Encyklopedia Solidarności maj - 1982

• W połowie V powołano Tajny Zarząd Regionalny NSZZ „Solidarność” w Sieradzu w składzie: Andrzej Olejnik, Aleksander Chachuła, Jan Margiel i Wojciech Muszyński. Równolegle powstała Tymczasowa Komisja Koordynacyjna NSZZ „Solidarność” Tymczasowa Komisja Koordynacyjna NSZZ „Solidarność” Tymczasowa Komisja Koordynacyjna NSZZ „Solidarność”, ogólnopolska struktura konspiracyjna utworzona 22 IV 1982, skupiająca przywódców najlepiej zorganizowanych Regionów podziemnej „S”: Bogdan Lis (Gdańsk), Zbigniew Bujak (Mazowsze), Władysław Frasyniuk (Dolny Śląsk), Władysław Hardek (Małopolska). Zobowiązano się koordynować działania zmierzające do: odwołania stanu wojennego, zwolnienia uwięzionych, przywrócenia praw obywatelskich i wznowienia działalności przez „S”. TKK oceniała, że nastąpi to w wyniku kompromisu z władzami PRL, możliwego jedynie w wyniku wywarcia presji na władze, zatem niezbędna jest samoorganizacja społeczeństwa w strukturach podziemnych, organizowanie i wspieranie różnorodnych form oporu, z wykluczeniem terroru i przemocy. Kontrowersje budziła kwestia, czy powinien to być systematyczny nacisk przez zorganizowane we własne struktury „społeczeństwo podziemne”, czy niezbędne będą akcje masowych protestów – demonstracje, strajki i decydująca konfrontacja: strajk generalny. Wynikiem uzgodnień były 2 zasadnicze deklaracje programowe: „Społeczeństwo podziemne” (VII 1982) oraz „Solidarność dziś” (I 1983), TKK wydała w okresie swego istnienia ponad 100 oświadczeń, komunikatów i odezw, w których wykładano stanowisko Związku wobec problemów społecznych, politycznych i gospodarczych, protestowano przeciw represjom i łamaniu praworządności, postulowano formy oporu społecznego. TKK wezwała do masowych demonstracji 31 VIII 1982 w 2. rocznicę podpisania Porozumień Sierpniowych, 10 XI 1982 po formalnym rozwiązaniu przez władze Związku – do strajku generalnego. Niewielka reakcja na ten apel przyczyniła się do obniżenia prestiżu TKK, choć do 1986 pozostała ona najważniejszą strukturą koordynującą opór społeczny oraz symbolem jedności podziemnego Związku. Co kilka tygodni, w niektórych okresach co kilkanaście, odbywały się zebrania przywódców Regionów, którzy tworzyli TKK. Dyskutowano o strategii i taktyce działania, wydawano komunikaty lub oświadczenia, drukowane nast. w prasie podziemnej. Większość dokumentów była wstępnie przygotowana przez tzw. łączników merytorycznych, czyli doradców przewodniczących poszczególnych Regionów; o ich zebraniach i istnieniu nie informowano publicznie. W tajemnicy utrzymywano miejsca spotkań (były to różne miasta). TKK dokonywała podziału pomocy finansowej napływającej z zagranicy. Próbowała określać zasady rozdziału pomocy technicznej (środki poligraficzne, powielacze, aparatura radiowa). TKK podporządkowane było utworzone w 1982 Biuro Koordynacyjne NSZZ „S” za Granicą z siedzibą w Brukseli, jego status, zasady działania, skład personalny i podejmowane inicjatywy. Kontakt z Biurem Koordynacyjnym utrzymywano za pomocą konspiracyjnych środków łączności. Przyjmowano zasadę, że wszyscy członkowie TKK występują pod swoimi nazwiskami, co miało uwiarygodniać TKK wobec społeczeństwa i ograniczyć możliwość prowokacji. Zasada ta była łamana, niektórzy przywódcy Regionów nie decydowali się na ujawnienie swych nazwisk. TKK tworzyli w różnych okresach jej działania: z Regionu Mazowsze Z. Bujak (1982-1986), Wiktor Kulerski (1986), z Regionu Gdańsk B. Lis (1982-1984), Bogdan Borusewicz (1984-1986), Lech Kaczyński (1986), Krzysztof Dowgiałło (1986-1987), z Regionu Małopolska W. Hardek (1982-1983), Stefan Jurczak (pocz. występujący pod ps., 1984-1987), z Regionu Dolny Śląsk W. Frasyniuk (1982), Piotr Bednarz (1982), Józef Pinior (1983), Marek Muszyński (1984-1987) oraz b. członek Prezydium KK Eugeniusz Szumiejko (1982-1984). Ponadto w pewnych okresach reprezentowali: Region Śląsko-Dąbrowski Tadeusz Jedynak (1983-1985), Jan Andrzej Górny (1986-1987), Region Wielkopolska Janusz Pałubicki (1982, 1986-1987) oraz występujący nie pod nazwiskiem przedstawiciele Regionów: Ziemia Łódzka – Jerzy Dłużniewski (1984-1987), Pomorze Zachodnie – Andrzej Milczanowski (1984-1987), Toruń – Antoni Stawikowski (1984-1985); od 1984 w pracach TKK uczestniczył Jacek Merkel, odpowiedzialny za łączność zagraniczną, poza tym łącznicy merytoryczni: Jerzy Buzek, Jerzy Zdrada, Jan Krzysztof Bielecki, Michał Nawrocki, Janusz Grzelak. 2-krotnie w posiedzeniach TKK brał udział Lech Wałęsa. W 1986 utworzono funkcję sekretarza TKK, którą objął L. Kaczyński (1986-1987) oraz Biuro Społeczno-Polityczne z Jarosławem Kaczyńskim na czele. TKK od chwili swego powstania była zwalczana przez władze zarówno propagandowo, jak i przy użyciu środków policyjnych; Biuro Śledcze MSW prowadziło przeciw jej członkom postępowanie z art. kodeksu karnego mówiącego o organizacji zmierzającej „do obalenia przemocą ustroju PRL”, rozesłano listy gończe. W 1984 Biuro Śledcze MSW prowadziło postępowanie przeciw TKK jako organizacji o charakterze szpiegowskim (ze względu na kontakty z zagranicą oraz otrzymywanie amerykańskiej pomocy finansowej), nast. powrócono do kwalifikacji prawnej mówiącej o dążeniu do obalenia przemocą ustroju. Większość zmian personalnych w składzie TKK następowała na skutek aresztowań. W 1986 po amnestii, która objęła działaczy struktur podziemnych, L. Wałęsa utworzył nowe, jawne kierownictwo – Tymczasową Radę „S”. TKK kontynuowała swoje działania w okresie przejściowym jako struktura konspiracyjna. 25 X 1987 na wspólnym posiedzeniu TKK i TR „S” powołano Krajowy Komitet Wykonawczy. Wraz z tą decyzją TKK zakończyła działalność. 6 V 1982 – 25 X 1984 TKK była rozpracowywana przez Wydz. I Biura Studiów MSW w ramach SOR krypt. Komisja. i NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność” Ziemi Sieradzkiej na czele z Marianem Pertkiewiczem, zaś w skład weszli: Dariusz Gasiński, Michał Gorczyca i Henryk Krzanowski.

