Jutrzenka (Wrocław)
„Jutrzenka”, organ prasowy TKZ w Fabryce Wagonów Pafawag we Wrocławiu, podtytuły: „Pismo NSZZ «Solidarność» Pafawag Wrocław” / „Pismo TKZ NSZZ «Solidarność» Pafawagu” / „Pismo TKZ NSZZ «Solidarność» Wrocław Pafawag” (do końca VI 1983); od 25 VI 1983 zmiana tytułu na „Jutrzenka Solidarność Pafawag”, podtytuł: „Pismo TKZ NSZZ «Solidarność»” / „Pismo TKZ NSZZ «Solidarność» Pafawag”; od 2 połowy V 1985 (bez numeracji ciągłej, nr z 16/31 V 1985) ponownie „Jutrzenka”, podtytuł: „Pismo TKZ NSZZ «Solidarność» Pafawag” / „Pismo NSZZ «Solidarność» Pafawag Wrocław”. Ukazywało się 15/16 III 1982 – IX 1989: III 1982 – VIII 1983 tygodnik, IX 1983 – XII 1985 miesięcznik (podwójny nr: 15 IV 1984 nr 9–10/49–50), I – lato 1985 dwutygodnik, jesień 1985 – IX 1989 miesięcznik (w I 1986 wydano nr-y 76 i 77); ogółem wydano 108 (IX 1989); druk na powielaczu, o obj. najczęściej 2 s., sporadycznie 4 s., format A4, od końca 1985 najczęściej obj. 4 s. (niektóre nr. o obj. 2 s.), format A 4 i A5, druk na powielaczu i offsecie. 1982–1989 nakład pisma wahał się 500–2000 egz. Wydania nadzwyczajne i specjalne: m.in. „Jutrzenka Solidarność Pafawag. Wydanie nadzwyczajne” z 28 VI 1983 dot. rozliczenia finansowego z działalności TKZ w Pafawagu za okres 1 III 1982 – 31 V 1983 i wydanie specjalne „Jutrzenka” z 31 VIII 1988 poświęcone 6 rocznicy zbrodni lubińskiej; m.in. z datą 31 VIII 1982 ukazała się fałszywka esbecka o nr. 22/82.
W II/III 1982 pismo założyli Kazimierz Koniuch (ps. Antek – tym pseudonimem teksty redakcyjne i dokumenty TKZ podpisywała też cała redakcja i TKZ którego 1982-1989 przew. był K. Koniuch – Marek, Gil, Bartek), Wincenty Ilkiewicz, Ryszard Stachurski i Teofil Panol, którzy tworzyli pierwszą redakcję pisma oraz byli członkami pierwszego TKZ w Pafawagu. Pomysłodawcą tytułu był W. Ilkiewicz. Z redakcją współpracowali Cecylia Koniuch, Małgorzata Stachurska, Maria Gaweł, Jan Kamiński (wykonał ramki) oraz 1982–1989 głównie w zakresie kolportażu Ferdynand Piasecki ps. Dziadek, Bolesław Pluto i Michał Mazan.
15 IV 1982 podczas kontroli drogowej znaleziono w samochodzie W. Ilkiewicza papier i matrycę „Jutrzenki” (1982, nr 5) i przeprowadzono rewizję mieszkania w zw. z tym W. Ilkiewicz został zatrzymany, internowany, a następnie aresztowany i skazany 31 V 1982 na 2 lata pozbawienia wolności (22 IX 1982 SN podwyższył karę do 4 lat pozbawienia wolności w zawieszeniu). 21 IV 1982 internowano wtedy T. Panola i R. Stachurskiego. Po wpadce skład redakcji został uzupełniony, oprócz K. Koniucha tworzyli ją C. Koniuch, M. Stachurska i M. Gaweł. Po kilku tygodniach okresu przejściowego, V 1982 – 1983 redakcję najpierw tworzyli K. Koniuch (do 1987 redaktor naczelny), Irena Rudnicka (ps. Irena Biała/Irena Duża) i Stanisław Syska, stale współpracowała C. Koniuch (przepisywała na matryce treść nr-ów pisma), następnie w 1983 do zespołu dołączyli Jan Lubkiewicz i Wiesław Rachwał (ps. Śnieżnik), 1987–1989 redaktor naczelny. Pomimo represji niektórych redaktorów (VIII–XI 1985 aresztowany był S. Syska, jesienią 1988 rewizja mieszkania, przesłuchania i rozprawy kolegium ds. wykroczeń J. Lubkiewicz), zwolnień z pracy i wymuszonych przejść na rentę (jesienią 1982 K. Koniuch, w 1983 S. Syska, po 1985 I. Rudnicka) do 1989 skład redakcji nie uległ zmianie. Autorami tekstów byli także Zdzisław Kamiński (w 1984 zwolniony z Pafawagu), S. Syska i W. Rachwał. Z redakcją współpracowali Włodzimierz Wydmuch (dostarczał informacje z zakładu), Danuta i Ryszard Gójscy, Leszek Głowik, Czesław Jakowczyk, Zdzisława Kowalska-Bała ps. Babcia, Irena Czarna/Irena Mała.
