Encyklopedia Solidarności kwiecień - 1985

4

• TKK NSZZ „Solidarność” w składzie: Bogdan Borusewicz (Region Gdańsk), Zbigniew Bujak (Region Mazowsze), Tadeusz Jedynak (Region Śląsko-Dąbrowski), Marek Muszyński (Region Dolny Śląsk) oraz przedstawiciele Regionów Małopolska (Stefana Jurczaka) i Pomorze Zachodnie (Andrzeja Milczanowskiego), wydaje komunikat w sprawie ordynacji wyborczej zgłoszonej przez PRON do Sejmu PRL. TKK domaga się przyjęcia ordynacji wyborczej, która gwarantowałaby m.in. prawo każdej grupy obywateli do wprowadzenia kandydatów na listy wyborcze, równe prawa wszystkim kandydatom, w tym zaniechanie tworzenia tzw. miejsc mandatowych, niezależną społeczną kontrolę przebiegu głosowania na wszystkich szczeblach. Ponadto zostaje wydana „Odezwa pierwszomajowa”, wzywająca do przeprowadzenia niezależnych manifestacji w dniu 1 V 1985 pod hasłami: podwyżek płac dla wyrównania wzrostu cen, przestrzegania prawa do 8-godzinnego dnia pracy i uwolnienia wszystkich więźniów politycznych. TKK domaga się też wprowadzenia dodatku drożyźnianego, który chroniłby automatycznie wszystkich pracowników przed skutkami podwyżek cen.

5

• W warszawskim kościele Miłosierdzia Bożego przy ul. Żytniej odbywa się premiera  dramatu poetyckiego „Wieczernika” Ernesta Brylla w reżyserii Andrzeja Wajdy z udziałem aktorów, m.in.: Krystyny Jandy, Olgierda Łukasiewicza, Jerzego Zelnika.

6

• W kamienicy przy ul. Zyblikiewicza zostaje ciężko pobity przez funkcjonariuszy SB ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski, kapelan nowohuckiej „Solidarności”. Na brzuchu i policzku wypalono mu (najprawdopodobniej przy użyciu papierosów) literę „V”. Po raz drugi napadnięty zostaje 4 grudnia w klasztorze Córek Bożej Miłości na Woli Justowskiej przez funkcjonariuszy SB przebranych za sanitariuszy pogotowia ratunkowego.

7

• Z inicjatywy Jana Chmielewskiego, Jana Ignaczewskiego, Roberta Kaloty, Krzysztofa Kowalskiego, Teresy Piechockiej, Tadeusza Wawrzyńczaka i Tadeusza Zielińskiego grupa byłych internowanych i więźniów politycznych z województwa płockiego rozpoczęła w Sanktuarium Maryjnym w Głogowcu k. Kutna protest głodowy „przeciwko kampanii nienawiści prowadzonej przez władze PRL wobec Kościoła i duchowieństwa katolickiego oraz nasileniu się represji wobec działaczy «Solidarności» i opozycji demokratycznej”. W trwającym do 9 VI proteście głodowym wzięły udział 64 osoby z całej Polski (m. in. Głogowca, Kutna, Konina, Płocka, Warszawy, Wrocławia). Protest został przerwany w związku z konserwacją i odnową kościoła.

9

• W prasie podziemnej ukazuje się oświadczenie środowisk oświaty z Bydgoszczy, Torunia, Poznania, Gdańska, Krakowa i Warszawy w sprawie weryfikacji ideowo-politycznej (tzw. przeglądu kadry nauczycielskiej): W związku z przeprowadzoną przez władze oświatowe weryfikacją ideowo-polityczną stwierdzamy, że są to działania sprzeczne z etyką zawodu nauczycielskiego i Konstytucją PRL. Apelujemy do koleżanek i kolegów, aby bronili autonomii nauczycielskiej wynegocjowanej w Porozumieniach Sierpniowych w Gdańsku.

10

• O godz. 21.00 Grupy Oporu RKW „Solidarność” Mazowsze nadają przez urządzenie nagłaśniające pod warszawskim Aresztem Śledczym przy ul. Rakowieckiej audycję Radia Solidarność. Półgodzinnej emisji, dobrze słyszalnej za murem, nie są w stanie zakłócić spore siły MO (7 radiowozów) ani pogotowie techniczne, które przybywają w połowie trwania audycji. Więźniowie pawilonu III (dla politycznych) nagradzają audycję okrzykami i brawami.

11-13

• W trakcie pobytu w Polsce minister spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii Geoffrey Howe spotykał się z gen. Wojciechem Jaruzelskim oraz z opozycją: Stefanem Bratkowskim, Bronisławem Geremkiem, Tadeuszem Mazowieckim, Januszem Onyszkiewiczem, Krzysztofem Śliwińskim. Rozmowa dotyczyła przestrzegania praw człowieka w Polsce, więźniów politycznych oraz fundacji rolnej. Na konferencji prasowej G. Howe mówi, że rząd PRL nie otrzyma od Wielkiej Brytanii pomocy, jeśli nie będzie przestrzegał postanowień Aktu Końcowego Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w Helsinkach. Ponadto zwiedził kościół św. Stanisława w Warszawie, gdzie złożył kwiaty i zapalił świecę na grobie ks. Jerzego Popiełuszki.