1

• W Białymstoku, Bielsku-Białej, Gdańsku, Gdyni, Łodzi, Szczecinie, Toruniu, Warszawie i innych miastach odbywają się manifestacje 1-majowe organizowane przez podziemną „Solidarność” .

• Białystok – w miejscu zbiórki rządowego pochodu zdetonowano petardę.

• Łapy – oblano farbą pomnik Marcelego Nowotki.

• Toruń – licząca około 3 tys. osób niezależna manifestacja zostaje zaatakowana przez oddział 160 zomowców uzbrojonych w pałki szturmowe. Jedna z grup demonstrantów dostaje się do wieży Ratusza, skąd razi kamieniami tłum milicjantów, raniąc dwóch zomowców. W trakcie zajść zostają zatrzymane 93 osoby.

• Warszawa – mimo sprzeciwu Zbigniewa Bujaka, odbywa się wielka manifestacja z udziałem ok. 30 tys. osób, zorganizowana przez Międzyzakładowy Robotniczy Komitet Solidarności Międzyzakładowy Robotniczy Komitet Solidarności Międzyzakładowy Robotniczy Komitet Solidarności, struktura podziemna zawiązana 24 IV 1982 w wyniku połączenia Międzyzakładowego Robotniczego Komitetu Samoobrony Społecznej (wydającego pismo „Głos Wolnego Robotnika”) i Porozumienia Ciąg Dalszy Nastąpi (wydającego pismo „CDN”); od początku istnienia objął 63 mazowieckie zakłady pracy. MRKSS powstał z rozszerzenia Robotniczego Komitetu Samoobrony Społecznej „S” Huty Warszawa, utworzonego po 13 XII 1981 przy współudziale Zbigniewa Romaszewskiego. Organizatorem powstałego na początku III 1982 Porozumienia CDN (40 zakładów) i jego najaktywniejszym działaczem był ukrywający się Adam Borowski z Miejskiego Przedsiębiorstwa Robót Elektrycznych; przy zakładaniu pisma „CDN” pomagali dziennikarze z ukazującego się przed 13 XII niezależnego pisma „Nauka, Technika, Oświata”. (MRKS). Pochód przechodzi z pl. Zamkowego ulicami Miodową, Długą i Mostową nad Wisłę, gdzie ulega samorozwiązaniu.

