Encyklopedia Solidarności

https://encysol.pl/es/encyklopedia/biogramy/22763,Szumilas-Michalina.html
20.04.2024, 00:59

Szumilas Michalina

Michalina Szumilas, ur. 6 I 1937 w Niepołomicach. Ukończyła Przyzakładową Szkołę Przysposobienia Zawodowego przy Zakładach Przemysłu Bawełnianego im. II Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”, II Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”, II, tzw. II Krajówka, powstała w III 1982 w Trójmieście z inicjatywy: Tadeusza Harasimowicza (od XII 1981 na emeryturze, wcześniej gł. księgowy w Gdańskich Zakładach Rybnych, doradca tamtejszej KZ „S”), Józefa Koska (dźwigowy w Zarządzie Portu Gdynia), Pawła Slezyngiera (mistrz na Wydz. K-2 Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni, przewodniczący „S” na największym wydziale stoczni), Jana Gawina (w III 1982 w SKP, od X 1982 pracownik Okręgowego Przedsiębiorstwa Wodno-Kanalizacyjnego w Gdyni), Pawła Zińczuka (ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina, od IX 1980 łącznik Wydz. P-1 z Komitetem Założycielskim „S” w SG, nast. członek KZ), Janusza Satory (w 1980 w WZZ, w VIII 1980 członek KS w Elmorze; nast. wiceprzewodniczący KZ; 15 XII 1981 organizator 1-dniowego strajku w zakładzie, nast. w ukryciu), Ryszarda Jankowskiego (ze Stoczni Nauta w Gdyni), Jana Kisielewskiego, we współpracy z Tadeuszem Kulczyńskim (z Gdańskiej Stoczni Remontowej) i przedstawicielami Stoczni Północnej im. Bohaterów Westerplatte: Andrzejem Adamczykiem, Romanem Wyżlicem, Janem Wójcikiem. W komórce poligraficznej II Krajówki byli: Andrzej Andrzejewski, Justyn Baranowski, Witold Szaniawski; Tadeusz Szozda (łącznik z II KK). Członkowie II Krajówki m.in. kolportowali pisma podziemne („Tygodnik Mazowsze”, „Solidarność Narodu”). 28 VIII 1982 wystosowano „Apel do społeczeństwa” nawołujący do udziału w manifestacjach. Nazwa organizacji (miała posłużyć do sygnowania dokumentów) była kwestią sporną: II KK NSZZ „S” zaproponował T. Harasimowicz, by nadać większą rangę programowi, nad którym pracowali przedstawiciele największych zakładów Trójmiasta. Dokument: „Program budowy ugody narodowej” został ostatecznie zredagowany w VII 1982 przez P. Slezyngiera we współpracy z T. Harasimowiczem i P. Zińczukiem (podczas spotkania w jego mieszkaniu); był to przeredagowany tekst tez Prymasowskiej Rady Społecznej (opublikowanych 5 IV 1982). Wydany 4 VIII 1982 program podpisano: „Delegaci i Pracownicy. II KK NSZZ «S» (działająca na czas zawieszenia Związku)”. Zastrzeżenie to dołączono, by podkreślić, że II Krajówka nie dąży do przejęcia władzy w „S”. Żądano m.in.: odwołania stanu wojennego, likwidacji ograniczeń praw i swobód obywatelskich, uwolnienia internowanych, uniewinnienia aresztowanych, przywrócenia do pracy zwolnionych za działalność związkową, zaniechania represji wobec pracowników nauki. Spotkania II Krajówki odbywały się: w mieszkaniach T. Harasimowicza w Sopocie, P. Zińczuka w Gdańsku, w mieszkaniu przy ul. Leczkowa, na przystankach SKM Gdańsk Politechnika i Gdynia-Redłowo, w parkach. W V 1982 na Łysej Górze w Sopocie członkowie II Krajówki spotkali się z poszukiwanym listem gończym Bogdanem Lisem, który interesował się nastrojami w zakładach pracy; postanowiono utrzymywać kontakt, II Krajówka zobowiązała się przekazać mu przez łącznika opracowany program organizacji. II Krajówka została rozbita na przełomie XII 1982/I 1983; 9 XII 1982 zatrzymano, nast. aresztowano P. Slezyngiera, 19 I 1983 – J. Koska, 24 I 1983 – T. Harasimowicza, 27 I 1983 – J. Gawina, 7 II 1983 – P. Zińczuka, 30 V 1983 – R. Jankowskiego, na pocz. VII 1983 – J. Satora. J. Kisielewski od I 1983 ukrywał się, późn. został zatrzymany. 27 VII 1983 ppłk Stefan Rutkowski, Naczelnik Wydz. Śledczego WUSW w Gdańsku, wniósł wniosek o umorzenie śledztwa na mocy amnestii. 16 XI 1983 Sąd Rejonowy w Gdańsku umorzył śledztwo. Armii Wojska Polskiego Bielbaw w Bielawie (1953).

1953–1981 prządka w Bielbawie.

W VIII 1980 współinicjatorka działań zmierzających do powstania Wolnych Związków Zawodowych w Bielbawie. Od IX 1980 w „S”; od IX członek prezydium Komitetu Założycielskiego, od I 1981 prezydium KZ; odpowiedzialna za sprawy socjalne, przew. Komisji Oddziałowej.

13 XII 1981 zatrzymana, przesłuchiwana w KM MO w Dzierżoniowie oraz w KW MO w Wałbrzychu, nast. zwolniona z pracy. W I 1982 pobita. XII 1981–1992 bez stałego zatrudnienia (m.in. gospodyni na plebanii w parafii Wniebowzięcia NMP w Bielawie). 1982–1989 kolporterka podziemnych pism, m.in. „Z Rąk do Rąk”, „Odgłosy”, „Z Dnia na Dzień” oraz książek i ulotek; 1982–1985 zaangażowana w druk i kolportaż podziemnego pisma „Odgłosy”. 1985–1989 uczestniczka Duszpasterstwa Ludzi Pracy przy parafii Wniebowzięcia NMP w Bielawie; organizatorka i aktorka niezależnego kabaretu, współorganizatorka mszy za Ojczyznę i pielgrzymek (m.in. na Jasną Górę i do grobu ks. Jerzego Popiełuszki w Warszawie). 1987–1989 przedstawicielka Komisji Interwencji i Praworządności „S” Regionu Dolny Śląsk na Ziemi Dzierżoniowskiej (zbierała i przekazywała informacje o represjach). XII 1981 – 1989 wielokrotnie przesłuchiwana, poddawana rozmowom ostrzegawczym oraz rewizjom.

W 1989 członek KO Ziemi Dzierżoniowskiej. Od 1992 na emeryturze.

Odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2006).

28 VII 1983 – 22 IV 1985 rozpracowywana przez p. V KM MO/RUSW w Dzierżoniowie w ramach SOR krypt. Msza; 27 X 1986 – 10 VIII 1987 przez p. V RUSW w Dzierżoniowie w ramach KE krypt. Michalina; 7 VI 1988 – 25 VII 1989 w ramach SOR krypt. Prolog.

Ewa Chabros

Opcje strony