Aktualnie znajdujesz się na:

1980

listopad

1

  • Działacze związkowi składają wiązanki kwiatów i wieńce pod krzyżem w pobliżu bramy nr 2 Stoczni Gdańskiej. Wartę honorową zaciągają stoczniowcy i delegacje zakładów pracy przybyłe z całego kraju.

2

  • Lech Wałęsa uczestniczy w wiecu we Włocławku. Stwierdza: Możliwość strajku powszechnego istnieje, lecz ja tego nie chcę.

3

  • Włączono MKZ Ziemi Kutnowskiej do Krajowej Komisji Porozumiewawczej w Gdańsku.
  • W MSW gen. Bogusław Stachura podejmuje decyzję o przygotowaniu operacji „Malwa” (w 1981 r., po ucieczce plk. Ryszarda Kuklińskiego kryptonim zmieniono na „Azalia”) – blokady komunikacji i telekomunikacji po wprowadzeniu stanu wojennego.

4

  • Rzecznik rządu i przedstawiciele ministerstwa pracy, płacy i spraw socjalnych informują podczas konferencji prasowej, że już 12 mln pracowników objętych zostało podwyżkami, które w skali rocznej wynoszą 102 mld zł. Zapewniają, że 5-dniowy tydzień pracy będzie obowiązywał od początku 1981 r. Rzecznik rządu informuje, że sprawę dostępu „Solidarności” do środków masowego przekazu omawiać będzie specjalny zespół roboczy. Podkreśla, że „Solidarność” będzie mogła wydawać własne pismo, oraz zapewnia, że zostały zwolnione przeznaczone dla Związku, a zatrzymane na granicy maszyny poligraficzne z Zachodu.
  • Ukazuje się 1. numer „Biuletynu Informacyjnego”- pisma Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność” Ziemi Puławskiej. W składzie redakcji: Apoloniusz Berbeć, Hanna Czekaj, Antoni Faber, Andrzej Hoszowski, Andrzej Kowalczyk, Krzysztof Małagocki, Ireneusz Ostrokólski, Czesław Stolar, Grzegorz Wołczyk, Włodzimierz Zbiniewicz. Do 13 XII 1981 ukażą się 74 numery.
  • Ukazuje się 1. numer „Pisma Związkowego” – pisma Zakładowego Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność” WSK-PZL Świdnik. W skład redakcji wchodzą: Alfred Bondos, Zygmunt Karwowski, Zbigniew Kalinowski, Zenon Księski, Joanna Zielińska, Eugeniusz Popkiewicz. Do 10 XII 1981 ukażą się 43 numery.
  • Ukazuje się pierwszy numer „Półgębkiem”, pisma NZS Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Szczecinie. W redakcji: Marek Adamkiewicz, Paweł Bartnik, Paweł Kołodziński, Marzena Kowalska, Jerzy Kowalski. Ogółem wyszło 13 numerów. 

5

  • Pracownicy służby zdrowia zrzeszeni w NSZZ „Solidarność” po raz kolejny wzywają stronę rządową do zajęcia się problemami służby zdrowia. W opublikowanym liście do premiera Józefa Pińkowskiego, podpisanym przez Alinę Pienkowską i Michała Kurowskiego, żądają: […] przyjazdu do Gdańska pełnomocnej Komisji Rządowej w dniu 7 listopada 1980 r. o godz. 10.00 – celem podjęcia rozmów na temat naszych propozycji podwyżki płac w służbie zdrowia oraz innych problemów ochrony zdrowia w naszym kraju, zgodnie z oświadczeniem ob. Premiera, złożonym przed Krajową Komisją Porozumiewawczą NSZZ „Solidarność” w dniu 31 października 1980 r. […]. Do spotkania z Komisją Rządową dochodzi dwa dni później.