• Wrocław – przewodniczący Regionalnego Komitetu Strajkowego Władysław Frasyniuk sprzeciwia się wezwaniu do organizacji niezależnej demonstracji pierwszomajowej, w mieście panuje spokój.
• W Żabinie podczas zebrania w domu Stanisława Gawła powołano Tymczasową Tarnowską Komisję Koordynacyjną NSZZ „Solidarność”. Od czerwca 1982 struktura wydawała własne pismo „Tarnina”. W lutym 1983 nazwa została przekształcona na Tymczasową Tarnowską Komisję Koordynacyjną „Solidarność” Robotników i Chłopów.

2

• W Elblągu oblano farbą pomnik gen. Karola Świerczewskiego.

3

• W rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja wielotysięczne tłumy gromadzą się w manifestacjach ulicznych w Białymstoku, Elblągu, Gdańsku, Gliwicach, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Szczecinie, Świdniku, Toruniu, Warszawie i innych miastach. Wszędzie interweniuje ZOMO. Obchody święta 3 Maja mają gwałtowny przebieg.

• Gdańsk – w stan gotowości postawionych zostaje 3262 milicjantów, których wspiera dodatkowo 610 kursantów ze słupskiej Szkoły Podoficerskiej MO. Demonstracja w Gdańsku rozpoczyna się ok. godz. 17.00 na Targu Drzewnym i pod pomnikiem Jana Sobieskiego, gdzie gromadzi się co najmniej 4 tys. osób. Po obrzuceniu przez manifestantów kamieniami radiowozu, z którego trwa nawoływanie do rozejścia się, do ataku ruszają pododdziały ZOMO. Rozproszeni demonstranci przystępują do budowania barykad, z których większość powstaje na Starówce, gdzie szybko przenosi się główne centrum walk. Barykady bronione są przy użyciu kamieni i butelek z benzyną. Część uczestników zamieszek chowa się w kościele Mariackim, gdzie o godz. 18.00 rozpoczyna się msza św. Po jej zakończeniu walki wybuchają na nowo ze zdwojoną siłą, wygasają dopiero po godz. 22.00. Zatrzymanych zostaje 402 demonstrantów.

• Kraków – ok. godz. 19.40, po zakończeniu mszy św. w Katedrze na Wawelu, ul. Grodzką rusza w kierunku Rynku Głównego 7-tysięczny pochód. Tłum śpiewa Rotę i skanduje: „Solidarność”, zatrzymuje się na wysokości ul. Poselskiej. Tam drogę blokuje im oddział ROMO. Szpaler milicji, przy wtórze okrzyków „Targowica”, zostaje obrzucony monetami. Wówczas ruszają do akcji armatki wodne. Demonstranci przeciwstawiają im kamienie, butelki, deski i kosze na śmieci. Część pochodu rozbiega się po okolicznych ulicach, część zostaje zablokowana. Starcia szybko rozprzestrzeniają się na inne części centrum miasta. Formuje się kilka grup manifestantów, liczących do tysiąca osób każda, skandują hasła, budują zapory z ławek oraz koszy na śmieci, na widok zbliżającej się milicji chowają się do świątyń (oo. Franciszkanów i oo. Dominikanów). Najbardziej zaciekłe walki mają miejsce na ul. Stolarskiej, gdzie obok konsulatu USA staje barykada. Nadal trwają starcia na Grodzkiej. Armatki wodne nie są w stanie złamać oporu demonstrantów. Dopiero ok. godz. 21.40, dzięki mediacji oo. dominikanów, grupie tej pozwala się na opuszczenie w spokoju ulicy. Milczący pochód przechodzi ul. Westerplatte i rozwiązuje się w okolicy Dworca Głównego PKP. Zatrzymane zostają 64 osoby.

