Barański Janusz
Janusz Barański, ur. 1 XII 1960 w Wieluniu. Ukończył LO w Pajęcznie k. Częstochowy (1979). Absolwent etnologii na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie (1988), student filozofii (1984-1989, absolutorium), w 1995 doktorat, w 2009 habilitacja, w 2014 prof.
1970-1979 w ZHP.
Od IX 1980 w NZS, przedstawiciel Katedry Etnografii Słowian w Konwencie NZS UJ. 1980-1989 kolporter wydawnictw niezależnych, m.in. „Biuletynu Niezależnego Zrzeszenia Studentów”. W II 1981 uczestnik strajku o rejestrację NZS, XI/XII 1981 solidarnościowego ze studentami radomskiej WSI. Od III 1981 członek KOWzP na UJ, uczestnik marszów protestacyjnych.
Od 13 XII 1981 w podziemnych strukturach NZS i „S”; 1981-1982 drukarz ulotek dla „S” i NZS, 1982 organizator dostaw sprzętu, materiałów poligraficznych i transportu dla „Serwisu Informacyjnego RKW «S» Małopolska” (ze Zbigniewem Fijakiem i Janem Paculą); do 1989 uczestnik manifestacji rocznicowych oraz akcji ulotkowych i plakatowych, kolporter wydawnictw podziemnych, m.in. „Hutnika”, „Myśli Nieinternowanych”, książek (wydawnictw Krąg, NOW-a); uczestnik Dominikańskiego Duszpasterstwa Akademickiego Beczka w Krakowie. 13 V 1982 zatrzymany po demonstracji. 15 IX 1982 aresztowany, osadzony w areszcie KW MO w Krakowie, nast. w AŚ tamże; 13 XII 1982 – 3 I 1983 prowadził głodówkę; 17 II 1983 skazany w trybie doraźnym przez Wojskowy Sąd Garnizonowy w Krakowie na 6 mies. pozbawienia wolności w zawieszeniu, tego dnia zwolniony z aresztu; 29 IV 1983, po rewizji prokuratora, Izba Wojskowa Sądu Najwyższego w Warszawie uchyliła orzeczenie o warunkowym zawieszeniu, od tego dnia w ukryciu; 3 VIII 1983 darowano mu karę na mocy amnestii. Od III 1984 w Towarzystwie Pomocy Więzionym, zbierał informacje o represjonowanych, rozwoził paczki z pomocą. 1984-1985 drukarz komiksu „Solidarność – 500 pierwszych dni” (wraz z Grzegorzem Surdym). 25-28 VIII 1988 uczestnik Międzynarodowej Konferencji Praw Człowieka w parafii św. Maksymiliana Kolbego w Krakowie-Mistrzejowicach.
1989 uczestnik kampanii wyborczej KO „S” (w biurze wyborczym organizator druku i dystrybucji materiałów informacyjnych). 1989-1990 radca w Biurze Interwencji Kancelarii Senatu w Warszawie; 1990-1995 doktorant na Wydz. Filozoficzno-Historycznym/Wydz. Historycznym UJ; od 1992 w „S” UJ; 1993-2004 stypendysta zagranicznych uczelni; 1995-1997 tłumacz w wydawnictwie Pascal, współpracownik The Faneuil Group; 1997-2014 adiunkt, następnie adiunkt habilitowany, od 2014 prof. nadzw. z tytułem w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UJ; członek komitetów redakcyjnych: od 2003 serii „Cultura” Wydawnictwa UJ, od 2010 „Ethnologia Fennica”, od 2012 „Ethnologia Slovaca et Slavica”; 1997-2017 koordynator współpracy zagranicznej IEiAK UJ; od 2008 członek European Association of Social Anthropologists, od 2010 Stowarzyszenia NZS 1980.
Autor m.in. „Socjotechnika, między magią a analogią. Szkice o masowej perswazji w PRL-u i III RP'' (2001), „Świat rzeczy. Zarys antropologiczny'' (2007), „Etnologia i okolice. Eseje antyperyferyjne'' (2010), „Etnologia w erze postludowej. Dalsze eseje antyperyferyjne (2017), art. w czasopismach naukowych krajowych i zagranicznych oraz przekładów z jęz. angielskiego.
Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności (2012), Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2016).