6

  • W Poznaniu rozpoczyna się akcja protestacyjna pracowników poczty. Na rozmowy z Komitetem Strajkowym Wojewódzkiego Urzędu Pocztowego i Okręgowego Przewozu Poczty przybywa komisja resortu łączności. Konflikt dotyczy m.in. prowadzenia przez pocztę prenumeraty gazet i czasopism.

7

  • W gdańskim Urzędzie Wojewódzkim trwają rozmowy przedstawicieli pracowników służby zdrowia zrzeszonych w „Solidarności” z Aliną Pienkowską na czele, a Komisją Rządową kierowaną przez ministra zdrowia Mariana Śliwińskiego. Rozmowy nie przynoszą rezultatu. Pracownicy służby zdrowia ogłaszają strajk okupacyjny. W Oświadczeniu podkreślają: […] Narasta kryzys ochrony zdrowia. Jego przyczyny to trwająca od dziesięcioleci dyskryminacyjna polityka w stosunku do Służby Zdrowia, brak podstawowych leków, środków opatrunkowych i łóżek szpitalnych oraz tragiczna sytuacja lokalowa, przy postępującej dewastacji obiektów, spowodowanej ich przeciążeniem ponad wszelką miarę. […] Średnia płaca w służbie zdrowia jest niższa od średniej płacy w kraju o około 1500 zł. Po wprowadzeniu podwyżek sierpniowych różnica ta wzrosła do 2400 zł. Nic więc dziwnego że w szpitalach brak obecnie 40% personelu niższego, a jego pracę wykonują więźniowie, OHP i wojsko. […] Ponieważ dotychczasowy tryb negocjacji nie przyniósł żadnych rezultatów, stu dwudziesto osobowa grupa delegatów Służby Zdrowia z całego kraju, zdecydowała się pozostać w Sali Herbowej Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku oczekując konstruktywnych propozycji Rządu. […] Strajk zakończył się 17 XI.
  • W tym samym gdańskim Urzędzie Wojewódzkim rozpoczynają się rozmowy między Komisją Pracowników Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” a Komisją Rządową. Rozmowy nie przynoszą porozumienia. W związku z tym 11 przedstawicieli „Solidarności” postanawia podjąć strajk okupacyjny Urzędu. W wydanym Oświadczeniu nauczyciele stwierdzają, że będzie on kontynuowany do czasu podjęcia przez rząd konstruktywnych działań w celu poprawy katastrofalnej sytuacji w sferze polskiej oświaty i wychowania. Strajk zakończył się 17 XI.
  • W kilku miastach w kraju pod hasłami solidarności z postulatami służby zdrowia strajkuje komunikacja miejska, np. w Gdańsku w godz. 15.30-16.30.
  • W Poznaniu komisja resortu łączności podpisuje porozumienie z przedstawicielami „Solidarności” urzędów pocztowo-komunikacyjnych. Od 1 I 1981 przedsiębiorstwo Polska Poczta, Telegraf, Telefon nie będzie prowadzić prenumeraty i doręczać czasopism.
  • Ukazuje się 1. numer „Solidarności Opolszczyzny” – Biuletynu Informacyjnego Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność” w Opolu. Pierwszy numer był redagowany przez: Krzysztofa Borkowskiego, Romana Kirsteina, Jerzego Łysiaka, Adama Werwińskiego. Kolejne tworzyli: Krzysztof Oleszko, Krzysztof Stachowski, Zbigniew Szatyński, Piotr Skrobotowicz, Jarosław Chołodecki, Stanisław Jałowiecki. Po wydaniu 20. numeru (30 VIII 1981) pismo przestaje wychodzić w dotychczasowym kształcie. Zastępuje go biuletyn „Prawda”.
  • Z powodu ograniczonego dostępu do mediów szczeciński MKR przeprowadza akcję informacyjną dotyczącą „Solidarności” na ulicach – tramwaje obwieszone zostają ulotkami, po mieście jeździły samochody z megafonami,  z których informowano o celach działania związku.

