Encyklopedia Solidarności

https://encysol.pl/es/encyklopedia/biogramy/19108,Swiderski-Andrzej.html
27.04.2024, 03:36

Świderski Andrzej

Andrzej Świderski, ur. 28 III 1950 w Łodzi. Ukończył Technikum Mechaniczne nr 3 w Łodzi (1969).

W II Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”, II Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”, II, tzw. II Krajówka, powstała w III 1982 w Trójmieście z inicjatywy: Tadeusza Harasimowicza (od XII 1981 na emeryturze, wcześniej gł. księgowy w Gdańskich Zakładach Rybnych, doradca tamtejszej KZ „S”), Józefa Koska (dźwigowy w Zarządzie Portu Gdynia), Pawła Slezyngiera (mistrz na Wydz. K-2 Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni, przewodniczący „S” na największym wydziale stoczni), Jana Gawina (w III 1982 w SKP, od X 1982 pracownik Okręgowego Przedsiębiorstwa Wodno-Kanalizacyjnego w Gdyni), Pawła Zińczuka (ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina, od IX 1980 łącznik Wydz. P-1 z Komitetem Założycielskim „S” w SG, nast. członek KZ), Janusza Satory (w 1980 w WZZ, w VIII 1980 członek KS w Elmorze; nast. wiceprzewodniczący KZ; 15 XII 1981 organizator 1-dniowego strajku w zakładzie, nast. w ukryciu), Ryszarda Jankowskiego (ze Stoczni Nauta w Gdyni), Jana Kisielewskiego, we współpracy z Tadeuszem Kulczyńskim (z Gdańskiej Stoczni Remontowej) i przedstawicielami Stoczni Północnej im. Bohaterów Westerplatte: Andrzejem Adamczykiem, Romanem Wyżlicem, Janem Wójcikiem. W komórce poligraficznej II Krajówki byli: Andrzej Andrzejewski, Justyn Baranowski, Witold Szaniawski; Tadeusz Szozda (łącznik z II KK). Członkowie II Krajówki m.in. kolportowali pisma podziemne („Tygodnik Mazowsze”, „Solidarność Narodu”). 28 VIII 1982 wystosowano „Apel do społeczeństwa” nawołujący do udziału w manifestacjach. Nazwa organizacji (miała posłużyć do sygnowania dokumentów) była kwestią sporną: II KK NSZZ „S” zaproponował T. Harasimowicz, by nadać większą rangę programowi, nad którym pracowali przedstawiciele największych zakładów Trójmiasta. Dokument: „Program budowy ugody narodowej” został ostatecznie zredagowany w VII 1982 przez P. Slezyngiera we współpracy z T. Harasimowiczem i P. Zińczukiem (podczas spotkania w jego mieszkaniu); był to przeredagowany tekst tez Prymasowskiej Rady Społecznej (opublikowanych 5 IV 1982). Wydany 4 VIII 1982 program podpisano: „Delegaci i Pracownicy. II KK NSZZ «S» (działająca na czas zawieszenia Związku)”. Zastrzeżenie to dołączono, by podkreślić, że II Krajówka nie dąży do przejęcia władzy w „S”. Żądano m.in.: odwołania stanu wojennego, likwidacji ograniczeń praw i swobód obywatelskich, uwolnienia internowanych, uniewinnienia aresztowanych, przywrócenia do pracy zwolnionych za działalność związkową, zaniechania represji wobec pracowników nauki. Spotkania II Krajówki odbywały się: w mieszkaniach T. Harasimowicza w Sopocie, P. Zińczuka w Gdańsku, w mieszkaniu przy ul. Leczkowa, na przystankach SKM Gdańsk Politechnika i Gdynia-Redłowo, w parkach. W V 1982 na Łysej Górze w Sopocie członkowie II Krajówki spotkali się z poszukiwanym listem gończym Bogdanem Lisem, który interesował się nastrojami w zakładach pracy; postanowiono utrzymywać kontakt, II Krajówka zobowiązała się przekazać mu przez łącznika opracowany program organizacji. II Krajówka została rozbita na przełomie XII 1982/I 1983; 9 XII 1982 zatrzymano, nast. aresztowano P. Slezyngiera, 19 I 1983 – J. Koska, 24 I 1983 – T. Harasimowicza, 27 I 1983 – J. Gawina, 7 II 1983 – P. Zińczuka, 30 V 1983 – R. Jankowskiego, na pocz. VII 1983 – J. Satora. J. Kisielewski od I 1983 ukrywał się, późn. został zatrzymany. 27 VII 1983 ppłk Stefan Rutkowski, Naczelnik Wydz. Śledczego WUSW w Gdańsku, wniósł wniosek o umorzenie śledztwa na mocy amnestii. 16 XI 1983 Sąd Rejonowy w Gdańsku umorzył śledztwo. 1971 w Łodzi uczestnik demonstracji w związku z wypadkami na Wybrzeżu. 1970-1975 zatrudniony w Łódzkich Zakładach Przemysłu Gumowego Stomil w Łodzi, 1973-1975 zasadnicza służba wojskowa w marynarce wojennej na Helu, 1975-1978 zatrudniony w Polskim Związku Wędkarskim w Łodzi, 1978-1989 w Kombinacie Metalurgicznym Huta Katowice Wydział Mechaniczno-Konstrukcyjny W-32 w Dąbrowie Górniczej.

