Zakłady Zmechanizowanego Sprzętu Gospodarstwa Domowego Zelmer w Rzeszowie
Zakłady Zmechanizowanego Sprzętu Gospodarstwa Domowego Zelmer w Rzeszowie, powstały 1937, w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego, jako Fabryka Obrabiarek H. Cegielskiego Oddział w Rzeszowie. 1939 produkowano oprócz obrabiarek działka przeciwlotnicze, przeciwpancerne i sprzęt artyleryjski. W czasie wojny zniszczone, 1948 wznowiły działalność. 1951 jako Rzeszowska Fabryka Sprzętu Gospodarczego, uruchomiono produkcję rowerków dziecięcych, froterek, suszarek, odkurzaczy, a od 1958 silników o małej mocy. 1967 razem ze zmianą nazwy na Rzeszowskie Zakłady Elektromechaniczne Predom-Zelmer rozszerzono asortyment, nawiązano współpracę z ówczesnym liderem na tym rynku, szwajcarską firmą Rotel, stając się monopolistą na rynku krajowym i wchodząc na rynki zagraniczne, gł. RWPG.
1980 ZZSD Predom-Zelmer zatrudniał 4060 osób.
25 VIII 1980 do akcji strajkowej przystąpiło prawie 300 pracowników. W trakcie spotkania z kierownictwem zakładu uzyskano obietnicę, że przedstawione przez załogę postulaty zostaną rozpatrzone. Brak realizacji uzgodnień spowodował, iż w pierwszych dniach IX 1980 zorganizowano Komitet Strajkowy w składzie: Janusz Miller, Roman Ziemiński, Bronisław Hodór, Adolf Graboś i inni. KS miał przedstawić dyrekcji zakładu postulaty załogi i dopilnować ich realizacji. Protest zawieszono.
12 IX przedstawiciele KS dwóch największych zakładów pracy na terenie Rzeszowa – WSK Rzeszów i Predom-Zelmer – utworzyli MKZ NSZZ.
Protest wznowiono 18 IX 1980. KS korzystając z pomocy m.in. Ewy Ogrodniczek, Stanisława Dziury, Bogdana Madery, Stanisława Guzka, przedstawił socjalne i organizacyjne postulaty załogi, w tym utworzenia w zakładzie samorządnego niezależnego związku zawodowego. Od 18 IX 1980 dochodziło do strajków i wielogodzinnych przestojów w pracy na wydz. produkcyjnych, kończących się spotkaniami z kierownictwem i dyrekcją przedsiębiorstwa. 22 IX 1980 rozpoczęto negocjacje, a 23 IX 1980 podpisano porozumienie pomiędzy KS a dyrekcją zakładu. KS przekształcony w Komitet Robotniczy, z którego wybrano Komitet Założycielski NSZZ w ZZSGD Predom-Zelmer w Rzeszowie z Prezydium w składzie: J. Miller (przew.), E. Ogrodniczek (z-ca przew.) i R. Ziemiński (z-ca przew.), S. Dziura, Adam Krztoń, Emil Pękala.
28 XI 1980 konferencja sprawozdawczo-wyborcza zakładowej „S” z udziałem 119 delegatów. W jej trakcie wybrano skład KZ (30 os.), w prezydium m.in.: E. Pękala (przew.), J. Miller, R. Ziemiński, Stefania Buda, Teresa Korbecka. Dodatkowo powołano 8 komisji wewnątrzzwiązkowych.
28 I 1981, zgodnie z decyzją MKZ, jednodniowy strajk solidarnościowy z protestującymi rolnikami w b. siedzibie WRZZ w Rzeszowie. 29 I 1981 wiec z udziałem Lecha Wałęsy w zakładzie.