8

  • „Samorządność” publikuje wystąpienie Antoniego Rajkiewicza, eksperta rządowego, w Gdańskim Towarzystwie Naukowym. Jego zdaniem, jeśli przyjąć, że w 1980 r. tzw. minimum socjalne w Polsce wynosi 2020 zł, to poniżej tej granicy żyje 6,2 mln ludzi. W 1976 r. dla najbiedniejszych wyasygnowano zasiłki w kwocie 16 mld zł, a w 1979 r. tylko 14 mld zł. A. Rajkiewicz wskazuje, że przyznawane po sierpniu br. podwyżki dotyczyły głównie najwyżej zarabiających. Obniżyły się normy żywnościowe w szpitalach i przedszkolach oraz pogorszyło się zdrowie ludności na skutek braków w wyżywieniu. Ekspert rządowy dowodzi, że w 1979 r. na statystycznego mieszkańca wypadło jedynie 36 kg mięsa rocznie. Nastąpił natomiast wzrost spożycia alkoholu.

10

  • Sąd Najwyższy uchyla poprawki wprowadzone do Statutu „Solidarności” przez Sąd Wojewódzki w Warszawie. Przedstawiciele „Solidarności” zgadzają się na dołączenie do statutu aneksu – postanowień konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy oraz fragmentu Porozumienia Gdańskiego, w którym MKS uznawał kierowniczą rolę PZPR w państwie. Po wpisaniu NSZZ „Solidarność” do rejestru związków zawodowych KKP odwołuje ogłoszoną 27 X gotowość strajkową.
  • W Krakowie ukazuje się 1. numer „Solidarności”. Od nr 8 pismo zmienia nazwę na „Goniec Małopolski”, od nr 50 na „Tygodnik Sekcji Informacji” ZR Małopolska. W składzie redakcji w różnych okresach: Andrzej Borzęcki, Mirosław Dzielski, Jan Franczyk, Robert Kaczmarek, Lesław Maleszka, Katarzyna Nowakowska (redaktor graficzny), Tomasz Schoen, Maria Sierotwińska, Bogusław Sonik, Dorota Stec, Anna Szwed, Małgorzata Żłobińska. Do 10 XII 1981 ukaże się 56 numerów pisma.
  • Ukazuje się pierwszy numer pisma zakładowego „Solidarność Stilonowska. Informator NSZZ Solidarność w ZWCh Stilon w Gorzowie Wlkp.” tworzonego przez Wacława Bukiana, Stefanię Hejmanowską, Leszka Szokalskiego i Ryszarda Zalewskiego. Nakład sięgał 3 tys. egzemplarzy. Wychodziło do 25 XI 1981 r.
  • W Częstochowie na niejawnym spotkaniu z przedstawicielami kadry kierowniczej częstochowskich zakładów pracy wojewoda częstochowski Mirosław Wierzbicki zobowiązuje dyrektorów do niedopuszczania nowych związków do zakładowych radiowęzłów oraz usunięcia ich plakatów i haseł. Zapowiada traktowanie akcji strajkowych jako aktów antypaństwowych, które jako takie będą tłumione przy pomocy wojska, oraz że gdy zajdzie potrzeba, wprowadzi stan wyjątkowy.

11

  • Obchody 62. rocznicy odzyskania niepodeległości w 13 województwach, z udzialem (w ocenie MSW) około 40 tys. osób (rok wcześniej 3 tys.). W Gdańsku na Targu Drzewnym odbywa się wielotysięczna (wg MSW 20-tysięczna) manifestacja z okazji rocznicy odzyskania niepodległości. Przemówienia wyglosili:  Lech Wałęsa, Dariusz Kobzdej i Tadeusz Szczudłowski.
  • Ukazuje się nr 1 „Solidarności Leszczyńskiej” wydawanej przez MKZ, a następnie przez Zarząd Regionu „Solidarność” w Lesznie. W redakcji m.in.: Maciej Bauman, Zbigniew Maj i Barbara Ratajczak. Do XII 1981 r. wydano 28 numerów.
  • Wizyta Lecha Wałęsy, przewodniczącego „Solidarności” w Hali Sportowej w Łodzi. Towarzyszą mu przedstawiciele KKP NSZZ „Solidarność” Bogdan Lis i Kazimierz Świtoń. Uczestniczy w nim 6 tys. łodzian, prowadzi je przewodniczący MKZ Andrzej Słowik.
  • W Łodzi zainaugurowano działalność Wolnej Wszechnicy Pracowniczej, powołanej z inicjatywy KIK i przy poparciu kierownictwa łódzkiej „Solidarności”. W ramach jej działalności prowadzono wykłady, dotyczące najważniejszych problemów ruchu związkowego, a także spraw gospodarczych, społecznych i politycznych.

