Aktualnie znajdujesz się na:

Biogramy

Antoł Jan

Jan Antoł, ur. 13 VI 1936 w Zębie k. Zakopanego. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, kierunek filologia polska (1961) i Dwuletniego Studium Dziennikarskiego na Uniwersytecie Warszawskim (1965).

1956 współzałożyciel koła ZMW Wici na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim; od 1959 członek Związku Podhalan (1959–1975, 2002–2006 członek Zarządu Głównego, w 1972 reaktywował w Krakowie Akademicki oddział związku); 1974–1989 w ZSL, od 1979 wiceprzew, prezydium Miejsko-Gminnego Komitetu w Zakopanem w 1981 zawiesił członkostwo we władzach ZSL.

1961–1963 nauczyciel w ZSZ w Nowym Targu; 1965–1968 współpracownik, nast. do 1975 dziennikarz „Wieści” w Krakowie; 1975–1996 nauczyciel ZSZ/Zespołu Szkół Zawodowych w Zakopanem, w tym 1976–1986 wicedyr. 1986–1996 kierownik Szkolenia Praktycznego. Od 1975 prowadzi gospodarstwo rolne w Bańskiej Niżnej.

1968–1985 w kontakcie ze Stanisławem Mierzwą, 1968–2000 z ks. Józefem Tischnerem.

Od VIII 1980 współpracował z Wiesławem Kęcikiem. Od jesieni 1980 współorganizator NSZZ Rolników Solidarność Wiejska na Podhalu, 7 XII 1980 w składzie Komitetu Założycielskiego Solidarności Wiejskiej Polski Południowej, 14 XII 1980 uczestnik I Ogólnopolskiego, Zjazdu Solidarności Wiejskiej w Warszawie, 15–22 II 1981 przew. Komitetu Organizacyjnego Solidarności Wiejskiej Regionu Podhala, Spiszu i Orawy. 22 II 1981 współorganizator zjazdu Solidarności Wiejskiej tego regionu, przew. ZR. I – II 1981 uczestnik strajku chłopskiego w Rzeszowie, członek KS i sygnatariusz porozumień rzeszowsko-ustrzyckich. 8–9 III 1981 delegat na zjazd zjednoczeniowy zw. zaw. rolników w Poznaniu, na którym powołano Ogólnopolski Komitet Założycielski „S” RI, jego wiceprzew. 6 II 1981 przew. delegacji rolniczych organizacji związkowych podczas spotkania z prymasem Stefanem Wyszyńskim. W 1981 nawiązał współpracę ze związkiem rolników w Austrii z okolic Grazu oraz władzami Wiednia. 6–16 XII 1981 członek delegacji S RI w Austrii, nast. rozdzielał wśród rolników Podhala otrzymany z Austrii sprzęt rolniczy. 1986–1990 członek Rady Duszpasterskiej Archidiecezji Krakowskiej. W poł. lat 80. uczestnik spotkań Duszpasterstwa Rolników Duszpasterstwa Rolników Duszpasterstwa Rolników, powstały w okresie stanu wojennego z potrzeby pogłębienia wzajemnych kontaktów pomiędzy działaczami „S” RI a duchowieństwem. Pierwsze rozmowy z hierarchią podjęła grupa działaczy „S” RI z woj. stołecznego warszawskiego. W V 1982, za zgodą bp. Władysława Miziołka, została odprawiona w archikatedrze św. Jana msza św. w 1. rocznicę rejestracji „S” RI. Msze św. o podobnym charakterze odbywały się późn. rokrocznie, skupiając coraz większą liczbę ludzi chcących m.in. zamanifestować w ten sposób wolę reaktywowania „S” RI. Warszawskie środowisko „S”, zachęcone powodzeniem tej idei, 5 IX 1982 zorganizowało razem ze stroną kościelną na Jasnej Górze dożynki o charakterze religijno-patriotycznym z udziałem ok. 300 tys. rolników. 18 XI 1982 prymas Józef Glemp przyjął warszawską grupę działaczy i doradców związku, którzy m.in. prosili go o ustanowienie stałych form duszpasterstwa dla rolników. 2 XII 1982 Konferencja Episkopatu Polski utworzyła Komisję Episkopatu Polski ds. Duszpasterstwa Rolników, Ogólnopolskie Duszpasterstwo Rolników, w diecezjach ustanowiła jego referentów diecezjalnych i dekanalnych. Przew. Komisji został bp Jan Gurda. Celem DR było przede wszystkim pogłębianie życia religijnego rolników, wiele wysiłku wkładano w odrodzenie moralne wsi, podkreślenie godności i wartości pracy rolników. Duszpasterze pomagali w samokształceniu i pracy oświatowej, organizowali życie kulturalne, działalność oświatową, akcje na rzecz dobra wspólnego (pomoc w gospodarstwie, porady prawne itp.), rekolekcje, dni skupienia itd. Istnienie DR spotkało się z nieprzychylną reakcją władzy, która zarzucała Kościołowi, że w ten sposób dąży do reaktywowania „S” RI. m.in. w parafii św. Bartłomieja Apostoła w Krakowie-Mogile, Wniebowzięcia NMP w Ludźmierzu, klasztorze ss. Urszulanek w Zakopanem-Jaszczurówce.

1989–1990 w PSL Odrodzenie, od 1990 w PSL, 1996 delegat na V kongres, od 1990 sekretarz Gminnego Komitetu PSL w Szaflarach, od 2012 przew. Komisji Rewizyjnej Powiatowego Zarządu PSL w Nowym Targu. 1998–2006 radny Powiatu Nowotarskiego z list UW i Związku Podhalan; 2005–2017 członek Zarządu Głównego Polskiego Związku Owczarskiego, 2013–2017 prezes.

Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2009), Krzyżem Wolności i Solidarności (2016).

26 III – 2 IV 1981 rozpracowywany przez Wydz. IV KW MO w Nowym Sączu w ramach SO krypt. Kłos; 2 IV 1981– 5 IX 1989 przez Wydz. IV/Wydz. VI KW MO/WUSW w Nowym Sączu, p. VI RUSW w Zakopanem w ramach KE krypt. Jan.

Mateusz Szpytma

Region Małopolska, Ząb

Opcje strony

do góry