1989

czerwiec

1

  • Barbara Piasecka-Johnson, amerykańska milionerka polskiego pochodzenia, która zadeklarowała 100 mln dolarów na ratowanie Stoczni Gdańskiej (w zamian za 55% jej akcji po sprywatyzowaniu), w Gdańsku podpisuje wstępne porozumienie.

2

  • Ukazuje się 1. numer reaktywowanego „Tygodnika Solidarność” pod redakcją Tadeusza Mazowieckiego.

3

  • W przeddzień wyborów Lech Wałęsa przed kamerami TVP oświadcza, że będzie głosował nie tylko na kandydatów Komitetu Obywatelskiego, ale także na tzw. listę krajową.
  • W Kętrzynie wyłowiono z miejscowego stawu ciało 25-letniego Roberta Możejki, działacza Federacji Młodzieży Walczącej. Był wielokrotnie namawiany do podjęcia współpracy z SB. 31 V 1989 widziano go po raz ostatni z funkcjonariuszem Rejonowego Urzędu Spraw Wewnętrznych w Kętrzynie.

3-5

  • W stolicy Chin, Pekinie, w nocy z 3 na 4 VI wojsko przy użyciu czołgów i broni maszynowej pacyfikuje protesty studentów chińskich, okupujących od 15 IV pl. Niebiańskiego Spokoju (Tiananmen). Tłumienie protestów kończy się 5 VI. Według oficjalnych danych Chińskiej Republiki Ludowej zginęło 241 studentów i żołnierzy, a 7000 zostało rannych, według szacunków Chińskiego Czerwonego Krzyża zginęło 2600 osób, natomiast według źródeł brytyjskich tylko 4 VI liczba ofiar sięgnęła co najmniej 10000 cywilów. W czasie pacyfikacji protestów wiele osób zostało aresztowanych i następnie rozstrzelanych, inni trafili do więzień i obozów pracy. Protestujący studenci, których popierali pekińscy robotnicy, żądali rozpoczęcia reform politycznych, demokratyzacji życia publicznego oraz rozprawy z narastającą korupcją.

4

  • Wybory do Sejmu i Senatu PRL. Frekwencja wyborcza wynosi około 62%. W I turze wyborów do Sejmu X kadencji i Senatu I kadencji kandydaci Komitetu Obywatelskiego zdobywają 252 z 261 możliwych do obsadzenia mandatów, pozostałe 9 miejsc przechodzi do II tury. Spośród 35 kandydatów z tzw. listy krajowej tylko 2 uzyskuje wymaganą liczbę głosów, pozostali muszą zrezygnować z miejsc w Parlamencie.

5

  • W Warszawie przed ambasadą chińską odbywa się demonstracja przeciw masakrze studentów na pl. Niebiańskiego Spokoju.

7

  • W Warszawie rzecznik prasowy „Solidarności” Janusz Onyszkiewicz stwierdza, że nie zgłasza żadnych pretensji do wakujących miejsc z listy krajowej i czeka na propozycje strony rządowej co do sposobu ich zapełnienia. Wywołuje to falę protestów, którym wyborcy dają wyraz w listach do Komitetów Obywatelskich "Solidarność", Zarządów Regionów NSZZ „Solidarność” oraz „Tygodnika Solidarność” i „Gazety Wyborczej”.
  • W Domu Kultury przy Zakładach Mechanicznych Ursus odbywa się koncert znanej amerykańskiej piosenkarki zaangażowanej w ruch obrony praw człowieka – Joan Baez. Cały dochód z koncertu zostaje przeznaczony na pomoc medyczną ofiarom krwawych zajść w Chinach.

9

  • Podczas pierwszej po wyborach konferencji prasowej w Gdańsku przewodniczący NSZZ „Solidarność” Lech Wałęsa stwierdza, że problem obsadzenia wakujących mandatów w Sejmie to sprawa koalicji rządzącej, będąca wynikiem błędnej ordynacji wyborczej. Do dymisji podają się kierujący kampanią wyborczą warszawskiego KO „Solidarność”: Janusz Grzelak, Michał Nawrocki i Andrzej Sieroszewski, którzy nie godzą się na zmianę ordynacji między dwiema turami wyborów oraz na rozstrzygnięcie problemu przez Radę Państwa.
  • W Sieradzu podczas zebrania MKO „Solidarność” 42 delegatów reprezentujących 19 struktur zakładowych związku z terenu województwa sieradzkiego opowiada się za przyłączeniem do RKO „Solidarność” Ziemia Łódzka. W ten sposób upada idea odtworzenia dawnego Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność” Ziemia Sieradzka.

9-15

  • We Wrocławiu, w reakcji na masakrę studentów chińskich, na pl. Dzierżyńskiego (obecnie pl. Dominikańskim) trwa Obóz Żywego Protestu. Wrocławska młodzież rozbiła namioty tworząc miasteczko namiotowe, prowadzono akcję informacyjną protestując przeciwko zbrodniom systemu komunistycznego, a szczególnie chińskich komunistów, solidaryzowano się z ofiarami w Pekinie. 15 VI akcja Obozu Żywego Protestu zakończyła się manifestacją solidarności ze zniewolonym narodem chińskim. Blisko 1000 osób z zapalonymi zniczami przeszło od przejścia przy ul. Świdnickiej na pl. Dzierżyńskiego, gdzie odsłonięto potajemnie zbudowany pomnik upamiętniający masakrę studentów na pl. Tiananmen w Pekinie (na niskim postumencie wmurowano rower rozjeżdżany przez gąsienice czołgu).