11-19

  • Regionalna Komisja Koordynacyjna NSZZ „Solidarność” w Częstochowie na zebraniu w klubie „Ikar” 11 XI w odpowiedzi na postępowanie wojewody żąda od niego wyjaśnień, ogłasza zebranie „nieustające”. 12 XI żąda odwołania władz wojewódzkich i miejskich Częstochowy oraz przybycia komisji rządowej, 14 XI ogłasza stan gotowości strajkowej w Regionie i zapowiada strajk ostrzegawczy na 19 XI. 16 XI do Częstochowy przybywa wiceminister administracji Jan Jabłoński, ale nie ma uprawnień do negocjacji. 17 XI przybywa delegacja rządowa kierowana przez ministra administracji Józefa Kępę. RKK w rozmowach reprezentują: Jan Styra (prowadzący obrady), Zdzisław Bojarski, Zbigniew Kokot, Teresa Ujazdowska i radca prawny Wacław Piech. 19 XI o godz. 6.30 osiągnięto porozumienie. W wyniku protestu w klubie „Ikar”, bez jednego dnia strajku, stanowiska stracili: wojewoda Mirosław Wierzbicki i jego zastępcy, prezydent miasta Ryszard Matysiakiewicz oraz przewodniczący Wojewódzkiej i Miejskiej Rady Narodowej. W następnym roku władze odstępują od budowy przejścia podziemnego blokującego dojście pielgrzymów do klasztoru na Jasnej Górze oraz przekazują na użytek społeczny budynki zajmowane przez PZPR. W gmachu Komitetu Miejskiego PZPR powstanie przychodnia lekarska, a w willi zajmowanej przez I sekretarza KW PZPR – szkoła specjalna.

12

  • W nocy 12/13 XI do strajkujących w Sali Herbowej Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku przybyli, by pozostać już do końca, przedstawiciele zakładów pracy Mazowsza i Pomorza Szczecińskiego (m.in. Huty Warszawa, ZM Ursus i Stoczni Szczecińskiej im. Adolfa Warskiego).
  • W Suwałkach został utoworzony drugi MKZ w woj. suwalskim.   Jednym z powodów jego powołania był fakt, że większość suwalskich działaczy nie wiedziała o funkcjonowaniu MKZ w Giżycku. Konflikt między tymi dwoma ośrodkami - z przerwami - trwał aż do 1989 r.

13

  • Sąd Wojewódzki w Warszawie odrzuca wniosek o rejestrację Niezależnego Zrzeszenia Studentów.
  • Ukazuje się pierwszy numer biuletynu „Solidarność Ziemi Kutnowskiej”. Za redakcję odpowiadają Marek Dolat, Kazimierz Zyskowski i Aleksander Karczewski.

14

  • Odbyło się spotkanie przewodniczącego KKP NSZZ "Solidarność" Lecha Wałęsy z I sekretarzem Komitetu Cenralnego PZPR Stanisławem Kanią.

  • W Częstochowie podczas protestu w klubie „Ikar” ukazuje się nr 1 „Biuletynu >Solidarność< Regionu Częstochowa” – pisma RKZ w Częstochowie. Redakcję tworzą: Terasa Ujazdowska (red. naczelna), Włodzimierz Łukomski, Marian P. Rawinis, Halina „Agata” Grzybowska, Krzysztof Tatarek.

