Aktualnie znajdujesz się na:

Biogramy

Kowalczyk Alicja

Alicja Kowalczyk, ur. 13 XI 1927 w Dęblinie,  zm. 16 XI 2020 w Pilaszkowie pod Warszawą. Ukończyła LO im. Królowej Jadwigi w Siedlcach (1947). 1964-1968 studentka Politechniki Gdańskiej, Wydz. Budowy Okrętów.

XI 1947 – X 1949 zatrudniona w Wydz. Komunikacji Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku, II 1950 – IV 1952 w Ekspozyturze Wojewódzkiej przedsiębiorstwa Dom Książki, V 1952 – III 1960 kreślarz na Politechnice Gdańskiej, V 1960 – II Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”, II Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”, II, tzw. II Krajówka, powstała w III 1982 w Trójmieście z inicjatywy: Tadeusza Harasimowicza (od XII 1981 na emeryturze, wcześniej gł. księgowy w Gdańskich Zakładach Rybnych, doradca tamtejszej KZ „S”), Józefa Koska (dźwigowy w Zarządzie Portu Gdynia), Pawła Slezyngiera (mistrz na Wydz. K-2 Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni, przewodniczący „S” na największym wydziale stoczni), Jana Gawina (w III 1982 w SKP, od X 1982 pracownik Okręgowego Przedsiębiorstwa Wodno-Kanalizacyjnego w Gdyni), Pawła Zińczuka (ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina, od IX 1980 łącznik Wydz. P-1 z Komitetem Założycielskim „S” w SG, nast. członek KZ), Janusza Satory (w 1980 w WZZ, w VIII 1980 członek KS w Elmorze; nast. wiceprzewodniczący KZ; 15 XII 1981 organizator 1-dniowego strajku w zakładzie, nast. w ukryciu), Ryszarda Jankowskiego (ze Stoczni Nauta w Gdyni), Jana Kisielewskiego, we współpracy z Tadeuszem Kulczyńskim (z Gdańskiej Stoczni Remontowej) i przedstawicielami Stoczni Północnej im. Bohaterów Westerplatte: Andrzejem Adamczykiem, Romanem Wyżlicem, Janem Wójcikiem. W komórce poligraficznej II Krajówki byli: Andrzej Andrzejewski, Justyn Baranowski, Witold Szaniawski; Tadeusz Szozda (łącznik z II KK). Członkowie II Krajówki m.in. kolportowali pisma podziemne („Tygodnik Mazowsze”, „Solidarność Narodu”). 28 VIII 1982 wystosowano „Apel do społeczeństwa” nawołujący do udziału w manifestacjach. Nazwa organizacji (miała posłużyć do sygnowania dokumentów) była kwestią sporną: II KK NSZZ „S” zaproponował T. Harasimowicz, by nadać większą rangę programowi, nad którym pracowali przedstawiciele największych zakładów Trójmiasta. Dokument: „Program budowy ugody narodowej” został ostatecznie zredagowany w VII 1982 przez P. Slezyngiera we współpracy z T. Harasimowiczem i P. Zińczukiem (podczas spotkania w jego mieszkaniu); był to przeredagowany tekst tez Prymasowskiej Rady Społecznej (opublikowanych 5 IV 1982). Wydany 4 VIII 1982 program podpisano: „Delegaci i Pracownicy. II KK NSZZ «S» (działająca na czas zawieszenia Związku)”. Zastrzeżenie to dołączono, by podkreślić, że II Krajówka nie dąży do przejęcia władzy w „S”. Żądano m.in.: odwołania stanu wojennego, likwidacji ograniczeń praw i swobód obywatelskich, uwolnienia internowanych, uniewinnienia aresztowanych, przywrócenia do pracy zwolnionych za działalność związkową, zaniechania represji wobec pracowników nauki. Spotkania II Krajówki odbywały się: w mieszkaniach T. Harasimowicza w Sopocie, P. Zińczuka w Gdańsku, w mieszkaniu przy ul. Leczkowa, na przystankach SKM Gdańsk Politechnika i Gdynia-Redłowo, w parkach. W V 1982 na Łysej Górze w Sopocie członkowie II Krajówki spotkali się z poszukiwanym listem gończym Bogdanem Lisem, który interesował się nastrojami w zakładach pracy; postanowiono utrzymywać kontakt, II Krajówka zobowiązała się przekazać mu przez łącznika opracowany program organizacji. II Krajówka została rozbita na przełomie XII 1982/I 1983; 9 XII 1982 zatrzymano, nast. aresztowano P. Slezyngiera, 19 I 1983 – J. Koska, 24 I 1983 – T. Harasimowicza, 27 I 1983 – J. Gawina, 7 II 1983 – P. Zińczuka, 30 V 1983 – R. Jankowskiego, na pocz. VII 1983 – J. Satora. J. Kisielewski od I 1983 ukrywał się, późn. został zatrzymany. 27 VII 1983 ppłk Stefan Rutkowski, Naczelnik Wydz. Śledczego WUSW w Gdańsku, wniósł wniosek o umorzenie śledztwa na mocy amnestii. 16 XI 1983 Sąd Rejonowy w Gdańsku umorzył śledztwo. 1968 w Centralnym Biurze Konstrukcji Okrętowych, III 1968 – V 1982 technolog w Dziale Modernizacji i Rozbudowy Stoczni Gdańskiej im. Lenina.

W XII 1970 uczestniczka strajku w SG, pisała postulaty KS i rozprowadzała je na wydziałach SG.

W VIII 1980 uczestniczka strajku w SG, od IX 1980 w „S”, członek Komitetu Założycielskiego w SG, współzałożycielka Komisji Wydziałowej w Szefostwie Ekonomicznym, następnie członek KZ. III 1981 - 13 XII 1981 na urlopie bezpłatnym, oddelegowana do pracy w Prezydium KZ (przewodnicząca Komisji Socjalno-Budżetowej).

13-16 XII 1981 uczestniczka strajku w SG. 1982-1989 członek TKZ „S” SG, w zespole redakcyjnym pisma TKZ „Rozwaga i Solidarność” (m.in. przepisywanie i kolportaż); organizatorka konspiracyjnych kontaktów Polonii amerykańskiej z gdańską „S”.

Obecnie na emeryturze. Prezes Stowarzyszenia Solidarni z Kolebki.

Odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2008).

 

Arkadiusz Kazański

Opcje strony

do góry