29-31 VIII 1980 uczestnik strajku na W-32 w HK, od IX 1980 w „S”, członek Komisji Wydziałowej na W-32. 1980-1981 przywoził z ZR Ziemia Łódzka prasę niezależną (m.in. „Robotnik”, „Opinia”) i książki (m.in. Jana Strzeleckiego, Zbigniewa Herberta, Gustawa Herlinga-Grudzińskiego), które kolportował na W-32 i wśród znajomych, a także ulotki rozprowadzane w środkach komunikacji miejskiej.

14-23 XII 1981 uczestnik strajku w HK na W-32, członek straży porządkowej na Wydziale. 1982-1988 działacz struktur podziemnych „S” w HK; 1982-1983 przewodniczący Wydziałowej TKZ. 1982-1989 inicjator zbiórek pieniędzy dla rodzin internowanych i więzionych pracowników Huty; kolporter podziemnej prasy i książek przywożonych z Warszawy i Wrocławia przez łącznika, przechowywanych w swoim domu i wspólnie z Januszem Drozdem rozprowadzanych w zakładzie pracy, w blokach i windach, w okolicy kościołów Dąbrowy Górniczej i Sosnowca, w piwnicy w domu przy ul. PPR w Sosnowcu przechowywał prasę podziemną, papier i maszynę do pisania, na której przepisywał ulotki rozprowadzane i rozklejane na nocnej zmianie w HK. W IV 1986 po rewizji w domu (nie znaleziono materiałów i sprzętu), zatrzymany, przesłuchiwany w MUSW w Dąbrowie Górniczej, zwolniony. Uczestnik corocznych pielgrzymek ludzi pracy do Piekar Śl. (w V) i na Jasną Górę (we IX). 1982-1989 współorganizator i aktywny uczestnik Mszy za Ojczyznę w kościołach Dąbrowy Górniczej-Gołonoga: św. Antoniego z Padwy i NMP Anielskiej oraz w Sosnowcu-Zagórzu w Sanktuarium NMP Fatimskiej. 1988-1989 w „S” w HK, po wyborach od 1988 ponownie grupowy na W-32.

1989-2006 własna działalność gospodarcza w usługach i handlu, od 2006 na rencie.

Odznaczony Złotym Medalem Solidarności Regionu Śląsko-Dąbrowskiego (2000).

Halina Żwirska

Opcje strony