Aktualnie znajdujesz się na:

Biogramy

Nazarczuk Henryk

Henryk Nazarczuk, ur. 15 XI 1945 w Dobrynce k. Białej Podlaskiej, zm. 7 I 2018 w Hanowerze. Ukończył ZSZ w Jaworze (1962).

1963-1971 pracownik Fabryki Maszyn Rolniczych Jawor, 1971 – VI 1981 murarz w Zakładzie Budownictwa Specjalnego w Legnicy. 1963-1980 członek ZZ Metalowców, następnie ZZ Pracowników Budownictwa Komunalnego.

29-31 VIII 1980 współorganizator strajku w ZBS (29-30 VIII 1980 w koszarach armii sowieckiej). Od IX 1980 w „S”; przewodniczący Komitetu Założycielskiego w ZBS, X-XII 1980 przewodniczący KZ, 9 IX 1980 oddelegowany do MKZ w Legnicy, wiceprzewodniczący Prezydium MKZ, IX-XI 1980 współorganizator struktur „S” w Legnicy, woj. legnickim (m.in. Złotoryja, Jawor, Lubin, Polkowice, Chojnów), woj. wałbrzyskim (Wałbrzych, Ziębice). Organizator, redaktor naczelny, drukarz, fotograf, autor organu prasowego MKZ/Zarządu Oddziału Wojewódzkiego „S” w Legnicy „Solidarność Zagłębia Miedziowego”, I-V 1981 redaktor niezależnego tygodnika „Serwis Informacyjny MKZ NSZZ «S» Legnica”. W VI 1981 delegat na I WZD Województwa Legnickiego. VIII-XII 1981 współpracownik redakcji „Na Bieżąco... Serwis Informacyjny”, IX/X 1981 akredytowany dziennikarz „Solidarności Zagłębia Miedziowego” na I KZD. VII-XII 1981 etatowy pracownik ZOW „S” w Legnicy.

13 XII 1981 internowany w Ośr. Odosobnienia w Głogowie, 1 VI 1982 zwolniony.

Od VII 1982 na emigracji w RFN, konserwator kamienia, w 1988 ukończył Niedersächsische Restaurierungsstätte w Dolnej Saksonii. 1982-1988 działacz, 1983-1985 wiceprzewodniczący Polnischer Informationsklub Solidarność–Hannover w Hanowerze, zajmującego się zbiórką pieniędzy dla rodzin represjonowanych, działalnością informacyjno-propagandową na Zachodzie. Od 1985 twórca, realizator społecznego historycznego projektu dokumentacyjnego „Polskie groby wojenne w Niemczech”. Od 2010 na emeryturze.

Wyróżniony Złotym Medalem Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej (1996), odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi RP (1998), Medalem Pro Memoria (2005), Krzyżem Wolności i Solidarności (2015).

Do 1990 rozpracowywany przez Wydz. II KW MO w Legnicy, Wydz. V WUSW tamże i p. II Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”, II Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”, II, tzw. II Krajówka, powstała w III 1982 w Trójmieście z inicjatywy: Tadeusza Harasimowicza (od XII 1981 na emeryturze, wcześniej gł. księgowy w Gdańskich Zakładach Rybnych, doradca tamtejszej KZ „S”), Józefa Koska (dźwigowy w Zarządzie Portu Gdynia), Pawła Slezyngiera (mistrz na Wydz. K-2 Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni, przewodniczący „S” na największym wydziale stoczni), Jana Gawina (w III 1982 w SKP, od X 1982 pracownik Okręgowego Przedsiębiorstwa Wodno-Kanalizacyjnego w Gdyni), Pawła Zińczuka (ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina, od IX 1980 łącznik Wydz. P-1 z Komitetem Założycielskim „S” w SG, nast. członek KZ), Janusza Satory (w 1980 w WZZ, w VIII 1980 członek KS w Elmorze; nast. wiceprzewodniczący KZ; 15 XII 1981 organizator 1-dniowego strajku w zakładzie, nast. w ukryciu), Ryszarda Jankowskiego (ze Stoczni Nauta w Gdyni), Jana Kisielewskiego, we współpracy z Tadeuszem Kulczyńskim (z Gdańskiej Stoczni Remontowej) i przedstawicielami Stoczni Północnej im. Bohaterów Westerplatte: Andrzejem Adamczykiem, Romanem Wyżlicem, Janem Wójcikiem. W komórce poligraficznej II Krajówki byli: Andrzej Andrzejewski, Justyn Baranowski, Witold Szaniawski; Tadeusz Szozda (łącznik z II KK). Członkowie II Krajówki m.in. kolportowali pisma podziemne („Tygodnik Mazowsze”, „Solidarność Narodu”). 28 VIII 1982 wystosowano „Apel do społeczeństwa” nawołujący do udziału w manifestacjach. Nazwa organizacji (miała posłużyć do sygnowania dokumentów) była kwestią sporną: II KK NSZZ „S” zaproponował T. Harasimowicz, by nadać większą rangę programowi, nad którym pracowali przedstawiciele największych zakładów Trójmiasta. Dokument: „Program budowy ugody narodowej” został ostatecznie zredagowany w VII 1982 przez P. Slezyngiera we współpracy z T. Harasimowiczem i P. Zińczukiem (podczas spotkania w jego mieszkaniu); był to przeredagowany tekst tez Prymasowskiej Rady Społecznej (opublikowanych 5 IV 1982). Wydany 4 VIII 1982 program podpisano: „Delegaci i Pracownicy. II KK NSZZ «S» (działająca na czas zawieszenia Związku)”. Zastrzeżenie to dołączono, by podkreślić, że II Krajówka nie dąży do przejęcia władzy w „S”. Żądano m.in.: odwołania stanu wojennego, likwidacji ograniczeń praw i swobód obywatelskich, uwolnienia internowanych, uniewinnienia aresztowanych, przywrócenia do pracy zwolnionych za działalność związkową, zaniechania represji wobec pracowników nauki. Spotkania II Krajówki odbywały się: w mieszkaniach T. Harasimowicza w Sopocie, P. Zińczuka w Gdańsku, w mieszkaniu przy ul. Leczkowa, na przystankach SKM Gdańsk Politechnika i Gdynia-Redłowo, w parkach. W V 1982 na Łysej Górze w Sopocie członkowie II Krajówki spotkali się z poszukiwanym listem gończym Bogdanem Lisem, który interesował się nastrojami w zakładach pracy; postanowiono utrzymywać kontakt, II Krajówka zobowiązała się przekazać mu przez łącznika opracowany program organizacji. II Krajówka została rozbita na przełomie XII 1982/I 1983; 9 XII 1982 zatrzymano, nast. aresztowano P. Slezyngiera, 19 I 1983 – J. Koska, 24 I 1983 – T. Harasimowicza, 27 I 1983 – J. Gawina, 7 II 1983 – P. Zińczuka, 30 V 1983 – R. Jankowskiego, na pocz. VII 1983 – J. Satora. J. Kisielewski od I 1983 ukrywał się, późn. został zatrzymany. 27 VII 1983 ppłk Stefan Rutkowski, Naczelnik Wydz. Śledczego WUSW w Gdańsku, wniósł wniosek o umorzenie śledztwa na mocy amnestii. 16 XI 1983 Sąd Rejonowy w Gdańsku umorzył śledztwo. RUSW w Jaworze w ramach KE krypt. Redaktor.

 

Łukasz Sołtysik

Opcje strony

do góry