idea wydawania niezależnego pisma „Spotkania”, w redakcji „Spotkań” odpowiedzialny za problematykę ukraińską, opracowanie techn. pisma i serii wydawniczej „Biblioteka Spotkań”. 1977-1979 pracownik Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku; od IX 1979 studia doktoranckie na KUL. Uczestnik spotkań z działaczami RMP na Górze św. Anny.

25-31 VIII 1980 uczestnik głodówki solidarnościowej ze strajkującymi robotnikami Wybrzeża w kościele MB KP w Stalowej Woli (z Januszem Krupskim, Januszem Bazydłą, Stanisławem Sudołem i Markiem Zielińskim); od IX 1980 w „S”, sekretarz Koła „S” na KUL. Od 1 V 1981 pracownik Biura Historycznego przy Ośrodku Badań Społecznych MKZ „S” w Gdańsku, odpowiedzialny za zbieranie materiałów nt. Grudnia ’70, autor opracowania dot. wydarzeń w Szczecinie w 1970 (Grudzień 1970, Paryż 1986); redaktor i autor wstępu do broszury Gleba Jakunina O aktualnym stanie rosyjskiego kościoła prawosławnego i perspektywach religijnego odrodzenia Rosji. Referat przedłożony Chrześcijańskiemu Komitetowi Obrony Praw Wierzących w Rosji (Lublin-Warszawa-Kraków 1981).

Po 13 XII 1981 uczestnik strajków w WSK PZL Świdnik i FSC w Lublinie, następnie w ukryciu (m.in. w Rzeszowie i w Soninie na plebanii u ks. Jana Jakubowskiego), działacz podziemia, m.in. zaangażowany w szkolenie drukarzy. 23 IX 1982 zatrzymany w Warszawie, 5 XI 1982 po wyrażeniu zgody na emigrację zwolniony.

Od IX 1983 na emigracji we Francji. Współpracownik wydawnictwa Editions Spotkania, zaangażowany w przygotowanie do druku wielu książek, redaktor pierwszych nr. kwartalnika „Libertas”, korespondent Radia Wolna Europa, uczestnik spotkań z przedstawicielami emigracji rosyjskiej, ukraińskiej, czeskiej i afgańskiej. W 1989 współautor (z P. Jeglińskim) tekstu Dlaczego nie pojedziemy do Warszawy („Arka” nr 26, 1989) wyjaśniającego powody, dla których Editions Spotkania odmówiły udziału w V 1989 w warszawskich Międzynarodowych Targach Książki. Od VII 1990 w Polsce, redaktor nacz. tygodnika „San” w Rzeszowie, od IX 1990 dziennika „Nowiny”, od III 1993 redaktor w dziale zagranicznym pisma; od VII 1995 redaktor nacz. gazety „Wieczór Wrocławia”.

Odznaczony pośmiertnie Krzyżem Wolności i Solidarności (2017).

14 XI 1977 - 9 VII 1979 rozpracowywany przez Wydz. III KWMO w Krośnie w ramach SOS krypt. Historyk; 4 III 1980 - XI 1982 przez Wydz. IV KWMO w Lublinie w ramach SOR krypt. Redaktorzy; od 23 IX 1985 objęty Zabezpieczeniem Operacyjnym, 11 XII 1986 – 16 I 1990 rozpracowywany przez Wydz. II WUSW w Krośnie w ramach SOS krypt. Historyk.

Michał Stręk