Aktualnie znajdujesz się na:

Biogramy

Duda Jan

Jan Duda, ur. 17 V 1960 w Nowym Sączu. Ukończył Pomaturalne Studium Samochodowe w Nowym Sączu (1982).

Od 1977 prowadzi gospodarstwo rolne w Gołkowicach Górnych. Od lat 70. w Ochotniczej Straży Pożarnej, od 1981 naczelnik; w 1983 odmówił przystąpienia do PRON przez co stracił stanowisko naczelnika, nast. wystąpił z OSP. Od 1977 kolporter „Robotnika”, „Biuletynu Informacyjnego” KOR/KSS KOR, książek o zbrodni katyńskiej (odbierał je w Zakonie Karmelitów Bosych w Krakowie) i George’a Orwella; założył w swoim domu bibliotekę wydawnictw niezależnych działającą do 1989. W 1978, w klasie maturalnej, zawieszony w prawach ucznia za bojkot akademii z okazji rocznicy rewolucji październikowej.

Od X 1980 członek Tymczasowych Zarządów w Komitecie Założycielskim Koła „S” RI w Gołkowicach oraz Gminnego w Starym Sączu. Od V 1981 członek Zarządu Koła „S” RI w Gołkowicach i członek Zarządu Gminnego „S” RI w Starym Sączu. Kolporter wydawnictw niezależnych wśród rolników na terenie gminy, m.in. „Gońca Małopolskiego” i paryskiej „Kultury”. 9-11 I 1981 organizował i zbierał żywność dla strajkujących w Ratuszu w Nowym Sączu. W V 1981 uczestnik mszy na Rynku w Nowym Sączu po zamachu na Jana Pawła II. 7 VIII 1981 uczestnik marszu przeciwko zubożeniu społeczeństwa. W XI 1981 obserwator rozmów z wojewodą rzeszowskim podczas strajków okupacyjnych „S” RI. XI-XII 1981 w Wojewódzkim KS w Nowym Sączu, uczestnik rozmów z wojewodą, jednocześnie prowadził okupację Urzędu Gminy w Starym Sączu. W XII 1981 organizator zbiórki żywności dla strajkujących studentów w Krakowie.

Po 13 XII 1981 organizator podziemnych struktur „S” RI na terenie gminy; blisko współpracował z Janem Gomółką, Stanisławem Gorczowskim, Grzegorzem Sajdakiem, Wojciechem Muchą. Kolporter na terenie gminy podziemnych wydawnictw i ulotek, m.in. „Wiadomości Nowosądeckich”, „Hutnika”, „Tygodnika Mazowsze” oraz utworów Czesława Miłosza i Zbigniewa Herberta; w które zaopatrywał się u Henryka Szewczyka, Zygmunta Berdychowskiego, Romana Jopa. Prowadził akcje ulotkowe i plakatowania; uczestnik spotkań z rolnikami, podczas których informował ich m.in. o sytuacji politycznej. Uczestnik demonstracji ulicznych w Nowej Hucie. Zorganizował maszynę do pisania oraz powielacz dla podziemnej „S” w Nowym Sączu. Organizator i działacz grupy pomagającej aresztowanym, zbierał składki oraz organizował żywność i kartki żywnościowe dla represjonowanych i ich rodzin; uczestnik Duszpasterstwa Ludzi Pracy Duszpasterstwa Ludzi Pracy Duszpasterstwa Ludzi Pracy, struktury kościelne, faktycznie posiadające charakter stowarzyszeń, których celem było wzmocnienie moralne i rozwój duchowy pracujących, a także pobudzenie ich do aktywności w życiu zawodowym i społecznym. Ich działalność nie zawsze była całkowicie jawna. Pierwsze DLP powstały w 1973, szczególny rozkwit tych struktur, często przy współudziale laikatu, nastąpił w okresie stanu wojennego i delegalizacji „S”, co wynikało z bieżących potrzeb – głównie pomocy internowanym działaczom związku, ale także np. potrzeby wspólnotowości czy dalszego samokształcenia po zawieszeniu działalności kursów organizowanych w ramach tzw. Uniwersytetu Latającego. Zazwyczaj opiekunami duszpasterstw byli księża diecezjalni: proboszczowie albo delegowani do tej pracy wikariusze, np. Jerzy Popiełuszko, który od I 1979 pełnił posługę jako duszpasterz średniego personelu medycznego w archidiecezji warszawskiej. Jednym z prężniej działających DLP kierował w parafii św. Maksymiliana w nowohuckich Mistrzejowicach ks. Kazimierz Jancarz, który organizował tam m.in. czwartkowe Msze za Ojczyznę. Z duszpasterstwem tym był związany ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski. Często opiekę nad DLP sprawowali także księża zakonnicy. DLP przede wszystkim pogłębiały świadomość chrześcijańską; ich członkowie poznawali katolicką naukę społeczną, papieskie encykliki, aktualności z życia gospodarczego i społecznego. W ramach DLP organizowano od 1982 Ogólnopolską Pielgrzymkę Ludzi Pracy, która w 3. sobotę i niedzielę IX każdego roku wyruszała (i wyrusza) na Jasną Górę. DLP organizowały pielgrzymki także do innych miejsc kultu religijnego. Choć wszystkie one miały charakter religijny, pozwalały zarazem pracownikom, szczególnie tym zrzeszonym w „S”, na zamanifestowanie jedności i starań w walce o wolność, godność człowieka pracy i prawa pracownicze. Przeciwko DLP protestowały niejednokrotnie władze państwowe, traktując ich działalność jako zagrożenie w sferze wpływu na środowiska robotnicze. DLP prowadziły ponadto działalność samokształceniową, budowały poczucie wspólnoty w kręgu wartości chrześcijańskich, wywierały pozytywny wpływ na życie religijne, społeczne, rodzinne, zawodowe i polityczne. i Mszy za Ojczyznę. 1982-1986 ok. 10 razy przesłuchiwany (rozmowy prewencyjne i ostrzegawcze zwłaszcza przed rocznicami); kilkakrotnie zatrzymywany do 48 godz., dwukrotnie ukarany grzywną przez kolegia ds. wykroczeń za „naruszenie porządku publicznego”. 3 XI 1984 uczestnik pogrzebu ks. Jerzego Popiełuszki w Warszawie. 1985-1988 uczestnik spotkań KIK w Nowym Sączu. W 1988 organizator pomocy żywnościowej strajkującym w HiL.