• Lublin – przez całe popołudnie i wieczór na pl. Litewskim gromadził się kilkutysięczny tłum mieszkańców (TZR apelował o składanie kwiatów pod pomnikiem Konstytucji 3 Maja). Po wieczornej mszy św. w katedrze doszło do dwugodzinnych starć z ZOMO. 4 V wieczorem na pl. Litewskim doszło do kolejnej demonstracji z udziałem kilkuset osób oraz interwencji milicji i SB. Tego dnia, decyzją władz przywrócono godzinę milicyjną w Lublinie, wyłączono połączenia telefoniczne oraz zakazano ruchu prywatnych samochodów. 5 V wieczorem na pl. Litewskim demonstrowała grupa ok. 1000 osób, co doprowadziło do kolejnej interwencji milicji i SB. Według danych MSW, łącznie w tych dniach zatrzymano 276 osób, z czego 178 ukarano przez kolegium ds. wykroczeń. Wobec 8 osób zastosowano areszt tymczasowy, wszczynając wobec nich śledztwo w trybie doraźnym. 2 osoby zostały internowane.
• Szczecin – w godzinach rannych grupy ludzi składają kwiaty pod tablicą upamiętniającą ofiary Grudnia 1970. Po południu do rozpędzenia kilkutysięcznego tłumu rusza 1800 milicjantów wspieranych przez 9 armatek wodnych. Zaatakowani demonstranci bronią się obrzucając samochody milicyjne kamieniami i butelkami z benzyną, w wyniku czego uszkodzonych zostaje 13 pojazdów MO. W czasie kilkugodzinnych walk zostaje zatrzymanych 249 osób, kilkadziesiąt (po obu stronach) jest rannych. Manifestanci opanowują i podpalają hotel milicyjny. Starcia trwają następnego dnia. Demonstranci są lepiej przygotowani i wyposażeni – łączność pomiędzy poszczególnymi grupami utrzymują młodzi ludzie na motocyklach, a wielu spośród uczestników walk nosi chustki na twarzach (chronią przed gazem i rozpoznaniem na fotografiach) oraz kaski. Siły milicyjne zostają wzmocnione przez 230 żołnierzy WOP. Demonstranci atakują kamieniami i butelkami zza barykad i z dachów wielu budynków. Zostaje zniszczonych 19 pojazdów MO; zatrzymanych ok. 200 uczestników zajść.
• Toruń – na Rynku Staromiejskim od godz. 16.00 zbierają się liczne grupy ludzi. Ok. godz. 18.00 wozy milicyjne włączają sygnały i zaczynają objeżdżać Rynek. Wzywają do rozejścia się, po czym oddziały ZOMO w hełmach i z tarczami przystępują do ataku. Ludzie są bici pałkami, kopani i wrzucani do milicyjnych wozów. Akcja trwa około pół godziny. O godz. 19.00 rozpoczyna się msza św. w kościele oo. Jezuitów. Milicja szczelnym kordonem otacza kościół, Rynek i przylegające ulice. Po nabożeństwie, ok. godz. 20.00, ZOMO atakuje wychodzących z kościoła, nie oszczędzając kobiet i dzieci. Wozy milicyjne w pełnym biegu wjeżdżają w grupy ludzi, oblewają wodą z działek i obrzucają pociskami z gazem łzawiącym. Akcja ZOMO trwa ok. 2 godzin. Zostają zatrzymane 223 osoby.

• Warszawa – gromadzą się znaczne siły milicyjne: 6 tys. funkcjonariuszy ZOMO i ROMO Brygady Manewrowej Komendy Stołecznej MO, 1300 kursantów WSO ze Szczytna i SPMO z Piły. Działania milicji mają wspierać pododdziały Wojsk Nadwiślańskich, WSW i WOWewn. Na zgromadzony na pl. Zamkowym ponad 7-tysięczny tłum zomowcy nacierają kilka minut po godz. 16.00 przy użyciu armatek wodnych i granatów z gazem łzawiącym. Manifestanci rozbiegają się po wąskich uliczkach Starówki. Przy wejściu do katedry św. Jana powstaje zator, zomowcy atakują pałkami ludzi na obrzeżach tłumu starającego schronić się w kościele. Areną starć staje się Rynek Starego Miasta, gdzie demonstranci bronią się, używając kamieni. Powstają barykady. Po wyparciu ze Starego Miasta manifestanci grupują się w różnych częściach śródmieścia. Trwają ostre starcia między rzucającymi kamienie ludźmi a wyposażoną w śmigłowce, armatki wodne i transportery opancerzone milicją. Do najcięższych walk dochodzi w rejonie mostu Śląsko-Dąbrowskiego. Tłum, wykorzystując zatrzymane autobusy MZK i betonowe elementy, blokuje most. Przejeżdżające Wisłostradą pojazdy milicyjne atakowane są zerwanymi i potłuczonymi płytami chodnikowymi. Na ul. Bednarskiej powstaje barykada z autobusów MZK, na ul. Furmańskiej zostaje zniszczony radiowóz. Po wieczornej mszy w Katedrze grupy zomowców znowu atakują ludzi wychodzących z kościoła. Starcia koncentrują się w rejonie Starego Miasta. Według oficjalnych danych zostaje zatrzymanych 271 osób, 20 manifestantów trafia do szpitala. Po stronie sił milicyjnych rannych jest 51 funkcjonariuszy. W trakcie demonstracji umiera na zawał serca 56-letni ślusarz zakładów Unitra-Unima Mieczysław Radomski.

