Aktualnie znajdujesz się na:

1981

lipiec
  • Ukazuje się 1. numer pisma „Obóz” – dwumiesięcznika społeczno-politycznego. Pismo tworzą: Andrzej Ananicz, Krzysztof Dębnicki, Iwanczo Gołybow, Leszek Hensel, Andrzej Jarociński, Jan Malicki, Wojciech Maziarski, Kazimierz Stembrowicz, Edwin Sungarew, Grażyna Szwat-Gołybow, Aleksander Torbanow, Jan Załęski.

1

  • Ukazuje się 1. numer „BIS-u” – Biuletynu Informacyjnego Studentów. W skład redakcji wchodzą: Robert Czarnota, Małgorzata Łapińska, Elżbieta Misiewicz, Anna Katarzyna Skalska, Jolanta Staszewska, Kuba Sufin, Małgorzata Siara. Ukaże się tylko 5 numerów.

2-5

  • W Teatrze Muzycznym w Gdyni obraduje pierwsza tura I Walnego Zebrania Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Gdańsk. 600 delegatów reprezentuje 870 tys. członków Związku zrzeszonych w 2008 organizacjach zakładowych. Podczas drugiej tury - 13-17 VII, zebrani wybierają 61 członków Zarządu Regionu z przewodniczącym Lechem Wałęsą, delegatów na I KZD „S”, a także członków Komisji Rewizyjnej z przewodniczącą Krystyną Ruchniewicz. Zostają przyjęte uchwały dotyczące m.in. projektu ustaw o samorządzie przedsiębiorstw, środków masowego przekazu, czystości wód Zatoki Gdańskiej oraz organizacji regionalnej Związku. WZD zajmuje się także sprawą przyznawania kartek na mięso, popiera marsze protestacyjne Komitetu Obrony Więźniów za Przekonania, ogłasza strajk pracowników poligrafii i kolportażu; powołuje regionalny Fundusz Społeczny, a także codzienne pismo regionu. Lech Bądkowski zostaje oficjalnie powołany na redaktora naczelnego tygodnika „Samorządność”. Delegaci wystosowują listy do Marszałka Sejmu PRL i premiera gen. Wojciecha Jaruzelskiego […] o spowodowanie w trybie bezzwłocznym wprowadzenia do szerokiego rozpowszechniania filmu w reż. Andrzeja Wajdy pt. „Człowiek z żelaza” […] oraz w sprawie wznowienia druku tygodnika „Przegląd Techniczny – Innowacje”, który przestał się ukazywać z powodu „braku papieru”. 20 VII, na pierwszym posiedzeniu Zarządu Regionu, wybrano 11-osobowe Prezydium w składzie: Stanisław Fudakowski, Bogusław Gołąb, Maria Grubba, Jacek Kłys, Andrzej Kozicki, Konrad Marusczyk, Jacek Merkel, Andrzej Opiela, Jan Samsonowicz, Zdzisław Złotkowski. W XI 1981 Jacka Merkela i Jana Samsonowicza zastępują Adam Drąg i Zbigniew Lis.

4

  • W Lesznie obraduje I Walne Zebranie Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Leszczyńskiego. 283 delegatów reprezentuje ok. 60 tys. członków Związku zrzeszonych w 150 organizacjach zakładowych z terenu woj. leszczyńskiego. Wybrano 44-osobowy Zarząd Regionu z przewodniczącym Eugeniuszem Matyjasem. 13 VII odbyło się pierwsze posiedzenie ZR, na którym wybrano Prezydium w składzie: Marek Małachowski i Bronisław Lachowicz – wiceprzewodniczący, Maciej Bauman, Jan Grobelny, Marek Wawrzeniecki, Jacek Sacha, Bogdan Błażejczak – członkowie. Druga tura I WZD odbyła się 24 IX.
  • W Bydgoszczy odbywa się I Walne Zebranie Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Bydgoskiego. Przewodniczącym Zarządu Regionu zostaje wybrany Jan Rulewski.

4-5

  • Odbywa się I tura WZD Regionu Toruńskiego. Powołany zostaje Zarząd Regionu liczący 77 osób. Przewodniczącym ZR zostaje Antoni Stawikowski.

  • Odbyły się obrady II tury I WZD NSZZ „Solidarność” Regionu Świętokrzyskiego. Z inicjatywy Jerzego Stępnia poprzedziły ją msza św. w intencji wyborów, pomyślnej pracy związkowej oraz ofiar pogromu kieleckiego z 1946 r. O funkcję przewodniczącego ubiegało się 14 kandydatów. Przewodniczącym został Marian Jaworski. Ponadto wybrano 37 członków Zarządu Regionu i 13-osobowe Prezydium ZR, 25 delegatów na I Krajowy Zjazd Delegatów NSZ „Solidarność” w Gdańsku oraz Regionalną Komisję Rewizyjną, której przewodniczącą została Irena Kurowska. Przyjęta została Deklaracja Programowa I WZD Regionu Świętokrzyskiego.