24 II 1981 wybrano pierwszą Radę Pracowniczą w Ośrodku Badań Rozwojowych.
27 III 1981 4-godzinny strajk ostrzegawczy. Uruchomiono syreny zakładowe, a w radiowęzłach podawano informacje o podjętym strajku, wydarzeniach w Bydgoszczy, komunikaty KKP i instrukcje strajkowe
27 VI–30 VIII 1981 w trakcie I WZD Regionu Rzeszowskiego 4871 członków „S” z ZZSD Predom-Zelmer reprezentowało 13 delegatów. W skład ZR wybrany przedstawiciel zakładu S. Dziura. 28 X 1981 jednogodzinny strajk ostrzegawczy podjęty na apel KK NSZZ „S”.
13 XII 1981 zakład został zmilitaryzowany, internowano E. Pękalę. Roman Jakubowski, Stanisław Lubas, Edward Cwynar, A. Graboś, S. Dziura, R. Ziemiński, J. Miller z „S” podjęli działalność podziemną. J. Miller i R. Ziemiński wydali 4 nr. pisma ulotnego protestującego przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego i odezwy do załogi zakładu. Po 13 XII 1981 pozostali zaangażowali się w organizację kontaktów konspiracyjnych, akcje ulotkowe i pomoc rodzinom represjonowanych.
13 V 1982 na wezwanie TKK w zakładzie 15-minutowy strajk, gł. na wydz.: Remontu, Narzędziowni i PR-10. 30 VIII 1982 internowani S. Dziura i R. Ziemiński. IX 1982 pracownicy zakładu (m.in. R. Ziemiński, Tadeusz Pigan, Stanisław Sitarz, Ryszard Buk) utworzyli TKZ „S” (przew. S. Dziura). Zorganizowano również 2 własne źródła pozyskiwania prasy podziemnej w Warszawie i Wrocławiu, zakładowym koordynatorem kolportażu był R. Buk.
1982–1989 członkowie TKZ zbierali składki i wspomagali represjonowanych kolegów, angażując się w działalność RKW „S” w Rzeszowie (m.in. uczestnictwo w manifestacjach i akcjach ulotkowych RKW oraz wsparcie techniczne). Pracownicy zakładu uczestniczyli w demonstracjach solidarnościowych i mszach za Ojczyznę, kilkakrotnie karani grzywnami przez kolegia ds. wykroczeń, wielokrotnie zatrzymywani na przesłuchania, m.in. na terenie zakładu. Od 1984 TKZ była organizatorem corocznych wyjazdów pracowników na grób ks. Jerzego Popiełuszki i pielgrzymek ludzi pracy na Jasną Górę. 1985 zorganizowano Duszpasterstwo Ludzi Pracy ZZSD Predom-Zelmer w parafii Chrystusa Króla w Rzeszowie. Jego inicjatorem był Stanisław Kornaga.
22 IX 1988 TKZ przeszła do jawnej działalności i rozpoczęła odtwarzanie NSZZ „S” w zakładzie. Przewodniczącym jawnej TKZ, a nast. Komitetu Organizacyjnego „S” i KZ NSZZ „S”, pozostał S. Dziura. IV 1990–XII 1998 przew. KZ był R. Ziemiński.
Na pocz. l. 90. w ZZSGD Predom-Zelmer pracowało ok. 4000 osób, a NSZZ „S” liczył ok. 1000 członków. W tym okresie zakład przeszedł bardzo dynamiczne zmiany, opracowano nową strategię i program restrukturyzacji, skupiając się na: wdrożeniach najnowocześniejszych technologii, doskonaleniu jakości produkowanych wyrobów i specjalizacji asortymentowej. 2001 zakład skomercjalizowany i przekształcony w spółkę Skarbu Państwa. Jeden z największych w Europie producentów sprzętu AGD. Zatrudniał ponad 2500 pracowników, działało tu kilka związków zawodowych, w tym NSZZ „S”, skupiająca ok. 450 członków. Od 2013 BSH Sprzęt Gospodarstwa Domowego Sp. z o.o., polska spółka należy do koncernu BSH Hausgeräte GmbH.