13

• Po raz drugi aresztowany zostaje Czesław Bielecki (wraz z żoną Marią Twardowską), znany architekt, a także działacz podziemia – szef podziemnego wydawnictwa CDN, publikujący pod ps. Maciej Poleski. 15 października w Areszcie Śledczym Warszawa-Mokotów podjął trwającą 11 mies. (do uwolnienia) głodówkę domagając się przyznania mu statusu więźnia politycznego (dokarmiany siłą). Na mocy amnestii został zwolniony 12 IX 1986.

14

• W Krakowie powstaje Ruch Wolność i Pokój. Z deklaracji założycielskiej:

[…] Podstawowym celem Ruchu będzie propagowanie i pozyskiwanie jak największych rzesz Polaków dla prawdziwej, niczym niezafałszowanej idei pokoju. „Słowo pokój – mówi Jan Paweł II w orędziu pokojowym z 1979 r. – stało się sloganem, który usypia lub zwodzi. Jest ono współcześnie wypowiadane przez tych, którzy głosząc hasła pokoju, współpracy i rozbrojenia pragną w ten sposób pozbawić wolnych ludzi na całym świecie środków i woli obrony swych swobód. Skala tego zjawiska sprawia, że dla coraz większych rzesz ludzkich – także w Polsce – intencje każdego wypowiadającego słowo pokój stały się moralnie podejrzane, a politycznie obce. Dlatego przede wszystkim pragniemy przywrócić moralną i polityczną wartość działaniom na rzecz pokoju.[…]

• Deklarację podpisują: Ewa Bik, Marek Bik, Radosłąw Huget, Anna Klich, Bogdan Klich, Marek Kozielski, Cezary Michalski, Agata Michałek, Konstanty Miodowicz, Wojciech Modelski, Jan Rojek, Jan Maria Rokita, Dariusz Rupiński, Grzegorz Surdy, Barbara Syc, Piotr Świder, Janusz Trybus, Krzysztof Walczyk, Artur Waluś, Krzysztof Żydowicz, a także uczestnicy głodówki w obronie Marka Adamkiewicza.

• Ruch zapowiada pokojowa walkę o prawa obywatelskie, wolność sumienia i niepodległość narodową.

15

• Wychodzi pierwszy numer pisma „Kurier Mazowsza” wydawanego przez Grupy Oporu „Solidarni” RKW Mazowsze NSZZ „Solidarność”. Redakcję tworzą: Tamara Sentkiewicz, Teodor Klincewicz, Grzegorz Jaczyński, Kuba Grydniewski, Jerzy Gumowski.

19

• Po 30 latach pracy z Instytutu Historii PAN z przyczyn politycznych zwolniony zostaje Bronisław Geremek. Bezpośrednim powodem był odczyt wygłoszony w Gdańsku na temat „Polska między Wschodem i Zachodem”.

25

• Abp Bronisław Dąbrowski i ks. Alojzy Orszulik spotykają się z gen. Czesławem Kiszczakiem w sprawie zdjęcia założonych przez SB podsłuchów w placówkach kościelnych. Gen. Wojciech Jaruzelski proponuje powołanie wspólnej komisji, w obecności której demontowano by sprzęt. Cz. Kiszczak ujawnia kulisy rozmowy z Grzegorzem Piotrowskim i Adamem Pietruszką w Sądzie Najwyższym. Przekonuje hierarchów kościelnych, że w rozmowie z oskarżonymi nakłaniał ich do wskazania inspiratorów zbrodni, ale odmówili. Potwierdza prawomocność wyroku i zapewnia, że Rada Państwa nie skorzysta z prawa łaski w najbliższym czasie.

26

• W Warszawie przywódcy państw stron Układu Warszawskiego podpisują protokół o przedłużeniu jego istnienia na kolejne 20 lat. I sekretarz KPZR Michaił Gorbaczow stwierdził konieczność […] otwartego omawiania pojawiających się różnic poglądów i wypracowania wspólnego stanowiska. Należy w porę usuwać nieporozumienia i wzajemne pretensje, nie dopuszczając do ich nawarstwiania. […] Stwierdza też, że […] każda z bratnich partii samodzielnie określa swoją politykę i jest za nią odpowiedzialna przed swoim narodem. […]

30

• W Zakładach Przemysłu Pończoszniczego Stella w Żyrardowie strajkuje szwalnia, następnie wszystkie wydziały oprócz biurowca. Robotnice żądają podwyżki pensji zasadniczej o 3 tys. zł. Strajk trwa do 2 V 1985, gdy po rozmowie załogi z przedstawicielem Ministerstwa Pracy i Płac uzgodnione są nowe warunki wynagrodzenia.
• Rada Ministrów podejmuje uchwałę, na mocy której OPZZ przejmuje majątek byłych central związkowych o łącznej wartości 3,4 mld zł; m.in. zagarnia majątek NSZZ „Solidarność”, oszacowany na 153 mln zł, oraz środki pieniężne w wysokości 613 mln zł, 64 tysięcy dolarów i 112 rubli.