Nawrocki Zbigniew (do 1989 Wątroba Zbigniew)
Zbigniew Nawrocki (do 1989 Zbigniew Wątroba) ur. 28 XII 1959 w Wadowicach, zm. 1 VII 2017 w Chmielniku k. Rzeszowa. Ukończył LO w Wadowicach (1978). Absolwent Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Rzeszowie, Wydz. Społeczno-Pedagogiczny (1987); doktorat z historii (1998).
1978 robotnik w Wytwórni Silników Wysokoprężnych w Andrychowie. 1978–1979 robotnik dołowy w KWK Borynia w Jastrzębiu-Zdroju. 1979–1981 służba wojskowa. V–VIII 1981 stażysta i referent w Banku Spółdzielczym w Wadowicach.
Od XI 1981 w NZS; XI – 13 XII 1981 członek KS w WSP w Rzeszowie, szef ochrony strajku, organizator biura przepustek i posterunków sygnalizacyjnych wokół budynku WSP.
Po 13 XII 1981 kolporter podziemnych pism. 1983–1988 konspiracyjnych wydawnictw w siatce RKW Rzeszów (m.in. „Solidarność Trwa”, „Tygodnik Mazowsze”). 1983 kurier prasy podziemnej z Krakowa do Rzeszowa (do punktu u Andrzeja Kucharskiego). 1983–1988 kilkakrotnie przesłuchiwany przez SB. 1983–1985 nauczyciel historii w SP w Niechobrzu; 1987–1990 pracownik w Studenckiej Spółdzielni Pracy Rzech w Rzeszowie.
1989 umieszczony przez Wydz. V WUSW w Rzeszowie na liście osób zagrażających w sposób istotny porządkowi publicznemu i przeznaczonych do internowania na wypadek wprowadzenia stanów nadzwyczajnych.
1991–2000 funkcjonariusz w Delegaturze UOP w Rzeszowie (technik, nast. inspektor, nast. naczelnik Wydz. Ewidencji i Archiwum); 2000–2007 dyr. Oddziału IPN tamże; 2005–2010 dyr. Biura Archiwizacji i Udostępniania Dokumentów IPN w Warszawie; 2010–2011 funkcjonariusz w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego tamże (doradca Szefa ABW); 2012–2015 p.o. dyrektor, nast. dyrektor Centralnego Ośrodka Szkolenia ABW w Emowie. Od 2016 na emeryturze.
Awansowany w korpusie oficerskim UOP i ABW: 1992 podporucznik, 1995 porucznik, 2000 kapitan, 2012 major, 2015 podpułkownik.
Autor i redaktor naukowy publikacji poświęconych działalności niepodległościowej, działalności komunistycznego aparatu represji oraz funkcjonowaniu służb specjalnych.
2000 laureat Nagrody im. Jerzego Łojka za książkę Zamiast wolności. UB na Rzeszowszczyźnie 1944–1949 (Rzeszów 1998).
2001–2017 wykładowca w Instytucie Historii i Archiwistyki Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Przemyślu (od 2006 r. Państwowa Wyższa Szkoła Wschodnioeuropejska).
2002–2003 sekretarz redakcji „Studiów Rzeszowskich”; 2004–2012 redaktor nacz. „Aparatu Represji w Polsce Ludowej 1944–1989”; 2011–2016 redaktor nacz. „Przeglądu Bezpieczeństwa Wewnętrznego”; 2016–2017 członek Rady Naukowej Wydawnictwa Sejmowego.
Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2009), Krzyżem Wolności i Solidarności (2012), Brązowym Krzyżem Zasługi (2000).
9 V 1983–5 II 1990 rozpracowywany przez Wydz. V WUSW w Rzeszowie w ramach SOR krypt. Opór.