15

  • Ukazuje się 1. numer „Solidarności Wielkopolski” – pisma MKZ NSZZ „Solidarność” w Poznaniu / Zarządu Regionu Wielkopolska. Redakcję tworzą (w różnych okresach): Stanisław Barańczak, Lech Dymarski, Piotr Czartołomny, Edward Grześkowiak, Ryszard Krynicki, Ewa Szadkowska, Wojciech Wołyński (oprac. graf.), Jan Krzysztof Adamkiewicz, Marian Dźwiniel, Grzegorz Gauden, Andrzej Górski (fotografie), Władysław Balicki. Autorzy m.in.: Leszek Balcerowicz, Leszek Nowak, Sławomir Magala, Janusz Pałubicki, Aleksander Ziemkowski. Wyszło 13 numerów, ostatni (przygotowany przed wprowadzeniem stanu wojennego) z datą 15 XII 1981.

17

  • W Urzędzie Wojewódzkim w Gdańsku zostaje podpisane porozumienie między pracownikami służby zdrowia, oświaty i kultury a odpowiednimi komisjami resortowymi, po trwających od 7 XI rozmowach.

18

  • Podczas zebrania w Sieradzu 68 rolników z dziewięciu gmin województwa sieradzkiego powołuje Wojewódzki Komitet Założycielski RI „Solidarność Wiejska”. Przewodniczącym WKZ zostaje Andrzej Syguła, jego zastępcami Czesław Pytlewski-Pająk i Stanisław Sobieraj, zaś funkcję sekretarza powierzono Franciszkowi Meszce. Oprócz nich do prezydium WKZ wchodzą: Zbigniew Zimoch, Jerzy Kończak, Wiesław Wielkopolan, Władysław Borczak, Jarosław Dybka, Wiesław Wrąbel, Stanisław Strózik, Marek Woźniak.
  • W Szczecinie w stoczniowym Domu Kultury „Korab” w spotkaniu z Lechem Wałęsą, Andrzejem Gwiazdą i Jackiem Kuroniem uczestniczy około 700 przedstawicieli komisji robotniczych z województwa szczecińskiego oraz przedstawiciele poszczególnych wydziałów Stoczni im. A. Warskiego.

18-19

  • W Szczecieni obrady KKP NSZZ "Solidarność".

20

  • W Berlinie Stefan Olszowski (członek Biura Politycznego KC PZPR) w rozmowie z Erichem Honeckerem stwierdza: […] Wcześniej czy później musi dojść do konfrontacji, jest ona nieuchronna. Chcemy, abyśmy to my ustalali jej czas. Będziemy musieli użyć środków politycznych i administracyjnych. Przez środki administracyjne rozumiem aresztowania. Do walki na ulicy zostało wyćwiczonych 30 tysięcy ludzi. [...]
  • W lokalu MKZ NSZZ „Solidarność” Mazowsze funkcjonariusze MO i SB pod nadzorem wiceprokurator Wiesławy Bardonowej przeprowadzają rewizję, rekwirując opracowany przez prokuratora generalnego Lucjana Czubińskiego tajny dokument pt. „Uwagi o dotychczasowych zasadach ścigania uczestników nielegalnej działalności antysocjalistycznej”. Dokument dotyczy metod, ktore byly wykorzystywane w celu zwalczania „sił antysocjalistycznych” (opozycji przedsierpniowej). Następnego dnia aresztowani zostają: pracownik poligrafii MKZ Jan Narożniak oraz Piotr Sapełło, pracownik Prokuratury Generalnej, podejrzany o przekazanie ww. dokumentu.