• Prezydent Warszawy wprowadza ponownie godzinę milicyjną od 24.00 do 5.00, a dla młodzieży do lat 18 – od 21.00 do 5.00, i zawiesza działalność instytucji kulturalnych i rozrywkowych.
• W Rzeszowie na Rynku około 5000 osób wzięło udział w pokojowej manifestacji patriotycznej zorganizowanej przez podziemną „Solidarność”. Milicja zatrzymała 16 osób.
• W Mielcu przed bramą Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego-Państwowych Zakładów Lotniczych odbyła się demonstracja pracowników zakładu.

3-4

• Na Jasnej Górze obraduje 184. Konferencja Plenarna Episkopatu Polski. Przedstawiony zostaje projekt utworzenia Fundacji Rolniczej, która we współpracy z zachodnimi donatorami i inwestorami miałaby wspomóc indywidualne rolnictwo w Polsce. Prymas Polski przedstawia biskupom koncepcję Fundacji i rozmowy, jakie już zostały w tej sprawie przeprowadzone m.in. z kard. Josephem Hoeffnerem z RFN.

• W nocy z 3 na 4 V zmarł, zatruty gazami łzawiącymi, Władysław Durda, ślusarz z Zarządu Portu Szczecin. Podczas demonstracji 3-majowych Władysław Durda nie wychodził z domu, jednak jego mieszkanie było tak zagazowane, że zaczął się dusić. Milicja odmówiła jego żonie wezwania Pogotowia.

4

• Sejm uchwala ustawę o szkolnictwie wyższym w kształcie wynegocjowanym w 1981 roku.

5

• W Lubsku w województwie zielonogórskim oblano farbą pomnik żołnierzy sowieckich.

6

• W Gdańsku powołana zostaje Regionalna Komisja Koordynacyjna NSZZ „Solidarność” Region Gdańsk w składzie: Bogdan Borusewicz, Aleksander Hall, Bogdan Lis, Leszek Świtek.

7

• Edward Atończyk, internowany w Tarnobrzegu, zostaje skazany na 4 lata więzienia za pisanie wierszy, listów i rymowanek zawierających fałszywe wiadomości.

• Na cmentarzu komunalnym w Iławie uszkodzono pomnik żołnierzy sowieckich.

8

• W Warszawie powstaje Regionalny Komitet Wykonawczy NSZZ „Solidarność” Region Mazowsze w składzie: Zbigniew Bujak, Zbigniew Janas, Wiktor Kulerski, Zbigniew Romaszewski; od X 1983 także Konrad Bieliński.

9

• W Żabnie, w woj. bydgoskim, oblano farbą obelisk ku czci żołnierzy sowieckich.

11

• W Poznaniu, ok. godz. 21.00 na ul. Fredry funkcjonariusze ZOMO zatrzymują 19-letniego ucznia Technikum Ogrodniczego Piotra Majchrzaka; brutalnie pobity, 18 V umiera, nie odzyskawszy przytomności, w szpitalu przy ul. Lutyckiej. Funkcjonariusz SB w notatce służbowej napisał m.in.: „(…) Pomiędzy funkcjonariuszami a P. Majchrzakiem dojść miało do ostrej wymiany zdań. Funkcjonariusze użyć mieli pałek służbowych. Świadkowie twierdzą, że P. Majchrzak bronił się stosując karate (…). Po utracie przez niego przytomności funkcjonariusze wezwali pogotowie, które odwiozło go do szpitala”. SB „przestrzegało” szkolnych kolegów zamordowanego przed udziałem w pogrzebie, który odbył się 22 V na cmentarzu na Miłostowie.
• Lech Wałęsa zostaje przeniesiony do Arłamowa k. Krościenka, do dawnego ośrodka rządowego, położonego ok. 6 km od granicy z ZSRS.