    Delegatury ZR Świętokrzyskiego utworzone zostały w Busku Zdroju (przewodniczący Kazimierz Koruba), Jędrzejowie (Andrzej Minkiewicz), Końskich (Helena Obara), Miechowie (Janusz Chudzia), Ostrowcu Świętokrzyskim (Andrzej Dudek), Pińczowie (Czesław Rogala), Skarżysku-Kamiennej (Dezyderiusz Dachno), Starachowicach (Tomasz Ofman) i Włoszczowie (Benon Łączek).

  • W Łodzi odbyła się Krajowa Konferencja NSZZ „Solidarność” poświęcona programowi związku. Przygotowana przez Zarząd Regionalny Ziemi Łódzkiej przy współpracy organizacji związkowych na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym oraz na Wydziale Prawa i Administracji UŁ. Celem sympozjum jest stworzenie forum wymiany poglądów i dyskusji nad kierunkami działania „Solidarności” oraz jej miejsca w systemie społeczno-politycznym kraju. W konferencji uczestniczy 226 delegatów reprezentujących 39 zarządów regionalnych.

6-7

  • W Katowicach odbywa się I Walne Zebranie Delegatów NSZZ „Solidarność” województwa katowickiego (pierwsza tura). 871 delegatów reprezentuje ok. 1 129 tys. członków Związku, zrzeszonych w 1325 organizacjach zakładowych. Gośćmi I WZD są: działacz Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela Wojciech Ziembiński oraz przewodniczący Zarządu Regionu Mazowsze Zbigniew Bujak. Druga tura I WZD odbywa się 27 VII: przewodniczącym Zarządu NSZZ „Solidarność” Regionu Śląsko-Dąbrowskiego zostaje Leszek Waliszewski. Wybrany zostaje także 62-osobowy Zarząd Regionu. 17 VIII na posiedzeniu ZR wybrano Prezydium w składzie: Ryszard Błaszczyk (wiceprzewodniczący ds. związkowych), Franciszek Byczek (wiceprzewodniczący ds. interwencji), Jerzy Ciepiela (wiceprzewodniczący ds. organizacji i koordynacji działania), Marek Wach (wiceprzewodniczący ds. informacji), Teresa Baranowska, Tadeusz Buranowski, Stanisław Bury, Mieczysław Flis, Andrzej Gorczyca, Stanisław Okoński, Ryszard Nikodem, Elżbieta Seferowicz, Czesław Sławek i Henryk Strzódka.

6-12

  • W Kielcach odbywa się I Walne Zebranie Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Świętokrzyskiego. Przewodniczącym Zarządu Regionu zostaje Marian Jaworski.

7

  • Ojciec Święty Jan Paweł II ustanawia biskupa warmińskiego Józefa Glempa arcybiskupem gnieźnieńskim i warszawskim, prymasem Polski.

7-14

  • W Śląskiej Hali Widowiskowo-Sportowej „Spodek” w Katowicach odbywa się 8 przedstawień (łącznie kilkadziesiąt tys. widzów) widowiska teatralnego pt. Tragedia Romantyczna, opartego na III części Dziadów Adama Mickiewicza, Kordianie Juliusza Słowackiego i in. utworach obu wieszczy. Inicjatorem i organizatorem wydarzenia jest MKZ Katowice. Wśród aktorów znajdują się wybitne postacie polskiej sceny teatralnej i filmowej, m.in. Kalina Jędrusik, Daniel Olbrychski, Krzysztof Chamiec, Wirgiliusz Gryń, Bogusz Bilewski, Witold Pyrkosz, Jan Świderski, Stanisław Niwiński. Muzykę komponuje i częściowo wykonuje Czesław Niemen. Spektakl jest jedynym w skali kraju tego typu przedsięwzięciem teatralnym zorganizowanym pod patronatem „S” w latach 1980–1981.

10

  • W Rzeszowie obraduje się I Walny Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Rzeszowskiego. Zostaje wybrany 60-osobowy Zarząd Regionu z przewodniczącym Antonim Kopaczewskim.
  • W Lublinie przed bramą główną Lubelskich Zakładów Naprawy Samochodów odsłonięta zostaje drewniana rzeźba robotnika wznoszącego ręce z rozerwanymi kajdanami. Obok rzeźby ustawiono 10-metrowy drewniany krzyż. Napis przy pomniku wyjaśniał: „Krzyż Wdzięczności. Symbol masowego protestu robotników lata 1980 roku, który doprowadził do powstania NSZZ Solidarność i zapoczątkował dzieło naprawy Rzeczpospolitej”. Pomnik zaprojektował i wykonał Wojciech Surma. Sylwetka robotnika zwracała na siebie uwagę, dzięki ustawieniu w eksponowanym miejscu, przy jednej z głównych arterii miasta (Droga Męczenników Majdanka). Poprzez swoją wymowę (kajdany na rękach robotnika) monument wywołał ostry sprzeciw lokalnych władz komunistycznych. Został też zauważony przez zachodnich obserwatorów (Alain Touraine).

