Fabryka Pras Automatycznych Ponar – Plasomat Zakład nr 5 w Przemyślu
Fabryka Pras Automatycznych Ponar – Plasomat Zakład nr 5 w Przemyślu powstała 1975. 1980 zakład zatrudniał 174 pracowników i produkował podzespoły do pras.
Jesienią 1980 powstał Komitet Założycielski „S”, który po wewnętrznych wyborach przekształcił się w KZ (przew. Edward Szczurko ). Do „S” należało 140 pracowników (1981).
Po wprowadzeniu stanu wojennego, 14 XII 1981 na wezwanie RKS Regionu Południo-Wschodniego w zakładzie odbył się protest. Organizatorami strajku byli E. Szczurko, Leszek Schneider i Zbigniew Malona. W strajku okupacyjnym wzięło udział 100 osób na 174 zatrudnionych. Na bramie fabryki umieszczono tablicę z płyty paździerzowej z napisem „Strajk Okupacyjny”. Robotnicy założyli biało-czerwone opaski i wywiesili flagi. Powołano straż ochrony strajku. Wokół zakładu i w ważnych punktach przy ogrodzeniu, rozlokowano posterunki członków „S” z biało-czerwonymi opaskami. O proteście powiadomiono pisemnie dyrekcję. Około 10.00 do zakładu przybyli przedstawiciele KW PZPR w Przemyślu. Dyrektor Ryszard Błaż wezwał E. Szczurko, L. Schneidra i Z. Malona na rozmowę. Przedstawiciele KW PZPR zażądali przerwania strajku. Przewodniczący odmówił. Po wyjściu z gabinetu dyrektora delegaci udali się do dużej hali i poinformowali strajkujących o przebiegu rozmowy. W południe ok. godziny 12.00 do fabryki przybyli oficerowie „ludowego” WP z prokuratorem wojskowym, którzy zażądali natychmiastowego zaprzestania protestu i zagrozili pacyfikacją. W tych warunkach E. Szczurko zarządził referendum. Za zakończeniem strajku opowiedziała się większość protestujących. Protest zakończono o godz. 14. Za zorganizowanie strajku E. Szczurko został dyscyplinarnie wyrzucony z pracy. Kierownictwo zakładu wyceniło straty poniesione na 95,8 tys. zł. 18 I 1982 wszczęto dochodzenie ws. zorganizowania strajku. 15 III 1982 Prokuratura Rejonowa w Przemyślu skierowała przeciwko E. Szczurko akt oskarżenia. 13 VIII 1982 został on skazany przez Sąd Wojewódzki w Przemyślu na rok pozbawienia wolności w zawieszeniu.
W okresie stanu wojennego „S” zaprzestała działalności. Około 1986 RKW Przemyśl utworzyła w zakładzie TKZ, jej przedstawicielem była Maria Domka.
1989 odbudowano struktury „S” w zakładzie, przew. KZ Krzysztof Królik. 1990 delegatami na II WZD byli Cichy Ryszard i Jerzy Gorczyński.
Od 2004 jako Przedsiębiorstwo Produkcji Maszyn i Urządzeń Plasmet Sp. z o.o., produkuje narzędzia do pras krawędziowych, zatrudnia ok. 50 pracowników. W zakładzie „S” nie działa.
Artur Brożyniak