  • MKZ w Bielsku-Białej formułuje listę zarzutów wobec wojewódzkich i miejskich władz  administracyjnych oraz partyjnych – głównie dotyczą one nadużywania stanowisk i czerpania korzyści majątkowych; następnego dnia podbeskidzka „Solidarność” ogłasza pogotowie strajkowe, odwołane 24-11-1980 r. po wielogodzinnych negocjacjach z komisją rządową, na czele której stał min. Józef Kępa; konflikt powróci ze zdwojoną siłą pod koniec stycznia 1981 r.

21

  • W Szczecinie likwidacja Komisji Mieszanej i utworzenie Komisji Interwencyjnej z Aleksandrem Krystosiakiem i Tadeuszem Wróblewskim.

23

  • Odbywa się ogólnopolski Zjazd Międzyspółdzielczych Komitetów Założycielskich NSZZ „Solidarność” Spółdzielców Inwalidów.

  • Podczas spotkania przedstawicieli 5 zakładów pracy z terenu Żyrardowa (Oddziału Państwowej Komunikacji Samochodowej, Żyrardowskich Zakładów Tkanin Technicznych, Zakładów Przemysłu Pończoszniczego „Stella”, Żyrardowskich Zakładów Przemysłu Lniarskiego i Zespołu Opieki Zdrowotnej) została utworzona Międzyzakładowa Komisja Związkowa w Żyrardowie. Wybory do władz MKZ przeprowadzono na przełomie stycznia i lutego 1981 r. – przewodniczącym został Grzegorz Popielczyk, a jego zastępcami Jan Żak, Roman Nowakowski i Jerzy Szyszko.

24

  • Zarząd MKZ NSZZ „Solidarność” Mazowsze zapowiada akcję protestacyjną w związku z aresztowaniem Jana Narożniaka i Piotra Sapełły. Żąda powołania komisji sejmowej do zbadania działalności prokuratury, MO i SB. Do strajku przystępuje załoga Zakładów Mechanicznych Ursus. Na murach Warszawy pojawiają się plakaty: „Dziś Narożniak, jutro Wałęsa, pojutrze ty”.
  • Wojewódzka Komisja Kontroli Partyjnej w Toruniu usuwa z szeregów PZPR Zbigniewa Iwanowa, jednego z twórców tzw. struktur poziomych w partii.

  • Dymisję ze stanowiska przewodniczącego MKZ NSZZ „Solidarność” w Krakowie złożył Stanisław Zawada. Początkowo jego obowiązki przejęło dwóch dotychczasowych wiceprzewodniczących: Mieczysław Gil reprezentując MKZ w Krakowie w regionie, zaś Andrzej Cyran reprezentując krakowski MKZ w krajowej strukturze związku. Jednak po dołączeniu do MKZ komisji zakładowych z województw nowosądeckiego i tarnowskiego, a co za tym idzie przekształceniu na MKZ NSZZ "Solidarność" Małopolska na zebraniu Zarządu w Tarnowie 8 stycznia 1981 r. zdecydowano iż p.o. przewodniczącego MKZ Małopolska będzie Mieczysław Gil.

25

  • Powołano pierwsze prezydium MKZ Ziemi Kutnowskiej. Jego przewodniczącym zostaje Aleksander Karczewski.

26

  • I sekretarz komunistycznej partii NRD Erich Honecker w liście do Leonida Breżniewa wzywa do interwencji w Polsce wojsk Układu Warszawskiego.
  • KKP udziela pełnego poparcia stanowisku MKZ Mazowsze w sprawie Jana Narożniaka, zapowiada strajk powszechny regionu i wzywa inne regiony do akcji solidarnościowych. Rozpoczynają się one w Krakowie, Radomiu, Wrocławiu, Łodzi, Kielcach i Gdańsku. W nocy Jan Narożniak i Piotr Sapełło zostają zwolnieni z aresztu za poręczeniem społecznym prezesa Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich Stefana Bratkowskiego. Rano Strajk zostaje odwołany

27

  • Zarejestrowano MKZ woj. sieradzkiego w KKP zrzeszających 68 komitetów zakładowych z terenu całego województwa.
do góry