Wyższa Szkoła Morska w Gdyni
Wyższa Szkoła Szkoła "Szkoła", podtytuł: „Biuletyn informacyjno-publicystyczny Komisji Zakładowej NSZZ «Solidarność» Pracowników Oświaty i Wychowania w Katowicach”, dwutygodnik wydawany 1 IX – 1 XII 1981. Morska w Gdyni, uczelnia założona w 1920; pocz. funkcjonowała w Tczewie pn. Szkoła Morska; w 1930 przeniesiona do Gdyni. W czasie II wojny światowej szkoła działała w Anglii (Southampton i Londyn). Po wojnie, przez pewien czas, jako szkoła średnia i pomaturalna; od 1947 pn. Państwowa Szkoła Morska; w 1968 po połączeniu z Państwową Szkołą Rybołówstwa Morskiego przyjęła nazwę WSM, stając się cywilną uczelnią wyższą o profilu techn.
22 VIII 1980 Mikołaj Kostecki zwołał zebranie, podczas którego pracownicy WSM zdecydowali się poprzeć strajkujących robotników; 26 VIII 1980 uchwalono Deklarację Gdańskiego Środowiska Naukowego. 5 IX 1980 zawiązał się Uczelniany Komitet Założycielski „S”, w składzie m.in.: M. Kostecki (przew.), Ewa Kubasiewicz (wiceprzew.) i Jadwiga Kubryk (sekretarz). Jednym z pierwszych socjalnych osiągnięć związkowców było wymuszenie na władzach uczelni podwyżek płac (30 IX 1980). Uczelniana „S” brała aktywny udział w walce o rejestrację „S”: 3 X 1980 pracownicy i studenci uczestniczyli w zorganizowanym 1 godzinnym strajku ostrzegawczym, 18 X wystosowano list protestacyjny do Rady Państwa PRL oraz teleks do premiera. Na pocz. 1981 do KZ należeli: M. Kostecki (przew.), E. Kubasiewicz (wiceprzew.), Marek Bochiński (wiceprzew.), Zofia Pawłowska (sekretarz), Elżbieta Kaczmarek (skarbnik), Bolesław Bielec, Jerzy Jankowski, Jerzy Kowalczyk, Piotr Leo, Marian Łucznik, Teresa Michalak, Elżbieta Pakuła, Wojciech Sitek, Jan Stankiewicz, Maria Śmiechowska oraz Albina Wiktorska. W V 1981 M. Kostecki wybrany został rektorem WSM; nowym przew. KZ został J. Kowalczyk. Związkowcy doprowadzili do zmiany roty ślubowania studentów WSM, z której usunięto fragmenty dot. wierności socjalizmowi i PRL oraz o zachowaniu tajemnicy państwowej. „S” i NZS na uczelni prowadziły też znaczącą działalność wydawniczą, drukowano m.in.: „Biuletyn Informacyjny Komitetu Założycielskiego NSZZ «Solidarność» przy Wyższej Szkole Morskiej w Gdyni”, „Zeszyty Problemowe” oraz studenckie pismo „Latarnia” (2 pierwsze współtworzone przez E. Kubasiewicz, „Latarnia” przez szefa uczelnianego NZS Jacka Boronia). Do XII 1981 KZ „S” zrzeszał 886 członków (ponad 60% kadry); NZS ponad 50% studentów.
Po wprowadzeniu stanu wojennego działacze „S” zorganizowali strajk okupacyjny (14–15 XII 1981); 3 II 1982 Sąd Marynarki Wojennej w Gdyni skazał organizatorów strajku: E. Kubasiewicz na 10 lat, a J. Kowalczyka na 9 lat pozbawienia wolności. W pocz. 1982 odwołano z funkcji rektora M. Kosteckiego i prorektora Henryka Dzierżka; na skutek weryfikacji wielu in. pracowników z uczelni usunięto też grupę studentów, a J. Boronia internowano. Mimo represji uczelniana „S” nadal wydawała biuletyn, kolportowała pisma i zbierała składki członkowskie. W XII 1989 Senat WSM podjął uchwałę potępiającą działalność komisji weryfikacyjnych w stanie wojennym.
Od 1 I 2002 szkoła funkcjonuje jako Akademia Morska w Gdyni. Działają 4 wydz.: Przedsiębiorczości i Towaroznawstwa, Mechaniczny, Elektryczny oraz Nawigacyjny; uczelnia posiada własne planetarium i żaglowce szkoleniowe: „Dar Pomorza” (1930–1982) i „Dar Młodzieży” (od 1982) oraz statki szkoleniowo-badawcze: „Horyzont” (1964–1999) i „Horyzont II” (od 2000). W 2005 AM pracowało 390 nauczycieli akademickich; studiowało przeszło 8 tys. studentów.