Hasła rzeczowe

Konflikt wokół szpitala MSW w Łodzi w III 1981

Konflikt wokół szpitala MSW w Łodzi w III 1981, spór między MKZ „S” Ziemi Łódzkiej a władzami lokalnymi z powodu zwolnienia z pracy w szpitalu MSW w Łodzi przy ul. Północnej pracowników cywilnych będących członkami związku. Wpisywał się w ogólnokrajową dyskusję nt. możliwości funkcjonowania ogniw „S” w placówkach podlegających MSW i MON.

Działalność KZ „S” utrudniał dyr. placówki płk. Jan Jankowski – członkom związku grożono zwolnieniem z pracy, a KZ wybrano w warunkach konspiracyjnych. Do poprawy sytuacji nie doprowadziły interwencje u komendanta wojewódzkiego MO, w KŁ PZPR i MSW. 30 I 1981 pięciu członkom „S” (4 znajdowało się w składzie KZ) wręczono wypowiedzenia z pracy.

7 II 1981 kwestię tę omawiano podczas WZD „S”. Pomimo orzeczenia Terenowej Komisji Odwoławczej ds. Pracy z 18 II przywracającego związkowców do pracy dyr. placówki wydał szykanowanym zakaz podjęcia obowiązków służbowych od 2 III 1981. 7 III WZD ogłosiło w odpowiedzi gotowość strajkową, zapowiadając przeprowadzenie 10 III godzinnego strajku ostrzegawczego. Kolejnym krokiem, w przypadku zignorowania postulatu przywrócenia do pracy zwolnionych działaczy, miało być rozszerzenie od 12 III zasięgu strajku okupacyjnego, a w konsekwencji zorganizowanie 16 III strajku powszechnego w regionie. Wyłączone z protestu miały być wyłącznie: służba zdrowia, handel i inne instytucje o podstawowym znaczeniu. Żądano również przeprowadzenia kontroli działalności szefa szpitala.

9 III o sytuacji w Łodzi z wicepremierem Mieczysławem F. Rakowskim rozmawiali przew. KKP Lech Wałęsa, Andrzej Celiński i Marian Jurczyk, którzy zaapelowali o wstrzymanie akcji strajkowej. Nie zapobiegło to zorganizowaniu 10 III jednogodzinnego strajku ostrzegawczego, w którym wzięło udział od 60 do 90 proc. pracowników wytypowanych przez MKZ zakładów (strajkowały też załogi zakładów w Łasku i Zduńskiej Woli, podporządkowanych delegaturom MKZ Ziemi Łódzkiej). Na wiecu w ŁZPG „Stomil” wiceprzew. MKZ Ziemi Łódzkiej Grzegorz Palka zapowiedział podjęcie przez „S” działań zmierzających do poddania MSW społecznej kontroli, oceniając strajk zorganizowany w obronie zwolnionych pracowników jako jeden z etapów na drodze do realizacji tego celu. 11 III 1981, w wyniku mediacji prowadzonych przez prez. Łodzi Józefa Niewiadomskiego, MKZ i KW MO zawarły korzystne dla „S” porozumienie – zwolnieni zostali przywróceni do pracy od 12 III, a KZ miała zyskać swobodę działania. Istotne znaczenie dla przekonania opinii społecznej o zasadności zorganizowania protestu miała, zakrojona na szeroką skalę, akcja informacyjna zorganizowana przez związek. Plakaty pojawiły się na ulicach Łodzi, w zakładach pracy oraz środkach komunikacji miejskiej. 30 III Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi uznał za bezzasadne odwołanie dyrekcji szpitala od orzeczenia TKO z 18 II, zawierając w uzasadnieniu interpretację przepisów mówiącą o możliwości prowadzenia działalności związkowej również w zakładach pracy podlegających MSW.

Konflikt wokół szpitala MSW wpisywał się w stosowaną przez władze strategię tzw. odcinkowych konfrontacji, stojącą w jawnej sprzeczności z wygłoszonym 12 II 1981 przez premiera Wojciecha Jaruzelskiego apelem o 90 spokojnych dni.

Sebastian Pilarski

Opcje strony

do góry