Encyklopedia Solidarności

https://encysol.pl/es/encyklopedia/biogramy/15534,Czerni-Krystyna.html
26.02.2026, 19:18

Czerni Krystyna

Krystyna Czerni, ur. 14 XII 1957 w Gliwicach. Absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, kierunek historia sztuki (1983).

1970–1977 w ZHP. Od 1984 członek Stowarzyszenia Historyków Sztuki, od 1985 w Międzynarodowym Stowarzyszeniu Krytyków Sztuki (AICA).

1976–1977 pracownik Oddziału Zbiorów Graficznych i Muzycznych w Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie.

1977–1983 uczestniczka dominikańskiego Duszpasterstwa Akademickiego Beczka w Krakowie, 1977–1985 spotkań KIK tamże. 1977–1980 w SKS tamże; współorganizatorka (w ramach TKN i DA) wykładów z literatury, ekonomii, historii (m.in. ze Stefanem Bratkowskim, Jerzym Stuhrem). Od 1977 kolporterka wydawnictw niezależnych, m.in. pism „Biuletyn Informacyjny” KSS KOR, „Zapis”, ulotek i książek, m.in. NOW-ej wśród studentów UJ, członków DA Beczka i znajomych. Sygnatariuszka petycji i listów protestacyjnych. 1978–1983 współorganizatorka Tygodni Kultury Chrześcijańskiej w Krakowie. Wielokrotnie zatrzymywana i przesłuchiwana; w VI 1980 pobita, nast. zmuszona do wycofania zawiadomienia o napadzie na mieszkanie i pobiciu. IX 1980 – VII 1983 członek NZS UJ; IV 1981 delegatka na I Ogólnopolski Zjazd NZS w Krakowie. VI 1981 – IX 1982 przebywała we Francji.

Po 13 XII 1981 uczestniczka wieców i demonstracji (m.in. 14 XII 1981 w Paryżu), nast. 13 dnia każdego mies. przed ambasadą PRL i 3 V 1982, od IX 1982 w Krakowie-Nowej Hucie. 1982–1987 autorka w miesięczniku „Kontakt” (Paryż). 1983–1992 samodzielny historyk sztuki w Instytucie Historii Sztuki UJ. 1987–1989 autorka w niezależnym piśmie „Res Publica”.

1992–1996 w redakcji miesięcznika „Znak” w Krakowie, 1994–2002 krytyk sztuki w TVP tamże, 1995–1997 redaktor w wydawnictwie Znak tamże, od 1997 bibliotekarz w IHS UJ. Od 2002 członek Stowarzyszenia Maj 77 w Krakowie, 2003–2007 Towarzystwa Przyjaciół Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego tamże.

Autorka książek, m.in. Tadeusz Kantor. Malarstwo i teatr, przewodnik po twórczości artysty (2002), Rezerwat sztuki. Tropami artystów polskich XX wieku (2000), Nowosielski (2006), Nietoperz w świątyni. Biografia Jerzego Nowosielskiego (2011); autorka kilkuset recenzji, esejów, wywiadów oraz tekstów naukowych, programów w TVP Kraków (zrealizowała ok. 60 odcinków autorskiego cyklu Album Krakowskiej Sztuki oraz wiele scenariuszy telewizyjnych i reportaży kulturalnych), 1998–2001 współpracowała z redakcją tygodnika „Wielcy Malarze. Ich życie, inspiracje i dzieło” (Paryż/Wrocław).

Odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2007), Krzyżem Wolności i Solidarności (2015).

1977–1983 rozpracowywana przez Wydz. III KW MO w Krakowie w ramach SOR krypt. Alfa; 1978–1982 w ramach SOS krypt. Beta; 11 X 1979 – 1 III 1983 w ramach SOS krypt. Lalka, 1980–1989 przez Wydz. IV KW MO/WUSW w Krakowie w ramach SOR krypt. Działacz.

Jadwiga Zechenter, Sławomir Chmura

Opcje strony