Lawina Anatol
Anatol Lawina, ur. 10 VII 1940 w Moskwie, zm. 16 IX 2006 w Warszawie. 1963-1972 student Uniwersytetu Warszawskiego, Wydz. Ekonomii, 1969-1971 Wydz. Matematyki UW.
1963-1964 przewodniczący Komisji Rewizyjnej Komitetu Uczelnianego ZMS na UW (odszedł „demonstracyjnie” w związku z aresztowaniem Janusza Korwina-Mikke), 1963-1969 pracownik Elektronicznej Techniki Obliczeniowej MZK w Warszawie i Stołecznym Ośrodku Techniki Obliczeniowej SOETO tamże, 1969-1972 Ośrodka Badawczego Rozwoju Informatyki tamże, 1972-1977 programista w Instytucie Organizacji Przemysłu Maszynowego BUDOR tamże, 1977-1986 programista przemysłowy w Przemysłowym Instytucie Maszyn Budowlanych BUMAR tamże.
Od 1956 w Hufcu Walterowskim ZHP; w 1965 współorganizator niezależnej grupy dyskusyjnej; w 1966 zawieszony na 3 miesiące w prawach studenta za krytykę systemu politycznego PRL; 8 III 1968 uczestnik wiecu na UW, 1968/1969 relegowany z uczelni. 1977-1980 członek kierownictwa NOW-ej (drukarz, kolporter, organizator drukarń i zaopatrzeniowiec); w 1978 publikował (pod ps. Zygmunt Karliński) w „Krytyce”; w mieszkaniu przechowywał wydawnictwa drugoobiegowe; 22 III 1980 zatrzymany za uczestnictwo w akcji ulotkowej wzywającej do bojkotu wyborów do Sejmu PRL i rad narodowych, skazany 22 III przez kolegium karno-administracyjne na 3 mies. „bezwzględnego aresztu” (21 IV 1980 sąd zmniejszył wyrok do miesiąca aresztu oraz kary grzywny), 21 lub 22 V 1980 zwolniony (m.in. w intencji jego zwolnienia głodowali protestujący w kościele św. Marcina w Warszawie 7-17 V).
IX 1980 w NSZZ Pracowników Nauki, Techniki i Oświaty. Od 1980 w „S” ; w VI i XII 1981 szef Biura Wyborczego podczas I i II WZD Regionu Mazowsze. W X 1980 współzałożyciel Stowarzyszenia Pomocy Osobom Uwięzionym i ich Rodzinom Patronat, od IX 1981 przewodniczący.
13 XII 1981 internowany, osadzony w Ośr. Odosobnienia w Warszawie-Białołęce, w V 1982 uczestnik głodówki, – 23 XII 1982 zwolniony. Od 1983 zaangażowany w pomoc prawną i materialną dla uwięzionych oraz ich rodzin, współpracownik Prymasowskiego Komitetu Pomocy Osobom Pozbawionym Wolności i ich Rodzinom; od 1984 członek rady parafialnej środowiska byłych internowanych i więźniów politycznych przy kościele seminaryjnym (kościele Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Józefa Oblubieńca w Warszawie), współpracownik RKW Mazowsze (m.in. odpowiadał za ochronę spotkań); 1983-1984 współpracownik „Armenii” (dostarczał dowody osobiste na potrzeby podziemia); w 1984 podczas wyborów do rad narodowych i w 1985 podczas wyborów do Sejmu PRL współorganizator (z Konradem Bielińskim) niezależnego badania frekwencji wyborczej; w 1987 publikował w podziemnych pismach „Wola”, „Tygodnik Mazowsze” (z Czesławem Bieleckim i Maciejem Zalewskim tekst pt. Pytania ludzi „Solidarności” z wezwaniem do tworzenia jawnych, lokalnych inicjatyw pod auspicjami „S”) i „Głos” (pod ps. Zygmunt Karliński). W 1987 współorganizator demonstracji 1 V, zatrzymany i ciężko pobity, 1987-1989 pracownik Elektronika Film Komputer w Warszawie; 1988-1989 członek jawnej RKW Regionu Mazowsze.
W 1989 członek Państwowej Komisji Wyborczej z ramienia „S”, współorganizator kampanii wyborczej KO „S” za granicą. 1989-1994 dyr. Zespołu Analiz Systemowych NIK; od 1994 pracownik Kancelarii Sejmu, od 2001 radca generalny w Sejmowym Ośrodku Informatyki. W 2003 współzałożyciel Stowarzyszenia Wolnego Słowa, 2003-2006 w związku z wiedzą nabytą podczas pracy w NIK jeden z głównych świadków w procesach politycznych (m.in. związanych z aferą FOZZ), w tym czasie kilkukrotnie pobity przez nieznanych sprawców (w I 2005 doznał ciężkich obrażeń i trwałych okaleczeń, po których nigdy nie wrócił do zdrowia).
Oznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2011), Krzyżem Wolności i Solidarności (2020).
Od 1 VII 1964 – 5 VIII 1967 rozpracowywany przez Wydz. III KW MO m. st. Warszawy w ramach SOO krypt. „Przewodnik”, 3 II – 11 VIII 1978 Wydz. III A KS MO w ramach SOS krypt. Odbitka, 11 VIII 1978 – 3 IV 1981 przez III-A-1 KSMO w ramach SOS/SOR krypt. Odbitka, od 3 IV 1981 przez Wydz. III-2 KS MO w ramach SOR krypt. Odbitka.