maj - 1986 Encyklopedia Solidarności

1

Uroczyste msze św. i manifestacje odbywają się w Warszawie i innych miastach.
Pozbawiona wyrokiem Sądu Najwyższego prawa wykonywania zawodu radcy prawnego Elżbieta Potrykus z Koszalina przechodzi w trakcie oficjalnego pochodu pierwszomajowego przed trybuną honorową z dziesięcioletnim synem Wojtkiem trzymając transparent: „Chcę pracy, nie zasiłku dla bezrobotnych”. Rok później wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych.

Trwa tzw. druga głodówka w Głogowcu k. Kutna. W proteście biorą udział m.in. Adam Pierzchała, Barbara Jaworska, Halina Korzeniec, Teresa Piechocka, Krzysztof Jaśko. Jako rzecznik osób głodujących oraz swego rodzaju patronka wydarzenia występuje Anna Walentynowicz.

W Lublinie pod pomnikiem Konstytucji 3. Maja zbiera się liczący ok. 400 osób tłum, który składa wieńce i wiązanki kwiatów. MO i SB legitymuje zgromadzonych, jednak próby zatrzymania spotykają się ze zdecydowanym protestem tłumu, wobec czego milicja odstępuje od tych działań.
W Łodzi powstaje Zespół Oświaty Niezależnej, który stawiał sobie za cel propagowanie „niezależnych form kształcenia i wychowania”.

W kościele św. Aleksandra w Warszawie na mszy w przedzień 5. rocznicy rejestracji NSZZ RI „Solidarność” zbiera się ok. 1,5 tys. rolników z całego kraju. Po mszy św. uczestnicy nabożeństwa udają się wraz z ks. Bogusławem Bijakiem pod pomnik Wincentego Witosa stojący przy Placu Trzech Krzyży, gdzie śpiewają Boże, coś Polskę i Rotę oraz składają wieńce. Uroczystość odbywa się przy asyście milicji z armatkami wodnymi i miotaczami gazu łzawiącego. W trakcie wydarzenia rolnicy są fotografowani i filmowani.

Przed Sądem Rejonowym w Zamościu rozpoczyna się największy proces polityczny przeciwko „S” w woj. zamojskim. Poprzedziło go rozległe wielomiesięczne śledztwo ws. kolportażu ulotek nawołujących do bojkotu wyborów do Sejmu PRL w X 1985. Aktem oskarżenia objęto 11 osób. 30 V ogłoszono wyrok w którym znany lekarz-społecznik i działacz „S” Wiesław Lipko został skazany na 1 rok i 8 miesięcy pozbawienia wolności. Na kary pozbawienia wolności (od 1 roku i 2 miesięcy do 2 lat) skazano jeszcze 7 innych osób. We IX sąd umorzył postępowania na mocy amnestii, z wyjątkiem dr Lipki, wobec którego zaskarżony wyrok Sąd Wojewódzki w Zamościu uchylił dopiero w 3 XII.

Rzecznik prasowy rządu Jerzy Urban oferuje nowojorskim bezdomnym 5 tys. śpiworów i koców. Była to oficjalna, ironiczna odpowiedź rządu polskiego na przesyłane do Polski dary od społeczeństwa amerykańskiego.

W Wołominie Sąd Rejonowy II Wydział Karny skazuje Tadeusza Markiewicza na 1 rok i 8 miesięcy więzienia, Emila Broniarka i Andrzeja Górskiego na 1 rok i 4 miesiące, za to, że: w celu wywołania niepokoju publicznego bez wymaganego zezwolenia drukowali z zamiarem rozpowszechniania nielegalne wydawnictwa. W tym samym procesie Barbarę Moćko skazano na 1 rok więzienia w zawieszeniu na 4 lata za to, że w celu wywołania niepokoju publicznego bez wymaganego zezwolenia przechowywała z zamiarem rozpowszechnienia nielegalne wydawnictwa i posiadała dwa aparaty radiowo-nadawcze wraz z instrukcjami umożliwiającymi podsłuch częstotliwości należących do SB i MO.

W Świdniku odbywa się uroczystość poświęcenia Dzwonu Wolności, ufundowanego przez podziemną Komisję Zakłądową NSZZ „Solidarność” w WSK Świdnik. Inicjatywa zrodziła się w III 1983. Na apel „S” zebrano prawie 2 tony złomu cyny i miedzi. Komitet organizacyjny rozesłał 1500 zaproszeń do potencjalnych „ojców chrzestnych” dzwonu – działaczy „S” w regionie, których datki miały pokryć szacowane koszty przedsięwzięcia. Dzwon ważący 1,6 tony odlano w Ludwisarni Felczyńskich w Przemyślu. Jeden z napisów na dzwonie głosił: „Solidarność ludzi pracy Świdnika do życia mnie powołała / wierność Bogu / umiłowanie Polski / wolność i suwerenność Ojczyzny / godność ludzi pracy / po wsze czasy głosić będę”. Dzwon przeznaczono dla pierwszego budowanego w robotniczym Świdniku kościoła NMP Matki Kościoła. Naciski SB i władz komunistycznych na Kościół spowodowały, że uroczystość nie odbyła się w czasie któregoś ze znaczących świąt narodowych, a scenariusz uroczystości pozbawiono elementów mogących mieć wymowę polityczną. Z powodu milicyjnych blokad i wzmożonych kontroli na drogach wielu działaczy „S” nie dotarło na uroczystości.

Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego za szpiegostwo na rzecz USA skazuje zaocznie na karę śmierci płk. Ryszarda Kuklińskiego, który zbiegł do USA jesienią 1981.

W Poznaniu odbywają się niezależne obchody 30 rocznicy Poznańskiego Czerwca 1956 r.: 28 V – 27 VI część przygotowawcza - msze, spotkania modlitewno-refleksyjne, programy okolicznościowe (np. oświatowe, artystyczne), wykłady, wystawy, ogółem w 17 kościołach (m.in. inauguracja obchodów w kościele pw. Najświętszego Zbawiciela, triduum u oo. Dominikanów); 28 – 29 VI obchody główne - składanie wieńców i kwiatów pod pomnikiem Poznańskiego Czerwca 1956 r., msza w kościele pw. Matki Boskiej Bolesnej z udziałem delegacji „Solidarności” z innych regionów, program artystyczny, recytowanie wierszy, apel poległych, manifestacja przed kościołem; 29 VI uroczystości w katedrze z udziałem prymasa i biskupów połączone z 20 rocznicą millenium, po mszy manifestacja przed katedrą, próba przemarszu w kierunku centrum miasta zablokowana i rozproszona przez ZOMO. Zatrzymano 20 osób.

W amerykańskim mieście Providence zakończono konferencję Federacji Organizacji Wspomagających „Solidarność” (CSSO), grupujących przedstawicieli takich organizacji z krajów Europy Zachodniej, USA, Kanady oraz krajów Ameryki Południowej. Postanowiono zaopiekować się rodzinami wszystkich więźniów politycznych w PRL.

Aresztowano wicedyrektora departamentu MSZ Zbigniewa Wroniaka. W tym samym dniu w mieszkaniu należącym do jego córki aresztowano ukrywającego się Zbigniewa Bujaka – członka TKK, Konrada Bielińskiego i Ewę Kulik z RKW Mazowsze.