Aktualnie znajdujesz się na:
czerwiec
1
- Barbara Piasecka-Johnson, amerykańska milionerka polskiego pochodzenia, która zadeklarowała 100 mln dolarów na ratowanie Stoczni Gdańskiej (w zamian za 55% jej akcji po sprywatyzowaniu), w Gdańsku podpisuje wstępne porozumienie.
2
- Ukazuje się 1. numer reaktywowanego „Tygodnika Solidarność” pod redakcją Tadeusza Mazowieckiego.
3
- W przeddzień wyborów Lech Wałęsa przed kamerami TVP oświadcza, że będzie głosował nie tylko na kandydatów Komitetu Obywatelskiego, ale także na tzw. listę krajową.
- W Kętrzynie wyłowiono z miejscowego stawu ciało 25-letniego Roberta Możejki, działacza Federacji Młodzieży Walczącej. Był wielokrotnie namawiany do podjęcia współpracy z SB. 31 V 1989 widziano go po raz ostatni z funkcjonariuszem Rejonowego Urzędu Spraw Wewnętrznych w Kętrzynie.
3-5
- W stolicy Chin, Pekinie, w nocy z 3 na 4 VI wojsko przy użyciu czołgów i broni
maszynowej pacyfikuje protesty studentów chińskich, okupujących od 15 IV pl. Niebiańskiego Spokoju (Tiananmen). Tłumienie protestów kończy się 5 VI. Według oficjalnych danych Chińskiej Republiki Ludowej zginęło 241 studentów i żołnierzy, a 7000 zostało rannych, według szacunków Chińskiego Czerwonego Krzyża zginęło 2600 osób, natomiast według źródeł brytyjskich tylko 4 VI liczba ofiar sięgnęła co najmniej 10000 cywilów. W czasie pacyfikacji protestów wiele osób zostało aresztowanych i następnie rozstrzelanych, inni trafili do więzień i obozów pracy. Protestujący studenci, których popierali pekińscy robotnicy, żądali rozpoczęcia reform politycznych, demokratyzacji życia publicznego oraz rozprawy z narastającą korupcją.
4
- Wybory do Sejmu i Senatu PRL. Frekwencja wyborcza wynosi około 62%. W I turze wyborów do Sejmu X kadencji i Senatu I kadencji kandydaci Komitetu Obywatelskiego zdobywają 252 z 261 możliwych do obsadzenia mandatów, pozostałe 9 miejsc przechodzi do II tury. Spośród 35 kandydatów z tzw. listy krajowej tylko 2 uzyskuje wymaganą liczbę głosów, pozostali muszą zrezygnować z miejsc w Parlamencie.
5
- W Warszawie przed ambasadą chińską odbywa się demonstracja przeciw masakrze studentów na pl. Niebiańskiego Spokoju.
7
- W Warszawie rzecznik prasowy „Solidarności” Janusz Onyszkiewicz stwierdza, że nie zgłasza żadnych pretensji do wakujących miejsc z listy krajowej i czeka na propozycje strony rządowej co do sposobu ich zapełnienia. Wywołuje to falę protestów, którym wyborcy dają wyraz w listach do Komitetów Obywatelskich "Solidarność", Zarządów Regionów NSZZ „Solidarność” oraz „Tygodnika Solidarność” i „Gazety Wyborczej”.
- W Domu Kultury przy Zakładach Mechanicznych Ursus odbywa się koncert znanej amerykańskiej piosenkarki zaangażowanej w ruch obrony praw człowieka – Joan Baez. Cały dochód z koncertu zostaje przeznaczony na pomoc medyczną ofiarom krwawych zajść w Chinach.
9
- Podczas pierwszej po wyborach konferencji prasowej w Gdańsku przewodniczący NSZZ „Solidarność” Lech Wałęsa stwierdza, że problem obsadzenia wakujących mandatów w Sejmie to sprawa koalicji rządzącej, będąca wynikiem błędnej ordynacji wyborczej. Do dymisji podają się kierujący kampanią wyborczą warszawskiego KO „Solidarność”: Janusz Grzelak, Michał Nawrocki i Andrzej Sieroszewski, którzy nie godzą się na zmianę ordynacji między dwiema turami wyborów oraz na rozstrzygnięcie problemu przez Radę Państwa.
