Stasz Kazimierz
Kazimierz Stasz, ur. 2 I 1939 w Pilaszkowicach k. Lublina, zm. 7 VI 2025 w Lublinie. Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie Wydział Rzeźby (1969).
Artysta-rzeźbiarz, plastyk.
Od 1969 członek Związku Polskich Artystów Plastyków.
1961–1963 plastyk w Chałupniczej Spółdzielni Pracy im. M. Fornalskiej w Lublinie, współzałożyciel Rzemieślniczej Spółdzielni Pracy Renoma w Lublinie, kierownik pracowni w Warszawskim Przedsiębiorstwie Usług Reklamowych delegatura w Lublinie, kierownik sekcji projektowania wnętrz w Wojewódzkim Związku Gminnych Spółdzielni Samopomoc Chłopska w Lublinie. 1970–1974 kierownik pracowni reklamy w Wojewódzkim Zarządzie Kin w Lublinie. Od 1974 artysta plastyk, wykonujący projekty i prace plastyczne na zlecenie różnych instytucji i przedsiębiorstw, m.in. w ramach Zakładów Artystycznych ZPAP Art w Lublinie, nast. Przedsiębiorstwa Państwowego Sztuka Polska w Lublinie.
13 III 1968 autor odezwy przyjętej podczas wiecu studentów ASP w Krakowie, m.in. postulującej przeprowadzenie reform w kraju, ograniczenie cenzury i rozwój kultury.
W „S” od 1980; IX 1980 inicjator i przewodniczący Komitetu Założycielskiego „S” w Zakładach Artystycznych ZPAP Art w Lublinie; przewodniczący KZ „S” ZA ZPAP Art., Biura Wystaw Artystycznych i Pracowni Sztuk Plastycznych w Lublinie. Od jesieni 1980 współpracownik MKZ „S” Regionu Środkowo-Wschodniego w zakresie prac plastycznych (wystrój siedziby, plakaty, dekoracje zewnętrzne, tablice informacyjne itp.), m.in. pomysłodawca umieszczenia dużych liter „S-O-L-I-D-A-R-N-O-Ś-Ć” na frontonie siedziby MKZ/ZR przy ul. Królewskiej w Lublinie. Od jesieni 1980 przewodniczący Tymczasowej Regionalnej Komisji Kultury „S” w Lublinie. IV–V 1981 delegat na I WZD Regionu Środkowo-Wschodniego. Od V 1981 członek Zarządu Regionu Środkowo-Wschodniego. 1981 przejściowo członek redakcji pisma „Biuletyn Informacyjny NSZZ «Solidarność» Region Środkowo-Wschodni”.
W XII 1982 przesłuchiwany przez SB. 1983–1984 współorganizator (wspólnie ze Stanisławem Machnikiem) tzw. sieci Grupy B, mającej skupiać środowiska „S” małych zakładów pracy i instytucji w ramach Regionalnej Komisji Koordynacyjnej „S” w Lublinie; odpowiedzialny za kolportaż. 1982–1989 współorganizator Duszpasterstwa Środowisk Twórczych w Lublinie, organizator wystaw i koncertów (m.in. wystawy rysunków Jacka Fedorowicza oraz koncertu Piotra Szczepanika). 1982–1988 wykonawca prac plastycznych na rzecz podziemnej „S”: m.in. znaczków podziemnej Poczty Solidarność: z ks. Jerzym Popiełuszko oraz z okazji 5-lecia „S” (1985), rysunków, stempli, pieczątek, kalendarzy „S” oraz medali (m.in. medal z ks. Jerzym Popiełuszko oraz medal dla organizatorów „Wakacji z Bogiem”); projektant płyty na grobie zabitego górnika Józefa Krzysztofa Gizy z KWK Wujek pochowanego w rodzinnym Tarnogrodzie na Lubelszczyźnie. IX–X 1983 współorganizator Pielgrzymki Środowisk Twórczych do Rzymu (wykonał okolicznościowy medalion z podobizną Jana Pawła II, który wręczył papieżowi). 1982–1989 współorganizator Samopomocy Rodzin przy parafii Niepokalanego Serca Maryi i św. Franciszka z Asyżu w Lublinie (tzw. Poczekajka) w ramach Ruchu Solidarności Rodzin. 1983–1989 współorganizator wypoczynku dla dzieci „S” w ramach Wakacji z Bogiem. 1984–1989 uczestnik zespołu koordynującego podziemną działalność artystów plastyków w ramach Ogólnopolskiego Duszpasterstwa Środowisk Twórczych.
17 V 1984 zatrzymany, nast. aresztowany po przeszukaniu mieszkania i zarekwirowaniu przez SB materiałów podziemnej „S” (prasa, ulotki, taśmy magnetofonowe); przetrzymywany w areszcie RUSW i w Areszcie Śledczym w Lublinie; objęty postępowaniem przygotowawczym prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową dla miasta Lublina; 26 VII 1984 zwolniony na mocy amnestii; 31 VII 1984 postępowanie prokuratury umorzone. VI 1985, IX 1986 i 5 III 1987 zatrzymywany; 6 III 1987 ukarany grzywną przez kolegium ds. wykroczeń w Lublinie po wpadce w trakcie przenoszenia podziemnych wydawnictw oraz zarekwirowaniu przez SB w przeszukiwanym mieszkaniu m.in. hurtowych ilości pisma „Informator «Solidarność» Region Środkowo-Wschodni”.
W III 1989 współwykonawca tablicy upamiętniającej dowódcę partyzanckiego AK-WiN mjr. Hieronima Dekutowskiego ps. Zapora w kościele ojców kapucynów w Tarnobrzegu. V-VI 1989 projektant cegiełki i plakatów wyborczych Komitetu Obywatelskiego „S” Województwa Lubelskiego (od 30 VI 1989 KO „S” Lubelszczyzny).
Od 1989 jako architekt-rzeźbiarz zaangażowany przy renowacji i rekonstrukcji kilkudziesięciu zabytków na terenie Lublina i Lubelszczyzny. Projektant kilkunastu pomników i obelisków (m.in. Dolina Krzyży w miejscu obozu NKWD w Krzesimowie, Ściana Pamięci Ofiar Holokaustu w Sobiborze, pomnik Juliusza Słowackiego w Lublinie, płaskorzeźba ks. Jerzego Popiełuszki na frontonie kościoła jezuitów w Lublinie, Pomnik Katyński w Lublinie, pomnik na cmentarzu partyzanckim w Osuchach, pomnik ofiar Holokaustu w Poniatowej), kilkuset tablic pamiątkowych oraz kilkudziesięciu medali o tematyce historycznej i patriotycznej.
Od 1999 aktywny działacz Stowarzyszenia Osób Represjonowanych w Stanie Wojennym w Lublinie (m.in. 2012-2014 prezes, wiceprezes, przewodniczący Rady Programowej, rzecznik dyscyplinarny). W 2005 uczestnik Regionalnej Komisji Ujawnić Prawdę w Lublinie. Od 2005 przedstawiciel ZPAP w Wojewódzkim Komitecie Ochrony Miejsc Pamięci Walk i Męczeństwa w Lublinie.
Wyróżniony odznaką Zasłużony Działacz Kultury (1999), odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2008) oraz Krzyżem Wolności i Solidarności (2020).