Za kolportaż „Jutrzenki” w Pafawagu odpowiadali m.in. F. Piasecki ps. Dziadek (magazyny), Z. Kowalska-Bała ps. Babcia (narzędziownia), Stanisław Frąckiewicz (na W–6), Bronisław Przychodny (W–1/P), Jan Baraniecki (W–1/M, nast. W–4 i W–1/M).
Pismo na powielaczu drukowali: C. i K. Koniuchowie (we własnym mieszkaniu przy ul. Szkockiej), Stanisław Syska (w pomieszczeniu u wylotu szybu windy w bloku przy ul. Rogowskiej 138), Ferdynand Piasecki (w altanie na działce), nast. 1988–1989 regularnie, odpłatnie na powielaczu i offsecie R. Gójski. Niektóre nr-y pisma wydrukowano z dostarczonych matryc m.in. w drukarniach RKS Dolny Śląsk i Bohdana Błażewicza przy ul. Jaworowej 44 (wydanie specjalne z 1987, nr 93).
„Jutrzenka” miała 3 edycje dźwiękowe, których twórcami byli C. i K. Koniuchowie. Wydano je na sześćdziesięciominutowych kasetach magnetofonowych: nr 1 1984 (po 19 X 1984), nr 2 i 3 w 1985 (nr 3 w III 1985). Każde wydanie dźwiękowe wynosiło 10 sztuk (9 kaset przekazywano na wydziały w Pafawagu, a jedno pozostawało u wydawców). Spikerkami były: nr 1 C. Koniuch, nr 2 Krystyna B., nr 3 Olga Koniuch. Nagrania zawierały m.in. komunikaty i informacje z Pafawagu oraz fragmenty nagrań kazań ks. Jerzego Popiełuszki oraz walk ulicznych we Wrocławiu 31 VIII 1982, piosenki internowanych.
Na łamach pisma zamieszczano dokumenty TKZ Pafawag (w tym także okresowe rozliczenia finansowe), Komitetu Organizacyjnego „S” w Pafawagu, RKS Dolny Śląsk, TKK, Ruchu WiP i KKW, informacje z fabryki m.in. o represjach członków „S”, szykanach pracowników, krytykowano decyzje dyrekcji dot. obsady stanowisk średniego szczebla i bezpośredniego nadzoru na wydziałach (kierownicy, brygadziści), niegospodarności, odgórnego wspierania NSZZ Pracowników Pafawagu, działań dyrekcji zw. z finansami i planami rozwoju fabryki; zamieszczano komentarze o sytuacji we Wrocławiu i kraju, wzywano do bojkotu wyborów, referendum i pochodów 1 V, nagłaśniano sprawy jakimi zajmowała się Rada Pracownicza Przedsiębiorstwa, prezentowano stanowisko lub opinie redakcji i TKZ, poruszano sprawy kondycji finansowej fabryki i planów jej restrukturyzacji; krytykowano spożywanie alkoholu w miejscu pracy; na łamach pisma z okazji rocznic narodowych i „S” publikowano artykuły okolicznościowe, m.in. 31 VIII, 3 V, 11 XI . Sporadycznie zamieszczano przedruki, np. teksty Andrzeja Micewskiego z Prymasa Tysiąclecia (nr z 25 VI 1983), wspomnienia strajku w VIII 1980 z „Solidarności Pafawag” (wydanie specjalne z 31 VIII 1981), z „Biuletynu Dolnośląskiego” (1983 nr 6/46). Sporadycznie publikowano także wiersze, żarty o ZOMO, rządzie PRL i KC PZPR, piosenki i wywiady m.in. z Antkiem, tj. K. Koniuchem przew. TKZ (nr 33/8 z 5 II 1983).
Pismo kolportowano bezpłatnie w Pafawagu i we Wrocławiu kanałami kolportażowymi RKS Dolny Śląsk i MKK Zachód (którą, oprócz Pafawagu, tworzyły Dolnośląskie Zakłady Wytwórcze Maszyn Elektrycznych Dolmel, Fabryka Maszyn Rolniczych Agromet-Archimedes, FMR Agromet-Pilmet i Instytut Automatyki Systemów Energetycznych).