10

  • W Szczecinie 125 przedstawicieli z 23 ośrodków opozycyjnych w stosunku do KKW NSZZ „Solidarność” i przewodniczącego Lecha Wałęsy zawiązuje Porozumienie na Rzecz Demokratycznych Wyborów w NSZZ „Solidarność”. Członkami Porozumienia, pod przewodnictwem Mariana Jurczyka, zostają: Stanisław Kocjan, Stefan Wądołowski, Romuald Szeremietiew, Andrzej Słowik, Grzegorz Palka, Jerzy Kropiwnicki, Andrzej Gwiazda, Seweryn Jaworski, Daniel Podrzycki, Jerzy Przystawa, Waldemar Sikora, Zbigniew Mroziński i Krzysztof Wolf. Porozumienie podejmuje uchwałę, w której przeciwstawia się procedurze odgórnego tworzenia struktur związkowych i wybierania kierownictwa oraz sprowadzania władzy w NSZZ „Solidarność” do działalności wąskiej grupy decydentów, kryjących się za autorytetem jednego człowieka. Porozumienie żąda przeprowadzenia demokratycznych wyborów przez komisje wyborcze, powoływane wolą wszystkich ponadzakładowych struktur NSZZ „Solidarność”, a także przywrócenia statutu Związku z 1980 r. oraz uznania Komisji Krajowej wybranej na I KZD w 1981 r. za legalne kierownictwo Związku.

12

  • Rada Państwa wydaje dekret zmieniający zasady ordynacji wyborczej do Sejmu, ogłaszając ponowne głosowanie na miejsca nieobsadzone przez kandydatów koalicji rządzącej z listy krajowej i rozdzielając 33 mandaty pomiędzy okręgi wyborcze.
  • Powtórnie zostaje zarejestrowane Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich, rozwiązane w stanie wojennym. Prezesem SDP wybrano Stefana Bratkowskiego.

13

  • Początek obrad węgierskiego „trójkątnego stołu”. W efekcie rozmów zapowiedziane zostają całkowicie wolne wybory.

14

  • Zostają zarejestrowane powtórnie: Związek Polskich Artystów Plastyków i Związek Pisarzy Polskich.

16-17

  • W nocy z inspiracji Służby Bezpieczeństwa władze Wrocławia ciężkim sprzętem budowalnym zburzyły pomnik solidarności z chińskimi ofiarami na pl. Tiananmen w Pekinie.

17

18

  • Odbywa się II tura wyborów do Sejmu i Senatu PRL, przy frekwencji ok. 26%. Opozycja uzyskuje dalsze 7 mandatów senatorskich i 1 poselski, natomiast z powodu zmienionej ordynacji wyborczej obóz rządowy wprowadza do Sejmu 296 swoich kandydatów na z góry przewidziane dla nich miejsca. Ogólnie w obu izbach Parlamentu rozkład sił jest następujący: strona solidarnościowa ma 161 posłów i 99 senatorów, PZPR – 173 posłów, ZSL – 76 posłów, SD – 27, Stowarzyszenie PAX – 10, Unia Chrześcijańsko-Społeczna – 8, Polski Związek Katolicko-Społeczny – 5.

22

  • W Poznaniu Solidarność Walcząca współorganizuje manifestację pod hasłami „Jaruzelski musi odejść” i „Sowieci do domu”.

23

  • W Auditorium Maximum Uniwersytetu Warszawskiego odbywa się spotkanie posłów i senatorów „Solidarności” z przewodniczącym Lechem Wałęsą. Zostaje powołany Obywatelski Klub Parlamentarny (OKP). Na przewodniczącego Klubu zebrani wybierają Bronisława Geremka, pierwszym zastępcą zostaje Andrzej Wielowieyski. Drugą turę wyborów przełożono 1 VII. Do prezydium klubu wchodzą jako wiceprzewodniczący: Jacek Kuroń, Jan Rokita, Janusz Ziółkowski, Gabriel Janowski, jako członkowie: Artur Balazs, Jacek Ambroziak, Olga Krzyżanowska, Zofia Kuratowska, Hanna Suchocka, Andrzej Stelmachowski, Józef Ślisz i Edward Wende. Sekretarzami OKP zostali Andrzej Celiński i Henryk Wujec. Zapada decyzja niewystawiania kandydata OKP na prezydenta i głosowania zgodnie z wolą wyborców.

27

  • Powstaje Rada Porozumiewawcza Organizacji Niezależnych Regionu Konińskiego utworzona przez przedstawicieli Tymczasowego Zarządu Regionu, Konińskiego Klubu Politycznego Ład i Wolność, Polskiego Klubu Ekologicznego w Koninie, Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza w Koninie i Polskiej Organizacji Harcerskiej.

28

  • Obchody na pl. Mickiewicza pod Pomnikiem Poznańskiego Czerwca 1956 r. organizuje Komitet Obchodów 33 Rocznicy Czerwca 1956 r. Manifestację na pl. Wolności organizuje SW i LDP „N” przy współudziale SKOS. Po jej zakończeniu odbywa się przemarsz na pl. Mickiewicza.

29

  • Opozycja czechosłowacka publikuje manifest Karty 77 pt. „Kilka zdań”, wzywający do poszanowania przez władze Czechosłowacji praw człowieka i swobód politycznych. Władze odpowiedziały represjami wobec sygnatariuszy.

30

  • W Warszawie odbywa się demonstracja, zorganizowana przez Konfederację Polski Niepodległej, Liberalno-Demokratyczną Partię Niepodległość, Solidarność Walczącą i Międzyzakładowy Robotniczy Komitet „Solidarność”, przeciw kandydaturze gen. Wojciecha Jaruzelskiego na urząd prezydenta. ZOMO brutalnie atakuje uczestników protestu i przechodniów.
do góry