Kuskowski Marian
Marian Kuskowski, ur. 28 III 1905 w Warszawie, zm. 25 VI 1988 w Jeleniej Górze. Absolwent Uniwersytetu Warszawskiego, Wydz. Prawa (przed 1939).
IX 1939 walczył w stopniu podchorążego 10 pp WP (Łowicz–Sochaczew–rzeka Bzura), 15 V 1940–1945 żołnierz ZWZ–AK, kapitan (1944), ps. Drut w Batalionie Saperów Warszawa-Praga, nast. oddziału specjalnego Jerzyki skierowanego w I 1944 do 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK (szwadron rotmistrza Tomka), ranny w czasie walk.
Od 1947 w Związku Inwalidów Wojennych (członek Zarządu, przew. Sądu Koleżeńskiego), od 1948 Zrzeszeniu Prawników Demokratów Oddział we Wrocławiu, od 1949 w Związku Bojowników o Wolność i Demokrację, od 1958 w Zrzeszeniu Prawników Polskich, od 1950 w PTTK (1958–1962 członek Komisji Rewizyjnej Oddziału, 1963–1965 członek zarządu, 1965–1974 wiceprezes Oddziału); członek Aeroklubu Jeleniogórskiego (1948–1952 wiceprezes), Klubu Sportowego Papiernik w Jeleniej Górze, KS Zapłon tamże, PZMot, Towarzystwa Wiedzy Powszechnej, Towarzystwa Rozwoju Ziem Zachodnich.
XII 1945 – III 1980 adwokat, z-ca kierownika w Zespole Adwokackim w Jeleniej Górze; 1959–1970 wicedziekan Rady Adwokackiej we Wrocławiu, 1976–1980 organizator, dziekan Izby Adwokackiej Wałbrzysko-Jeleniogórskiej; radca prawny w przemyśle chemicznym i papierniczym w Jeleniej Górze, jednocześnie członek tamtejszych zw. zaw. 1980–1988 na emeryturze.
Od 14 X 1980 społeczny doradca prawny MKZ Województwa Jeleniogórskiego oddelegowany przez Zarząd Wojewódzki Związku Prawników Polskich w Jeleniej Górze, od VI 1981 ZR Jelenia Góra. 1 XII 1980 moderator spotkania „S” z przedstawicielami władz wojewódzkich; 19 I – 10 II 1981 doradca prawny MKS Woj. Jeleniogórskiego/Połączonego KS Dolny Śląsk w czasie negocjacji z komisjami rządowymi podczas strajku w Klubie Gencjana Gencjana „Gencjana”, podtytuły: „Pismo Solidarności Walczącej”, „Pismo Organizacji Solidarność Walcząca Jelenia Góra”, „Pismo Organizacji Solidarność Walcząca Oddział Jelenia Góra”, I–X 1985 wydawane przez Oddział SW w Jeleniej Górze i Agencję Informacyjną Solidarności Walczącej we Wrocławiu (n-ry 1–5). w Jeleniej Górze. 16 V 1981 przew. obrad I tury I WZD Województwa Jeleniogórskiego.
13 XII 1981 internowany, przetrzymywany w Ośr. Odosobnienia w Kamiennej Górze (najstarszy internowany w Polsce – 76 lat, tam ciężko zachorował, m.in. miał zawał serca), 12 I 1982 zwolniony. 1982 organizator zebrań konspiracyjnych w Jeleniej Górze; 1982–1988 przechowywał podziemne wydawnictwa, udzielał pomocy prawnej zatrzymanym lub aresztowanym działaczom „S”. Szykanowany przez władze: wzywany przez MO na przesłuchania, legitymowany, odmawiano mu wydania paszportu.
Odznaczenia m.in. Złotym Krzyżem Zasługi (1976), Krzyżem Walecznych (1965), Krzyżem Armii Krajowej (po 1966) i Złotą Odznaką Adwokatury PRL (1979).
1954 rozpracowywany przez PUPN w Jeleniej Górze w ramach SO krypt. Celuloza; 19 X 1964–28 IV 1970 zarejestrowany jako TW przez SB Komendy Miejskiej i Powiatowej MO w Jeleniej Górze; [1981] – 7 IV 1982 rozpracowywany przez Wydz. V KW MO w tamże w ramach SOR krypt. Wojsko; do 21 X 1983 przez Wydz. V KW MO/WUSW tamże w ramach KE krypt. Adwokat; do 14 XI 1988 przez Wydz. III WUSW tamże w ramach KE krypt. Mecenas.