W II 1989 inicjator i uczestnik wojewódzkiego zjazdu ujawniających się struktur „S” RI, w Związku do 1993, wiceprzewodniczący Rady Wojewódzkiej „S” RI. 15 IV 1989 – 1991 w KO „S” woj. nowosądeckiego; współorganizator spotkań i wieców z kandydatami do parlamentu, plakatował, 4 VI 1989 wiceprzewodniczący gminnej komisji wyborczej w Starym Sączu. W VIII 1990 członek zespołu organizacyjnego PC w Nowym Sączu. W 1990 członek założyciel i pierwszy prezes zarządu Sądeckiej Fundacji Rozwoju Wsi i Rolnictwa (zarejestrowanej w 1992). 1991-1993 współwydawca „Gazety Chłopskiej” na terenie woj. nowosądeckiego. 1992-1993 w PSL „S”, nast. SLCh, członek Zarządu Wojewódzkiego i Prezydium Zarządu Krajowego. 1992-2000 właściciel Przedsiębiorstwa Handlowo-Produkcyjnego „WOMAD” w Rdziostowie; od 1992 współwłaściciel i prezes Przedsiębiorstwa Wielobranżowego Spółka Właścicieli Sp. z o.o. tamże. 1993-2006 w ZChN, przewodniczący koła miejskiego w Nowym Sączu, delegat na zjazd. W 1994 wydawca „Tygodnika Nowosądeckiego”. 1998-2002 radny powiatu nowosądeckiego z listy AWS; przewodniczący Rady Powiatu. IV-VIII 1999 przewodniczący Komitetu Pomocy Uchodźcom z Kosowa w Albanii, stworzonego przez powiat nowosądecki i miasto Nowy Sącz – organizowanie zbiórki środków finansowych oraz materiałowych (koce, odzież, leki, żywność), transportu oraz szpitala polowego w Albanii; akcję zabezpieczała technicznie PSP (Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza z Nowego Sącza) oraz lekarze z Polskiej Misji Medycznej. W 1999 pomysłodawca i inicjator przyjętej uchwały Rady Powiatu Nowosądeckiego i Rad Gminnych Sądecczyzny nadającej Janowi Pawłowi II tytuł Honorowego Obywatela Ziemi Sądeckiej, wręczonego mu osobiście 4 XI 1999 w Watykanie, jako prezent imieninowy. Od 1999, w ramach upowszechniania kultury, współfinansuje publikacje albumowe nowosądeckich artystów, m.in. ''Salon'' Związku Polskich Artystów Plastyków, Oddział w Nowym Sączu, album ''Ojciec Święty na Sądeckiej Ziemi'' (1999), ''Przewodnik Nowosądecki'' (2001) oraz Międzynarodowy Plener Malarski w Starym Sączu zorganizowany dla uczczenia beatyfikacji św. Kingi (VI 1999); wydawca i fundator albumu pamiątkowego po Alfredzie Kotkowskim (2000). Od 2001 członek wspierający Związku Polskich Artystów Plastyków.

Odznaczony Srebrnym Krzyżem Za Ratowanie Życia i Ochronę Mienia (1999), Złotą Odznaką: Zasłużony dla Pożarnictwa (2001), Medalem Pamiątkowym: NSZZ „S” 1980-2005 Region Małopolska (2005).

Sławomir Chmura

Opcje strony

do góry