Pielgrzymki Jana Pawła II do Polski 1979–1983–1987
Pielgrzymki Jana Pawła II do Polski 1979–1983–1987, trzy pierwsze pielgrzymki Jana Pawła II do ojczyzny w okresie PRL miały istotny wpływ na niezależne środowiska opozycji politycznej, dla której Jan Paweł II był moralnym drogowskazem. Kazania i przemowy Jana Pawła II budziły nadzieje, a równocześnie ułatwiały przełamanie bariery strachu w społeczeństwie oraz wpływały na coraz śmielsze wyrażanie postaw antykomunistycznych i patriotycznych. Dla milionów Polaków udział w nich był głębokim przeżyciem formacyjnym i duchowym. Pomimo utrudnień ze strony władz i rozmaitych działań prowadzonych przez Służbę Bezpieczeństwa, we mszach św. celebrowanych przez Jana Pawła II uczestniczyły miliony wiernych, którzy manifestowali przywiązanie narodu polskiego do chrześcijaństwa i kulturowej tradycji europejskiej.
Pielgrzymki Jana Pawła II do Polski integrowały środowiska opozycyjne, niezależnie od występujących różnic ideowych. Zarówno przed, w trakcie, jak i po pielgrzymkach, na łamach niezależnych i podziemnych pism ukazywały się teksty poświęcone zarówno im i historii Kościoła w Polsce, jak i oczekiwaniom społecznym oraz spodziewanym długofalowym skutkom. W słowach papieża szukano legitymacji do prowadzenia działań związanych z obrona praw człowieka.
Podczas II i III pielgrzymki w tłumie wiernych widoczne były liczne transparenty podziemnej „S” i innych organizacji opozycyjnych.
1979 podczas I pielgrzymki papież odwiedził: Warszawę (2–3 VI), Gniezno (3–4 VI), Częstochowę (4–6 VI), Kraków (6 VI), Kalwarię Zebrzydowską (7 VI), Wadowice (7 VI), Oświęcim (7 VI), Nowy Targ (8 VI) i ponownie Kraków (8–10 VI). Jego słynna modlitwa skierowana na pl. Zwycięstwa w Warszawie do Boga o zesłanie Ducha Świętego, aby odnowił oblicze „tej ziemi” stanowiła ważny element narodowego przebudzenia i powstania w 1980 masowego ruchu „S”.
1983 – II pielgrzymka Jana Pawła II, w okresie stanu wojennego. Jan Paweł II odwiedził: Warszawę (16–18 VI), Niepokalanów (18 VI), Częstochowę (19 VI), Poznań (20 VI), Katowice (20 VI), Wrocław (21 VI), Górę Świętej Anny (21 VI), Kraków (22 VI), Tatry (23 VI) i ponownie Kraków (23 VI). Podczas przemówień i kazań Jan Paweł II dodawał rodakom otuchy, pocieszał oraz uświadamiał, że czeka ich ciężka i długa pokojowa walka o prawa religijne, społeczne i narodowe. Podczas pielgrzymki wierni wielokrotnie wznosili okrzyk „Solidarność”. Jan Paweł II dwukrotnie spotkał się z gen. Wojciechem Jaruzelskim, a wydarzeniem bez precedensu było spotkanie papieża z Lechem Wałęsą i jego rodziną w Dolinie Chochołowskiej w Tatrach.
1987 – III pielgrzymka Jana Pawła II do Polski poprzedzała okres gruntownych przemian politycznych i transformacji ustrojowej. Jan Paweł II odwiedził: Warszawę (8 VI), Lublin (9 VI), Tarnów (9–10 VI), Kraków (10–11 VI), Szczecin (11 VI), Gdynię (11 VI), Gdańsk (11–12 VI), Częstochowę (12 VI), Łódź (13 VI) i ponownie Warszawę (13–14 VI). W Warszawie modlił się przy grobie ks. Jerzego Popiełuszki, dwukrotnie spotykał się z gen. W. Jaruzelskim.
Grzegorz Waligóra