Hasła rzeczowe

Obóz Żywego Protestu we Wrocławiu

Obóz Żywego Protestu we Wrocławiu, protest zorganizowany 9–16 VI 1989 na Pl. Feliksa Dzierżyńskiego (obecnie Dominikańskim) przez członków NZS oraz uczestników Pomarańczowej Alternatywy, z powodu masakry 3 / 4 VI 1989 na Placu Tian’anman w Pekinie i braku reakcji władz PRL na to wydarzenie. Akcję protestacyjną wspierała młodzież szkół ponadpodstawowych, wrocławscy działacze Międzyszkolnego Komitetu Oporu, Ruchu WiP, PPS–Rewolucja Demokratyczna, KPN, RKS Dolny Śląsk i SW.

Pomysłodawcą, współorganizatorem i liderem protestu był Robert Jezierski (ps. Robespierre). Celem akcji było wymuszenie na rządzie PRL potępienia masakry i masowych represji Chińskiej Republiki Ludowej. Protest prowadzono pod hasłem „Solidarności Polsko-Chińskiej” i przybrał on formę obozu namiotowego (pocz. 6 namiotów, potem 12), w którym mieszkało 25–30 osób (codziennie w ciągu dnia odwiedzało go kilkaset osób). W obozie sprzedawano niezależne wydawnictwa. Na okolicznych budynkach, jezdni i chodnikach zawieszono transparenty, postawiono tablice i wymalowano liczne hasła m.in. „Pekin 7300 km”, „Patrz na Chiny”, „Komuniści–dość zbrodni”, „Pekin–Obóz Żywego Protestu” i „Solidarni z Chinami”. Hasła podobnej treści zamieszczono także na ul. Świdnickiej.

Uczestnicy prowadzili kampanię informacyjną o masakrze na placu Tian’anman, sytuacji politycznej w Chinach i represjach władz chińskich wobec protestujących. Od 12 VI 1989 zbierano podpisy pod apelem do rządu PRL (w trzy dni zebrano ponad 15 tys. podpisów). 15 VI 1989 uczestnicy OŻP wraz z „S” zorganizowali „Marsz Milczenia”, w którym wzięli udział także przedstawiciele m.in. PPS–Rewolucji Demokratycznej (przemawiał Jarosław Wardęga). O godz. 21.30 spod zegara przy ul. Świdnickiej do Rynku i dalej ul. Oławską około 200 osób wyruszyło z pochodniami i zniczami do obozu, gdzie odbył się wiec. W przemówieniach poinformowano o liczbie ofiar i skali represji rządu ChRL wobec studentów i robotników oraz domagano się „zdecydowanego potępienia komunistycznych przywódców chińskich”.

Jezierski z Grzegorzem Braunem, Joanną Czarnecką i Igorem Wójcikiem byli pomysłodawcami i głównymi realizatorami budowy pomnika, którego odsłonięcie miało symbolicznie zakończyć OŻP. W ciągu kilku dni, potajemnie, w jednym z namiotów zbudowano pomnik „Pamięci ofiar komunistycznego rządu chińskiego w czerwcu 1989 r.” o wymiarach 1,5 m x 1,5 m (na betonowej podmurówce została w betonie zatopiona mosiężna płyta z rowerem rozjechanym przez czołg). 15 VI 1989 odsłonięcie pomnika zakończyło „Marsz Milczenia” i 16 VI 1989 obóz zwinięto. 17/18 VI 1989 pomnik został zniszczony.

W 1999 z inicjatywy Leszka Budrewicza z pomocą Krzysztofa Jakubczaka, Andrzeja Łosia, Pawła Kocięby-Żabskiego i Stanisława Huskowskiego nowy pomnik autorstwa Marka Stanilewicza zbudowano w innym miejscu Pl. Dominikańskiego.

Łukasz Sołtysik

Opcje strony

do góry