12

• Sąd Wojskowy w Katowicach pod przewodnictwem kpt. J. Medyka uniewinnia wszystkich oskarżonych o kierowanie strajkiem w KWK Piast w XII 1981. Górnicy zostają internowani.
• W Poznaniu pierwszą audycję nadaje podziemne Radio „Solidarność” Regionu Wielkopolska. Od strony technicznej jego organizatorem był Andrzej Piątek; pierwsze nadajniki skonstruowali bracia Grzegorz, Piotr i Rafał Cierniochowie oraz Michał Jałowski. Początkowo audycje przygotowywała redakcja „Obserwatora Wielkopolskiego”, m.in. Ireneusz Adamski, Bogusław Bakuła (także lektor), Krystyna Krynicka, Marek Przybyła, Maciej Rusinek; aktorzy Teatru 8 Dnia: Małgorzata Walas (lektorka) i Leszek Sczaniecki (operator dźwięku). Do 1985 r. wśród osób zaangażowanych w działalność Radia „Solidarność” byli m.in.: Maria Blimel, Przemysław Dębowski, Tomasz Jefimowicz, Paweł Napieralski, Zofia Sokolnicka, Jadwiga Sulikowska, Przemysław Tomczak i Jarosław Urbański.

13

• Na apel TKK w wielu miastach, zakładach pracy, uczelniach i szkołach odbywają się manifestacje, wiece lub strajki, m.in. w zakładach Białegostoku, Czarnej Białostockiej, Bydgoszczy, Elbląga, Lublina, w Łapach, Łodzi, Mielcu, Poznaniu, Rzeszowie, Sieradzu, Skarżysku-Kamiennej, Toruniu, Warszawie i Wrocławiu. Władze zwalniają z pracy wielu uczestników strajków, przywracając w zakładach atmosferę zastraszenia.

• W Krakowie – ok. godz. 19.30, po zakończeniu nabożeństwa w kościele Mariackim, na Rynku Głównym pod pomnikiem Adama Mickiewicza gromadzi się ok. 12 tys. osób. Wzywająca do rozejścia się milicja zostaje zagłuszona skandowanymi hasłami (m.in. „WRON-a skona”) i gromkim zbiorowym krakaniem. O godz. 20.15 ze wszystkich przyległych do Rynku ulic rusza natarcie pododdziałów ZOMO, ostrzeliwując tłum granatami gazowymi. Do akcji przeciwko manifestantom użyte zostają armatki wodne i 2 skoty. Ok. godz. 21.00 zamieszki wygasają, oddziały milicji rozpraszają mniejsze grupy demonstrantów na ulicach Starego Miasta, w rejonie Poczty Głównej i dworca PKP. W krakowskich aresztach zostaje zatrzymanych 104 demonstrantów.

• W Warszawie – w godzinach popołudniowych demonstranci próbują zablokować rondo na skrzyżowaniu Al. Jerozolimskich i ul. Marszałkowskiej. ZOMO i milicja rozpraszają tłum.

• Na pl. Wolności w Mysłowicach ładunek wybuchowy uszkadza pomnik żołnierzy sowieckich. Wojewoda katowicki wprowadza na terenie miasta godzinę milicyjną.

• Władze internują trzech dziekanów Uniwersytetu Warszawskiego: doc. Jadwigę Puzyninę, doc. Hannę Świdę-Ziembę i doc. Joannę Mantel-Niećko. Wszystkie trzy zajmowały się internowanymi pracownikami UW.

• Przed rektoratem Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach odbywa się kilkunastominutowa demonstracja przeciw wprowadzeniu stanu wojennego z udziałem ok. 200–400 osób. W ramach represji internowanych zostaje kilkunastu pracowników i studentów UŚ, w wyniku tego następuje praktycznie zawieszenie działalności Zakładu Fizyki Teoretycznej w Instytucie Fizyki.

• W Gorzowie Wlkp., od tego dnia każdego trzynastego dnia miesiąca, po wieczornej mszy św. w katedrze odbywała się krótka manifestacja pod pobliskim Białym Krzyżem, podczas której śpiewano patriotyczne pieśni, układano kwiaty i zapalano znicze. Miejsce to stało się symbolem „Solidarności”, aby je kontrolować władze skierowały na nie kamerę zamontowaną na dachu sąsiedniego budynku, wycinając uprzednio drzewo, które zasłaniało widok. 

