Encyklopedia Solidarności

https://encysol.pl/es/encyklopedia/biogramy/19271,Urbanski-Roman.html
24.04.2024, 16:06

Urbański Roman

Roman Urbański, ur. 12 IV 1948 w Bąku k. Kościerzyny. Ukończył LO im. Adama Mickiewicza w Tczewie (1965).

1966-1968 dyżurny ruchu na stacji PKP w Kościerzynie, w XII 1968 na odprawie przedzmianowej zaprotestował przeciwko nagradzaniu pracowników wyłącznie z klucza partyjnego, zwolniony z pracy bez uzasadnienia, po odwołaniu przeniesiony na stację Zajączkowo Tczewskie, 1969-1978 pracownik biurowy, referendarz ds. bhp tamże, po zgłoszeniu do Ministerstwa Komunikacji nieprawidłowości przy rozdziale wynagrodzeń przeniesiony w IV 1978 na gorsze stanowisko w Starogardzie Gdańskim, w II Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”, II Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”, II, tzw. II Krajówka, powstała w III 1982 w Trójmieście z inicjatywy: Tadeusza Harasimowicza (od XII 1981 na emeryturze, wcześniej gł. księgowy w Gdańskich Zakładach Rybnych, doradca tamtejszej KZ „S”), Józefa Koska (dźwigowy w Zarządzie Portu Gdynia), Pawła Slezyngiera (mistrz na Wydz. K-2 Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni, przewodniczący „S” na największym wydziale stoczni), Jana Gawina (w III 1982 w SKP, od X 1982 pracownik Okręgowego Przedsiębiorstwa Wodno-Kanalizacyjnego w Gdyni), Pawła Zińczuka (ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina, od IX 1980 łącznik Wydz. P-1 z Komitetem Założycielskim „S” w SG, nast. członek KZ), Janusza Satory (w 1980 w WZZ, w VIII 1980 członek KS w Elmorze; nast. wiceprzewodniczący KZ; 15 XII 1981 organizator 1-dniowego strajku w zakładzie, nast. w ukryciu), Ryszarda Jankowskiego (ze Stoczni Nauta w Gdyni), Jana Kisielewskiego, we współpracy z Tadeuszem Kulczyńskim (z Gdańskiej Stoczni Remontowej) i przedstawicielami Stoczni Północnej im. Bohaterów Westerplatte: Andrzejem Adamczykiem, Romanem Wyżlicem, Janem Wójcikiem. W komórce poligraficznej II Krajówki byli: Andrzej Andrzejewski, Justyn Baranowski, Witold Szaniawski; Tadeusz Szozda (łącznik z II KK). Członkowie II Krajówki m.in. kolportowali pisma podziemne („Tygodnik Mazowsze”, „Solidarność Narodu”). 28 VIII 1982 wystosowano „Apel do społeczeństwa” nawołujący do udziału w manifestacjach. Nazwa organizacji (miała posłużyć do sygnowania dokumentów) była kwestią sporną: II KK NSZZ „S” zaproponował T. Harasimowicz, by nadać większą rangę programowi, nad którym pracowali przedstawiciele największych zakładów Trójmiasta. Dokument: „Program budowy ugody narodowej” został ostatecznie zredagowany w VII 1982 przez P. Slezyngiera we współpracy z T. Harasimowiczem i P. Zińczukiem (podczas spotkania w jego mieszkaniu); był to przeredagowany tekst tez Prymasowskiej Rady Społecznej (opublikowanych 5 IV 1982). Wydany 4 VIII 1982 program podpisano: „Delegaci i Pracownicy. II KK NSZZ «S» (działająca na czas zawieszenia Związku)”. Zastrzeżenie to dołączono, by podkreślić, że II Krajówka nie dąży do przejęcia władzy w „S”. Żądano m.in.: odwołania stanu wojennego, likwidacji ograniczeń praw i swobód obywatelskich, uwolnienia internowanych, uniewinnienia aresztowanych, przywrócenia do pracy zwolnionych za działalność związkową, zaniechania represji wobec pracowników nauki. Spotkania II Krajówki odbywały się: w mieszkaniach T. Harasimowicza w Sopocie, P. Zińczuka w Gdańsku, w mieszkaniu przy ul. Leczkowa, na przystankach SKM Gdańsk Politechnika i Gdynia-Redłowo, w parkach. W V 1982 na Łysej Górze w Sopocie członkowie II Krajówki spotkali się z poszukiwanym listem gończym Bogdanem Lisem, który interesował się nastrojami w zakładach pracy; postanowiono utrzymywać kontakt, II Krajówka zobowiązała się przekazać mu przez łącznika opracowany program organizacji. II Krajówka została rozbita na przełomie XII 1982/I 1983; 9 XII 1982 zatrzymano, nast. aresztowano P. Slezyngiera, 19 I 1983 – J. Koska, 24 I 1983 – T. Harasimowicza, 27 I 1983 – J. Gawina, 7 II 1983 – P. Zińczuka, 30 V 1983 – R. Jankowskiego, na pocz. VII 1983 – J. Satora. J. Kisielewski od I 1983 ukrywał się, późn. został zatrzymany. 27 VII 1983 ppłk Stefan Rutkowski, Naczelnik Wydz. Śledczego WUSW w Gdańsku, wniósł wniosek o umorzenie śledztwa na mocy amnestii. 16 XI 1983 Sąd Rejonowy w Gdańsku umorzył śledztwo. 1980 społeczny inspektor pracy, w VII 1980 przeniesiony na stację w Kościerzynie.

1 X 1980 po strajku załogi PKP Zajączkowo Tczewskie ws. jego powrotu, od 2 X 1980 ponownie zatrudniony tamże jako referendarz ds. bhp. Od X 1980 w „S”, członek Komitetu Założycielskiego, następnie przewodniczący KZ; przewodniczący Komisji Porozumiewawczej „S” Węzła PKP Tczew, w VII 1981 delegat na I WZD Regionu Gdańskiego, członek ZR.

13 XII 1981 internowany w OOStrzebielinek, zwolniony 9 XII 1982, następnie na zwolnieniu lekarskim. VI 1983 – 1990 ponownie na niższym stanowisku na stacji PKP w Kościerzynie. Uczestnik manifestacji solidarnościowych w Gdańsku, autor Listu otwartego do Przewodniczącego Rady Państwa Henryka Jabłońskiego w obronie uwięzionego Andrzeja Gwiazdy, opublikowanego w „Grypsie” i „Sygnale” (1985), autor listów z wyrazami poparcia dla osadzonych w ZK Warszawa-Białołęka i AŚ Warszawa-Mokotów członków KK „S” i b. KSS KOR; pomagał w pisaniu odwołań kolegom z pracy pokrzywdzonym przez decyzje zwierzchników.

1990-1998 radny, 1990-1994 wójt Gminy Karsin, 1994-2000 na rencie inwalidzkiej, 2000-2006 bezrobotny, 2006-2008 na specjalnej rencie przyznanej przez premiera Jarosława Kaczyńskiego, od 2008 na emeryturze, prowadzi własne gospodarstwo rolne. Od 1995 uczestnik sympozjum „W trosce o Dom Ojczysty” organizowanego przez Annę Walentynowicz, 2001-2005 członek Ligi Polskiej – Organizacji Narodu Polskiego. Od 2007 w PiS.

Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2009) oraz Krzyżem Wolności i Solidarności (2018).

9 VII 1981 – 14 XI 1985 rozpracowywany przez SB Tczew/Kościerzyna w ramach KE/SOS krypt. Konduktor/Kolejarz.

Arkadiusz Kazański

Opcje strony