- W Sieradzu podczas zebrania MKO „Solidarność” 42 delegatów reprezentujących 19 struktur zakładowych związku z terenu województwa sieradzkiego opowiada się za przyłączeniem do RKO „Solidarność” Ziemia Łódzka. W ten sposób upada idea odtworzenia dawnego Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność” Ziemia Sieradzka.
9-15
- We Wrocławiu, w reakcji na masakrę studentów chińskich, na pl. Dzierżyńskiego (obecnie pl. Dominikańskim) trwa Obóz Żywego Protestu. Wrocławska młodzież rozbiła namioty tworząc miasteczko namiotowe, prowadzono akcję informacyjną protestując przeciwko zbrodniom systemu komunistycznego, a szczególnie chińskich komunistów, solidaryzowano się z ofiarami w Pekinie. 15 VI akcja Obozu Żywego Protestu zakończyła się manifestacją solidarności ze zniewolonym narodem chińskim. Blisko 1000 osób z zapalonymi zniczami przeszło od przejścia przy ul. Świdnickiej na pl. Dzierżyńskiego, gdzie odsłonięto potajemnie zbudowany pomnik upamiętniający masakrę studentów na pl. Tiananmen w Pekinie (na niskim postumencie wmurowano rower rozjeżdżany przez gąsienice czołgu).
10
- W Szczecinie 125 przedstawicieli z 23 ośrodków opozycyjnych w stosunku do KKW NSZZ „Solidarność” i przewodniczącego Lecha Wałęsy zawiązuje Porozumienie na Rzecz Demokratycznych Wyborów w NSZZ „Solidarność”. Członkami Porozumienia, pod przewodnictwem Mariana Jurczyka, zostają: Stanisław Kocjan, Stefan Wądołowski, Romuald Szeremietiew, Andrzej Słowik, Grzegorz Palka, Jerzy Kropiwnicki, Andrzej Gwiazda, Seweryn Jaworski, Daniel Podrzycki, Jerzy Przystawa, Waldemar Sikora, Zbigniew Mroziński i Krzysztof Wolf. Porozumienie podejmuje uchwałę, w której przeciwstawia się procedurze odgórnego tworzenia struktur związkowych i wybierania kierownictwa oraz sprowadzania władzy w NSZZ „Solidarność” do działalności wąskiej grupy decydentów, kryjących się za autorytetem jednego człowieka. Porozumienie żąda przeprowadzenia demokratycznych wyborów przez komisje wyborcze, powoływane wolą wszystkich ponadzakładowych struktur NSZZ „Solidarność”, a także przywrócenia statutu Związku z 1980 r. oraz uznania Komisji Krajowej wybranej na I KZD w 1981 r. za legalne kierownictwo Związku.
12
- Rada Państwa wydaje dekret zmieniający zasady ordynacji wyborczej do Sejmu, ogłaszając ponowne głosowanie na miejsca nieobsadzone przez kandydatów koalicji rządzącej z listy krajowej i rozdzielając 33 mandaty pomiędzy okręgi wyborcze.
- Powtórnie zostaje zarejestrowane Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich, rozwiązane w stanie wojennym. Prezesem SDP wybrano Stefana Bratkowskiego.
13
- Początek obrad węgierskiego „trójkątnego stołu”. W efekcie rozmów zapowiedziane zostają całkowicie wolne wybory.
14
- Zostają zarejestrowane powtórnie: Związek Polskich Artystów Plastyków i Związek Pisarzy Polskich.
16-17
- W nocy z inspiracji Służby Bezpieczeństwa władze Wrocławia ciężkim sprzętem budowalnym zburzyły pomnik solidarności z chińskimi ofiarami na pl. Tiananmen w Pekinie.