• W województwie kieleckim, na wezwanie Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej NSZZ "Solidarność" o udział w ogólnopolskim 15-minutowym strajku, o godz. 12.00 pracę przerwano w 9 zakładach pracy (m.in. w Kielcach w Zakładach Urządzeń Chemicznych i Armatury Przemysłowej Chemar i Fabryce Łożysk Tocznych Iskra, Zakładach Metalowych Predom-Mesko w Skarżysku-Kamiennej, KZO w Końskich), gdzie udział w proteście wzięło 245 osób. Władze i dyrekcje zakładów pracy podjęły zdecydowane represje wobec uczestników protestów. Ze 184 osobami zostały przeprowadzone rozmowy ostrzegawcze, wobec 108 osób kolegia do spraw wykroczeń orzekły kary grzywny, zaś 62 osoby zwolniono z pracy. W tym dniu symbolicznie w celu poparcia ogólnopolskiej akcji strajkowej manifestowała ok. 70-osobowa grupa studentów kieleckiej WSP i Politechniki Świętokrzyskiej. W czasie odbywania praktyki 15-minutowy strajk podjęła także 20-osobowa grupa uczniów Liceum Rolniczego w Bodzentynie. Organizator strajku został wyrzucony ze szkoły, zaś 2 uczestniczące osoby zawieszono w prawach ucznia.

• W miejscowości Biała w woj. opolskim na pomniku żołnierzy sowieckich namalowano antysowieckie napisy.
• W Świdniku ok. 3500 pracowników WSK wzięło udział w 15-minutowym strajku. W ramach represji zatrzymano 8 uczestników, a kolejnych 10 osób internowano. Sankcje administracyjne dosięgły ok. 900 osób, z których 208 zakwalifikowano do zwolnienia, z czego co najmniej 178 zwolniono dyscyplinarnie w następnych dniach.
• W Lublinie strajk podjęło 40 pracowników zakładu B Fabryki Maszyn Rolniczych Agromet. W ramach represji jedną osobę internowano. 5 osób zwolniono dyscyplinarnie z pracy.
• W Poniatowej przerwało pracę 4 pracowników Zakładów Zmechanizowanego Sprzętu Domowego „Eda”, których dyscyplinarnie zwolniono z pracy.

13-30

• Internowani w Warszawie-Białołęce prowadzą głodówkę protestacyjną przeciwko stanowi wojennemu. W głodówce biorą udział: Lech Dymarski, Andrzej Gwiazda, Seweryn Jaworski, Cz. Kijanka, W. Król, Jacek Kuroń, Karol Modzelewski, Janusz Onyszkiewicz, Grzegorz Palka, A. Pietkiewicz, Jan Rulewski, Antoni Tokarczuk, Henryk Wujec, Jan Krzysztof Kelus, Anatol Lawina, W. Żarnecki. Głodówki zostają podjęte również w innych Ośrodkach Odosobnienia.

14/15

• Na cmentarzu komunalnym w Olsztynie uszkodzono mauzoleum funkcjonariuszy MO i UB.

19

• Przedstawiciele kultury i nauki polskiej wystosowują apel do Sejmu PRL:

[…] Przedział między władzą a społeczeństwem pogłębia się. W środowiskach twórców kultury i inteligencji wzrasta nieufność do polityki obecnie praktykowanej [...] Łagodzenie rygorów stanu wojennego postępuje nader wolno. Nie zwolniono internowanych, mimo obietnicy Premiera Rządu PRL, złożonej w końcu stycznia br. Nie działa wciąż wiele stowarzyszeń twórczych i naukowych. Wobec SDP zastosowano niezwykłe środki, likwidując związek i unieważniając demokratycznie wybrane władze. Nic też nie zapowiada rekonstytuowania NSZZ „Solidarności”.

