Encyklopedia Solidarności

https://encysol.pl/es/encyklopedia/biogramy/18669,Mokanek.html
19.04.2024, 22:54

Mokanek

Marek Skwarczyński, ur. 5 IV 1955 w Częstochowie. Ukończył Zasadniczą Szkołę Metalową w Częstochowie (1973).

1973-1975 pracownik Huty im. Bolesława Bieruta w Częstochowie, 1975-1982 Fabryki Zmechanizowanych Obudów Ścianowych Fazos w Tarnowskich Górach.

21-22 VIII 1980 współorganizator strajku w Fazosie, przewodniczący KS, od IX 1980 w „S”; wiceprzewodniczący KZ; współorganizator i wiceprzewodniczący MKK, następnie MKZ w Tarnowskich Górach, od VI 1981 członek Prezydium Zarządu Podregionu „S” Tarnowskie Góry.

14-17 XII 1981 uczestnik strajku w Fazosie, wiceprzewodniczący KS; 21 XII 1981 aresztowany, przetrzymywany w AŚ w Zabrzu, 16 II Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”, II Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”, II, tzw. II Krajówka, powstała w III 1982 w Trójmieście z inicjatywy: Tadeusza Harasimowicza (od XII 1981 na emeryturze, wcześniej gł. księgowy w Gdańskich Zakładach Rybnych, doradca tamtejszej KZ „S”), Józefa Koska (dźwigowy w Zarządzie Portu Gdynia), Pawła Slezyngiera (mistrz na Wydz. K-2 Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni, przewodniczący „S” na największym wydziale stoczni), Jana Gawina (w III 1982 w SKP, od X 1982 pracownik Okręgowego Przedsiębiorstwa Wodno-Kanalizacyjnego w Gdyni), Pawła Zińczuka (ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina, od IX 1980 łącznik Wydz. P-1 z Komitetem Założycielskim „S” w SG, nast. członek KZ), Janusza Satory (w 1980 w WZZ, w VIII 1980 członek KS w Elmorze; nast. wiceprzewodniczący KZ; 15 XII 1981 organizator 1-dniowego strajku w zakładzie, nast. w ukryciu), Ryszarda Jankowskiego (ze Stoczni Nauta w Gdyni), Jana Kisielewskiego, we współpracy z Tadeuszem Kulczyńskim (z Gdańskiej Stoczni Remontowej) i przedstawicielami Stoczni Północnej im. Bohaterów Westerplatte: Andrzejem Adamczykiem, Romanem Wyżlicem, Janem Wójcikiem. W komórce poligraficznej II Krajówki byli: Andrzej Andrzejewski, Justyn Baranowski, Witold Szaniawski; Tadeusz Szozda (łącznik z II KK). Członkowie II Krajówki m.in. kolportowali pisma podziemne („Tygodnik Mazowsze”, „Solidarność Narodu”). 28 VIII 1982 wystosowano „Apel do społeczeństwa” nawołujący do udziału w manifestacjach. Nazwa organizacji (miała posłużyć do sygnowania dokumentów) była kwestią sporną: II KK NSZZ „S” zaproponował T. Harasimowicz, by nadać większą rangę programowi, nad którym pracowali przedstawiciele największych zakładów Trójmiasta. Dokument: „Program budowy ugody narodowej” został ostatecznie zredagowany w VII 1982 przez P. Slezyngiera we współpracy z T. Harasimowiczem i P. Zińczukiem (podczas spotkania w jego mieszkaniu); był to przeredagowany tekst tez Prymasowskiej Rady Społecznej (opublikowanych 5 IV 1982). Wydany 4 VIII 1982 program podpisano: „Delegaci i Pracownicy. II KK NSZZ «S» (działająca na czas zawieszenia Związku)”. Zastrzeżenie to dołączono, by podkreślić, że II Krajówka nie dąży do przejęcia władzy w „S”. Żądano m.in.: odwołania stanu wojennego, likwidacji ograniczeń praw i swobód obywatelskich, uwolnienia internowanych, uniewinnienia aresztowanych, przywrócenia do pracy zwolnionych za działalność związkową, zaniechania represji wobec pracowników nauki. Spotkania II Krajówki odbywały się: w mieszkaniach T. Harasimowicza w Sopocie, P. Zińczuka w Gdańsku, w mieszkaniu przy ul. Leczkowa, na przystankach SKM Gdańsk Politechnika i Gdynia-Redłowo, w parkach. W V 1982 na Łysej Górze w Sopocie członkowie II Krajówki spotkali się z poszukiwanym listem gończym Bogdanem Lisem, który interesował się nastrojami w zakładach pracy; postanowiono utrzymywać kontakt, II Krajówka zobowiązała się przekazać mu przez łącznika opracowany program organizacji. II Krajówka została rozbita na przełomie XII 1982/I 1983; 9 XII 1982 zatrzymano, nast. aresztowano P. Slezyngiera, 19 I 1983 – J. Koska, 24 I 1983 – T. Harasimowicza, 27 I 1983 – J. Gawina, 7 II 1983 – P. Zińczuka, 30 V 1983 – R. Jankowskiego, na pocz. VII 1983 – J. Satora. J. Kisielewski od I 1983 ukrywał się, późn. został zatrzymany. 27 VII 1983 ppłk Stefan Rutkowski, Naczelnik Wydz. Śledczego WUSW w Gdańsku, wniósł wniosek o umorzenie śledztwa na mocy amnestii. 16 XI 1983 Sąd Rejonowy w Gdańsku umorzył śledztwo. 1982 skazany wyrokiem Sądu Śląskiego Okręgu Wojskowego we Wrocławiu na sesji wyjazdowej w Katowicach na 3,5 roku więzienia, osadzony w ZK w Raciborzu (uczestnik 6-dniowej głodówki), Wrocławiu (uczestnik 7-dniowej głodówki) i Strzelinie; w V 1983 zwolniony na mocy aktu łaski Rady Państwa; w II 1982 zwolniony z pracy. 1983-1996 zatrudniony w Przedsiębiorstwie Zagranicznym TWD Elmar w Gliwicach (od 1991 Elmar-Zremb Sp. z o.o.).

W 1989 członek KO Ziemi Tarnogórskiej, 1990-1993 wiceprzewodniczący VI-IX 1989 przewodniczący KZ „S” w TWD Elmar, IX 1989 – 1992 przewodniczący Międzyzakładowej Komisji Związkowej w Tarnowskich Górach, 1990-1992 delegat na kolejne WZD Regionu Śląsko-Dąbrowskiego i KZD. 1996-1998 wiceprezes Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego Bonus Sc. w Gliwicach, 1998-2001 pracownik Przedsiębiorstwa Produkcyjnego Dublet Sc. w Żarkach, 2001-2002 Plombat Sp. z o.o. w Dąbrowie Górniczej, 2002 – II 2009 prezes Zarządu Elmar-Zremb-Baterie Sp. z o.o. w Gliwicach; II 2009 – IX 2010 dyr. Loxa Sp. z o.o. w Żarkach, od 2010 na emeryturze, 1998-2001 w RS AWS.

Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2009).

22 VIII 1980 – 26 I 1981 rozpracowywany przez Wydz. IIIA KW MO w Katowicach w ramach SOS krypt. Przerwa; 19 V 1981 – 14 IV 1982 przez Wydz. IIIA/V-2 KW MO w ramach KE krypt. Spiker.

 

Weronika Rudnicka

Opcje strony