17
- W Gdańsku obraduje
Krajowa Komisja Wykonawcza NSZZ „Solidarność” Krajowa Komisja Wykonawcza NSZZ „Solidarność” Krajowa Komisja Wykonawcza NSZZ „Solidarność”, organ kierowniczy Związku, powołany 25 X 1987 na wspólnym posiedzeniu Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej „S”, Tymczasowej Rady „S” i Lecha Wałęsy. Z chwilą powstania KKW TKK i TR zakończyły działalność. W skład KKW weszli: L. Wałęsa (przewodniczący), Zbigniew Bujak, Jerzy Dłużniewski, Władysław Frasyniuk, Stefan Jurczak, Bogdan Lis, Andrzej Milczanowski, Janusz Pałubicki, Stanisław Węglarz; nast. dokooptowano Jana Andrzeja Górnego (15 XI 1987), Antoniego Stawikowskiego i Antoniego Tokarczuka (5 XII 1987), Stefanię Hejmanowską, Henryka Sienkiewicza, Grażynę Staniszewską (9 IV 1988), Zbigniewa Romaszewskiego (25 IX 1988), Bogdana Borusewicza, Lecha Kaczyńskiego i Henryka Wujca (29 IV 1989). 25 IX 1988 L. Wałęsa rozszerzył skład KKW o przedstawicieli KS z Gdańska (Jacek Merkel), Jastrzębia-Zdroju (Alojzy Pietrzyk), Nowej Huty (Mieczysław Gil), Stalowej Woli (Władysław Liwak) i Szczecina (Edward Radziewicz). KKW miała stałe biuro w Gdańsku. Od jesieni 1988 w zebraniach KKW uczestniczyli także Jarosław Kaczyński (sekretarz KKW), Janusz Onyszkiewicz (rzecznik prasowy Związku), B. Borusewicz, Andrzej Celiński, Jacek Kuroń, Jan Lityński, Adam Michnik. W trakcie obrad Okrągłego Stołu podczas posiedzeń KKW negocjatorzy relacjonowali przebieg rozmów. Po rejestracji „S” w skład KKW przyjmowano reprezentantów poszczególnych Regionów Związku (w VI 1989 KKW liczyła już 36 członków). Funkcje doradców w tym czasie pełnili: Bronisław Geremek, J. Kuroń, Tadeusz Mazowiecki, A. Michnik, Andrzej Stelmachowski, Andrzej Wielowieyski, Jerzy Zdrada. Do 17 VI 1989 KKW odbyła 32 posiedzenia (do jednego nie dopuściła SB, niektóre odbyły się w niepełnym składzie), wydała ponad 40 oświadczeń i komunikatów. W Oświadczeniu przyjętym 5 XI 1987 KKW podtrzymała zgłoszoną na I KZD ofertę zawarcia „paktu antykryzysowego”, warunkiem rozmów miało być wycofanie represyjnego ustawodawstwa wprowadzonego po 13 XII 1981, wprowadzenie wolności stowarzyszania się i przywrócenie pluralizmu związkowego. Społeczeństwo wzywano do kontynuowania akcji zakładania jawnych Komitetów Założycielskich „S”, włączania się do prac samorządów zakładowych i zorganizowanej działalności na rzecz społeczności lokalnych, zmierzających do wprowadzenia prawdziwego samorządu terytorialnego. 10 IX 1988 poparto decyzję L. Wałęsy o rozpoczęciu negocjacji z władzami, żądając jednocześnie od władz zaprzestania represji i jasnej deklaracji w kwestii legalizacji „S”. 12 XI 1988 powołano Fundusz Inicjatyw Prasowych „S”, którego zadaniem było wspieranie prasy związkowej. 21 I 1989 powołano zespół ds. negocjacji z władzami (Z. Bujak, W. Frasyniuk, M. Gil). KKW upoważniła KO przy Przewodniczącym „S” Lechu Wałęsie do prowadzenia kampanii wyborczej przed wyborami 4 VI 1989. 13 V 1989 zaapelowano o powstrzymanie się od strajków, by nie pogarszać sytuacji w kraju. KKW zakończyła działalność podczas II KZD, gdy wybrano nową KK. 2 III 1988 – 3 III 1990 Biuro Studiów SB Ministerstwa Spraw Wewnętrznych rozpracowywało KKW w ramach SOR krypt. Syndyk.