• Pod apelem podpisali się: Nina Assorodobraj-Kula, Elzbieta Barszczewska, A. Brodzka, Z. Brzozka, I. Byreka, T. Byrski, J. Dziędzira, Kazimierz Dziewanowski, Irena Eichlerówna, Marek Edelman, , J. Garewicz, Stanisława Grabska, A. Grzegorczyk, Eryk Infeld, A. Jackiewicz, A. Jarecki, J. Jaruzelski, M. Jasieńska, J. Jastrzębski, H. Jędrzejowska, B. Joncher, Jacek Kalabiński, Stefan Kiniewicz, J. Kłoczkowski, M. Kopeć, B. Korzeniewski, Zofia Kucówna, Witold Kula, Zofia Kuratowska, Zbigniew Libera, J. Lutyński, Z. Malicki, Antoni Mączak, W. Marczewski, C. Mejro, S. Morawski, Z. Mrozowska, ks. S. Nagry, E. Otto, A. Ryszkiewicz, J. Gempoliński, J. Siennicki, Z. Stefanowiska, Julian Stryjkowski, J. Tchórzewski, B. Urbanowicz, A. Wallas, A. Wróblewski, C. Zagorzelski, Benedykt Zientara, K. Zwolińska, M. Zagrodzka.

• Wznowiona zostaje automatyczna łączność telefoniczna na terenie całego kraju.

21

• W Mrągowie uszkodzono pomnik funkcjonariuszy MO i UB, poległych w walce z tzw. reakcyjnym podziemiem.

23

• Z żałobną winietą ukazuje się pierwszy od chwili wprowadzenia stanu wojennego numer „Tygodnika Powszechnego”.

24

• Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego w siedzibie Wojskowego Sądu Garnizonowego w Rzeszowie pod przewodnictwem ppłk. Mieczysława Przybosia w trybie doraźnym skazuje: Andrzeja Jakuba Maślacha na 4 lata i 6 miesięcy, Mirosława Władysława Copa na 4 lata, Janusza Dziewę na 3 lata i 6 miesięcy, za to: […] że w dniu 14 grudnia 1981 r. w Stalowej Woli zorganizowali na oddziałach zmilitaryzowanych Huty Stalowa Wola Wola „Wola”, pismo wydawane w Warszawie I 1982 – 11 IX 1989, od 1989 jako oficjalne pismo „S” Regionu Mazowsze. strajk w związku z wprowadzeniem stanu wojennego; od 13 stycznia 1982 r. do 13 kwietnia 1982 r. zorganizowali w wydziałach zmilitaryzowanych strajki w dniach 13 stycznia, 15 lutego, 13 marca, 13 kwietnia [trwające od kilkunastu minut do kilku godzin]. Oskarżał prokurator wojskowy ppor. Krzysztof Pękalski. Obrońcy: Wiktor Kruk, Andrzej Bochenek, Lech Świerczewski.

• W Warszawie ukazuje się 1. numer tygodnika „CDN – Głos Wolnego Robotnika”, pisma Międzyzakładowego Robotniczego Komitetu „Solidarności” (MRKS). Do 1990 roku ukaże się 247 numerów.

26

• W Poznaniu zostaje powołany Konspiracyjny Zarząd Regionu Wielkopolska NSZZ „Solidarność” w składzie: Mieczysław Bryk, Zbigniew Dolata, Jerzy Krężlewski, Maciej Musiał, Mieczysław Siwek i Tadeusz Szeszuła.

28

• Sąd Wojewódzki w Gdańsku pod przewodnictwem sędziego T. Broksa, skazuje: Krzysztofa Dowgiałłę na 4 lata więzienia, Tomasza Moszczaka na 3,5 roku, Reginę Jung na 3 lata, Alojzego Szablewskiego na 2 lata, zawieszając wykonanie kary na 2 lata, za to, że: [...] od 13 do 16 grudnia 1981 w Gdańsku J. Waszkiewicz jako członek prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” i Krajowego Komitetu Strajkowego; [...] nie odstąpili od udziału w działalności i zorganizowali oraz kierowali strajkiem obejmującym zakłady regionu gdańskiego i innych województw przez organizowanie komitetów strajkowych, wydawanie komunikatów, apeli, odezw, oraz podejmowanie innych prac organizacyjnych; […] Jana Waszkiewicza sąd uniewinnił i osadził w szpitalu psychiatrycznym. Oskarżał wieceprokurator wojewódzki R. Blaszkowski. Obrońcy: mec. Kotowska i mec. Szpakowski.

30

• W miejscowości Rycerka Górna oblano farbą pomnik poległego w tamtych okolicach partyzanta sowieckiego.

31

• W Warszawie na pl. Zwycięstwa (obecnie pl. Piłsudskiego) wmurowana zostaje granitowa płyta ku czci zamordowanych górników z Kopalni Węgla Kamiennego Wujek i złożone przed nią kwiaty. Akcję przeprowadziła grupa MRKS w składzie m.in. Adam Borowski, Wojciech Sieradzki, Wojciech Borkowski.