10-11

  • W Rzeszowie obraduje się I Walny Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Rzeszowskiego. Zostaje wybrany 60-osobowy Zarząd Regionu z przewodniczącym Antonim Kopaczewskim.

10-12

  • W Tarnowie obraduje I Walne Zebranie Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Małopolska. Zostaje wybrany 66-osobowy Zarząd Regionu z przewodniczącym Wacławem Sikorą.

11

  • W Warszawie obraduje Zjazd Ogólnopolskiego Komitetu Założycielskiego NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność”. W wyniku krytycznej oceny pracy niektórych członków 12-osobowego Prezydium Komitetu 4 osoby zostają zawieszone, a Roman Bartoszcze prosi o zwolnienie go z pracy w Prezydium. Pozostają: przewodniczący - Jan Kułaj, wiceprzewodniczący - Piotr Baumgart, wiceprzewodniczący i rzecznik prasowy - Gabriel Janowski, skarbnik - Jan Ciosek, członkowie: Stanisław Chrobek, Janusz Rożek, Józef Ślisz. W tajnym głosowaniu dokooptowani zostają: Józef Teliga - sekretarz, Leszek Kamola, Kamil Matuszewski, Jarosław Naszowski, Jan Poterek. Zjazd postanawia o wydawaniu ogólnopolskiego tygodnika „Solidarność Rolników”.
  • W WSK Świdnik w pierwszą rocznicę lipcowego strajku 1980 r. odprawiona zostaje pierwsza msza św. na terenie zakładu. Poświęcony zostaje sztandar „S”. Odbywa się odsłonięcie pomnika z piastowskim orłem bez korony, fragmentem wiersza Marii Konopnickiej i tekstem: „W tym miejscu w dniach 8–11 VII 1980 załoga WSK PZL-Świdnik protestem klasy robotniczej dała początek fali strajków przerywając lata upokorzeń ludzi pracy”. Pomnik zaprojektował plastyk Antoni Żuber.

11-13

  • W Poznaniu obraduje pierwsza tura I Walnego Zebrania Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Wielkopolska. 360 delegatów reprezentuje ok. 375 tys. członków Związku, zrzeszonych w 1004 organizacjach zakładowych. Wybrano Zarząd Regionu z przewodniczącym Zdzisławem Rozwalaniem. 15 VII na posiedzeniu ZR wybrano Prezydium w składzie: Zdzisław Rozwalak, wiceprzewodniczący – Leonard Szymański i Andrzej Judek, sekretarz – Janusz Pałubicki, skarbnik – Franciszek Kuźma, rzecznik prasowy – Jerzy Nowacki, członkowie: Lech Dymarski (odpowiedzialny za kontakty z KKP), Michał Gerwel i Roman Schefke. Druga tura IWZD odbywa się 29 VIII, trzecia tura 21 IX.

12-13

  • W Lublinie odbywa się ogólnopolska konferencja „Solidarność a samorządy pracownicze” z udziałem około 150 przedstawicieli Komisji Zakładowych „Solidarności” oraz komitetów założycielskich samorządu pracowniczego lub Rad Pracowniczych z dużych zakładów pracy, które nie zmieściły się w Sieci, a przejawiają ambicje do odgrywania wiodącej roli w swoim regionie. Konferencja jest zorganizowana w opozycji do Sieci i traktowana jako zebranie założycielskie nowej grupy działającej na rzecz samorządów.

14-20

  • Obraduje IX Nadzwyczajny Zjazd PZPR. I sekretarzem KC pozostaje Stanisław Kania.

17

  • W Przemyślu obraduje pierwsza tura I Walnego Zebrania Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Południowo-Wschodniego. 148 delegatów reprezentuje ok. 74 tys. członków Związku. 63 delegatów MKZ Jarosław ogłosiło wolę przyłączenia się do Regionu Rzeszowskiego i opuściło salę obrad. Druga tura I WZD odbyła się 24 VII. 76 delegatów reprezentuje ok. 44 tys. członków Związku. Wybrano Zarząd Regionu z przewodniczącym Czesławem Kijanką. W skład Prezydium weszli również: wiceprzewodniczący - Henryk Baranowski Wojciech Kłyż, Krystyna Osińska – sekretarz, Zygmunt Pyś - skarbnik, Adam Szostkiewicz - rzecznik prasowy, Krzysztof Prokop - kierownik Biura Interwencji, Zbigniew Duchniak. Trzecia tura odbyła się 21 VIII, a czwarta 18 IX.
  • W Warszawie odbywa się zjazd przedstawicieli 17 regionalnych Ośrodków Badań Społeczno-Zawodowych NSZZ „Solidarność”.