- dziękuje członkom Komitetów Obywatelskich "Solidarność" za sukces wyborczy, uznając wynik wyborów za koniec pierwszego etapu pracy KKW i zamyka działalność Komitetów Obywatelskich "Solidarność" na szczeblu regionalnym (wojewódzkim), powołanych w celu przeprowadzenia kampanii wyborczej. KKW jako nowe zadanie określa tworzenie autentycznego samorządu lokalnego w miastach i wsiach. Formułuje również apel do władz o przyśpieszenie bezpodstawnie przedłużającego się procesu rejestracji Niezależnego Zrzeszenia Studentów.
18
- Odbywa się II tura wyborów do Sejmu i Senatu PRL, przy frekwencji ok. 26%. Opozycja uzyskuje dalsze 7 mandatów senatorskich i 1 poselski, natomiast z powodu zmienionej ordynacji wyborczej obóz rządowy wprowadza do Sejmu 296 swoich kandydatów na z góry przewidziane dla nich miejsca. Ogólnie w obu izbach Parlamentu rozkład sił jest następujący: strona solidarnościowa ma 161 posłów i 99 senatorów, PZPR – 173 posłów, ZSL – 76 posłów, SD – 27, Stowarzyszenie PAX – 10, Unia Chrześcijańsko-Społeczna – 8, Polski Związek Katolicko-Społeczny – 5.
22
- W Poznaniu Solidarność Walcząca współorganizuje manifestację pod hasłami „Jaruzelski musi odejść” i „Sowieci do domu”.
23
- W Auditorium Maximum Uniwersytetu Warszawskiego odbywa się spotkanie posłów i senatorów „Solidarności” z przewodniczącym Lechem Wałęsą. Zostaje powołany Obywatelski Klub Parlamentarny (OKP). Na przewodniczącego Klubu zebrani wybierają Bronisława Geremka, pierwszym zastępcą zostaje Andrzej Wielowieyski. Drugą turę wyborów przełożono 1 VII. Do prezydium klubu wchodzą jako wiceprzewodniczący: Jacek Kuroń, Jan Rokita, Janusz Ziółkowski, Gabriel Janowski, jako członkowie: Artur Balazs, Jacek Ambroziak, Olga Krzyżanowska, Zofia Kuratowska, Hanna Suchocka, Andrzej Stelmachowski, Józef Ślisz i Edward Wende. Sekretarzami OKP zostali Andrzej Celiński i Henryk Wujec. Zapada decyzja niewystawiania kandydata OKP na prezydenta i głosowania zgodnie z wolą wyborców.
27
- Powstaje Rada Porozumiewawcza Organizacji Niezależnych Regionu Konińskiego utworzona przez przedstawicieli Tymczasowego Zarządu Regionu, Konińskiego Klubu Politycznego Ład i Wolność, Polskiego Klubu Ekologicznego w Koninie, Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza w Koninie i Polskiej Organizacji Harcerskiej.
28
- Obchody na pl. Mickiewicza pod Pomnikiem Poznańskiego Czerwca 1956 r. organizuje Komitet Obchodów 33 Rocznicy Czerwca 1956 r. Manifestację na pl. Wolności organizuje SW i LDP
„N”
przy współudziale SKOS. Po jej zakończeniu odbywa się przemarsz na pl. Mickiewicza.
29
- Opozycja czechosłowacka publikuje manifest Karty 77 pt. „Kilka zdań”, wzywający do poszanowania przez władze Czechosłowacji praw człowieka i swobód politycznych. Władze odpowiedziały represjami wobec sygnatariuszy.
30
- W Warszawie odbywa się demonstracja, zorganizowana przez Konfederację Polski Niepodległej, Liberalno-Demokratyczną Partię Niepodległość, Solidarność Walczącą i Międzyzakładowy Robotniczy Komitet „Solidarność”, przeciw kandydaturze gen. Wojciecha Jaruzelskiego na urząd prezydenta. ZOMO brutalnie atakuje uczestników protestu i przechodniów.