19

  • W Katowicach funkcjonariusze SB i MO zatrzymali, pobili, a następnie porzucili w lesie w okolicach Katowic Józefa Bociana, pracownika Fabryki Domów w Siemianowicach, uczestnika głodówki w obronie więźniów politycznych. Zarząd Regionu Śląsko-Dąbrowskiego przekazał sprawę do Prokuratury Wojewódzkiej i zażądał ukarania funkcjonariuszy.

20

  • Prymas Polski abp Józef Glemp przyjmuje przewodniczącego KKP NSZZ „Solidarność” Lecha Wałęsę.
  • Wybrane zostaje prezydium Zarządu Regionu Gdańskiego w składzie: Lech Wałęsa (przewodniczący) Stanisław Fudakowski, Bogusław Gołąb, Maria Grubba, Jacek Kłys, Andrzej Kozicki, Bogdan Lis, Konrad Marusczyk, Jacek Merkel, Andrzej Opiela, Jan Samsonowicz, i Zdzisław Złotkowski. W XI w prezydium znaleźli się również Adam Drąg i Zbigniew Lis.

22

  • W Gorzowie Wlkp. powstaje Polska Partia Demokratyczna, którą tworzą m.in. członkowie Zarządu Regionu. PPD wydawała „Komunikat Polskiej Partii Demokratycznej” oraz „Przegląd Demokratyczny”.

23

  • Rząd zmniejsza kartkowe przydziały mięsa, jednocześnie zapowiada podwyżka cen żywności.

Z oświadczenia Prezydium ZR Mazowsze: […] O zgodę na zmianę cen zwrócimy się do naszych członków wtedy, gdy będziemy przekonani, że stanowią one konieczny element wiarygodnego systemu naprawy polskiej gospodarki. W systemie tym muszą być gwarancje dla rzeczywistej samorządności załóg, pełnej samodzielności przedsiębiorstw i mechanizmów kontroli społecznej nad decyzjami gospodarczymi władz. […]

24-26

  • W Gdańsku obraduje Krajowa Komisja Porozumiewawcza NSZZ „Solidarność”. Ustala termin I Zjazdu NSZZ „Solidarność” w dwóch turach: 5-7 IX i 26 IX - 3 X 1981. W końcowym komunikacie […] KKP stwierdza, że kryzys gospodarki polskiej przybiera formę coraz bardziej drastyczną. Z dnia na dzień kurczy się zaopatrzenie w żywność i artykuły przemysłowe pierwszej potrzeby. [...] życie codzienne polskich rodzin staje się udręką. […] Nie ma obecnie ważniejszej sprawy dla naszego Związku, niż zagwarantowanie elementarnych warunków życia narodu.

25

  • Odbywa się w Kutnie tzw. marsz głodowy, bierze w nim udział ok. 600 osób. Demonstranci przechodzą spod dworca PKP do pl. Wolności, gdzie odczytano Rezolucje Społeczeństwa Miasta do Premiera PRL. W apelu poruszono takie kwestie jak braki w zaopatrzeniu, ordynacja wyborcza czy cenzura.

27-29

  • W Łodzi w ramach protestu przeciwko decyzji rządu dotyczącej zmniejszenia o 20% przydziałów kratkowych mięsa i jego przetworów odbywają się demonstracyjne przejazdy przez miasto kolumn pojazdów MPK, PKS i Przedsiębiorstwa Transportu i Sprzętu Budowlanego „Transbud” opatrzonych w biało-czerwone flagi i hasła „Czym nakarmię swoje dzieci?” oraz „Jeść”.

30

  • Ulicami Łodzi przechodzi marsz głodowy kilkudziesięciu tysięcy kobiet z całego regionu, będący największą demonstracją uliczną w Polsce od czasu powstania „Solidarności.
  • W Kutnie, Piotrkowie Trybunalskim, Częstochowie i Szczecinie odbywają się „marsze głodowe” kobiet protestujących przeciwko pogarszającemu się zaopatrzeniu w żywność.

31

  • Sejm uchwala nową ustawę o kontroli publikacji i widowisk, której projekt został uzgodniony z przedstawicielami „Solidarności” i środowisk twórczych. Ustawa przewiduje możliwość zaskarżenia decyzji cenzury do sądu oraz zaznaczania ingerencji cenzorskich w publikowanych tekstach.
  • Gen. Mirosława Milewskiego na stanowisku ministra spraw wewnętrznych zastępuje gen. Czesław Kiszczak.
  • W Szczecinie marsz głodowy kobiet, z Marią Chmielewską na czele.
do góry