Encyklopedia Solidarności kwiecień - 1983

8

• W Warszawie zostało utworzone Międzyzakładowe Porozumienie „Solidarności” Unia.

10

• Polish Defender Force, organizacja utworzona w Nowym Jorku w celu obrony polskich działaczy opozycyjnych, zamieszcza w „New York Times” apel o uwolnienie więźniów politycznych w PRL, podpisany przez 27 znanych osobistości ze świata nauki i sztuki.

14

• Lech Wałęsa otrzymuje tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Harvarda. Redakcje szwedzkiej „Dagens Nyheter” i duńskiej „Politiken” przyznały Przewodniczącemu NSZZ „Solidarność” nagrodę 50 tys. koron za walkę o prawo do życia w wolności i prawdzie. L. Wałęsa przekazuje tę sumę na cele obrony praw człowieka w Polsce.

14-18

• Przed Sądem Wojsk Lotniczych w Poznaniu toczy się proces członków TZR NSZZ „Solidarność” w Lesznie i osób związanych z pismem „Komunikaty”. Skazani zostają: Zdzisław Drost, Eugeniusz Matyjas, Waldemar Handke na 1,5 roku pozbawienia wolności w zawieszeniu; Zenon Maciejewski i Tomasz Czabański na 1 rok w zawieszeniu; Andrzej Grudziński na 6 miesięcy w zawieszeniu; Olgierd Nowak zostaje uniewinniony.

15

• Z rzeki Nysa Kłodzka w pobliżu tamy przy elektrowni zostają wyłowione zwłoki 21-letniego Bogusława Podborączyńskiego, działacza podziemnej „Solidarności” z Nysy, zaginionego 14 III.
• W mieszkaniu Marii Basiukiewicz w Gorzowie Wlkp. zatrzymano ukrywającego się od początku stanu wojennego Zbigniewa Bełza. We wrześniu złożył oświadczenie, które opublikowano w „Gazecie Lubuskiej”, w którym dalsze prowadzenie działalności uznał za bezcelowe i szkodliwe dla interesów państwa.

16

• Uroczysta msza św. z okazji rocznicy powstania w getcie warszawskim w kościele św. Stanisława Kostki na Żoliborzu, odprawiana przez ks. Jerzego Popiełuszkę. Po mszy Jan Józef Lipski mówi o nowych aspektach powstania w getcie.

17

• W wypadku samochodowym ciężko ranny zostaje o. Honoriusz Kowalczyk, właśc. Stanisław Kowalczyk , dominikanin, duszpasterz akademicki z Poznania. Umiera 8 V. Okoliczności wypadku wskazują na SB jako sprawców zamachu.

• Nieoficjalne obchody 40. rocznicy powstania w getcie z udziałem ok. 1100 osób. Przemawia Janusz Onyszkiewicz, który zostaje potem zatrzymany. Dostęp do pomnika i Umschlagplatzu blokują gęste kordony MO. Lech Wałęsa zostaje zatrzymany w drodze na uroczystość i osadzony w komisariacie w Olsztynie.

• W Bielsku-Białej wyemitowana zostaje pierwsza audycja podbeskidzkiego Radia „Solidarność”.

17-19

• W Częstochowie fala aresztowań w środowisku wydawców biuletynu podziemnego „CDN”. Zatrzymano 50 osób, aresztowano 26, łącznie za Zbigniewem Muchowiczem. Przygotowywana sprawa sądowa zostaje umorzona na podstawie amnestii. Wydawanie biuletynu „CDN” kontynuuje Jerzy Jeziorowski.

20

• Podczas środowej audiencji Jan Paweł II apeluje do młodzieży polskiej, by nie myślała o emigracji: Pani Jasnogórska! Zachowaj te młode umysły i mocne ręce dla wielkiej sprawy wspólnej, której na imię Polska.

21

• TKK NSZZ „Solidarność” na wniosek Zespołu ds. Kultury po raz pierwszy przyznaje Nagrody Kulturalne „Solidarności” za lata 1981/1982. Mają one charakter wyróżnień honorowych. Otrzymują je: Ryszard Bugajski – za reżyserię filmu Przesłuchanie, Jerzy Jarocki – za reżyserię spektaklu Mord w katedrze, Krzysztof Kieślowski – za reżyserię filmu Przypadek, Marek Nowakowski – za tom opowiadań Raport o stanie wojennym, Andrzej Piekutowski – za film Chłopi ‘81, Jan Polkowski – za twórczość poetycką, Janusz Zaorski – za reżyserię filmu Matka Królów, Zbigniew Zapasiewicz – za rolę Łunina, anonimowy autor piosenki „Idą pancry na Wujek”, Lech Bądkowski – za twórczość literacką i publicystyczną oraz za redagowanie tygodnika „Samorządność”, Ryszard Bugajski, Tomasz Jastrun – za twórczość poetycką w okresie stanu wojennego, Jan Krzysztof Kelus – za piosenki z ostatnich lat, Andrzej Szczepkowski – za rolę w sztuce Ambasador S. Mrożka, Teatr Ósmego Dnia – za spektakl Mandelsztam.

23

• Aresztowany zostaje Józef Pinior, przewodniczący dolnośląskiego RKS i członek TKK. Solidarność Walcząca nie dopuszcza do objęcia funkcji przez wyznaczonego przez J. Piniora następcę, podejrzewanego o kontakty z SB. Nowym przewodniczącym RKS zostaje Marek Muszyński, któremu SW udziela wsparcia w odbudowie osłabionych aresztowaniami struktur RKS przez jego nowego szefa, Marka Muszyńskiego.

• W Gorzowie Wielkopolskim powstaje podziemna organizacja Ruch Młodzieży Niezależnej. Założycielami są Marek Rusakiewicz i ukrywający się Krzysztof Sobolewski.

26

• Z listu załogi gdańskiego Elmoru do Rady Państwa:

[…] Nie znamy się na wyższej polityce i nie rozumiemy, jakie ważne względy państwowe wymagają krzywdy człowieka, i to powszechnie znanego z uczciwości. „Solidarność” została zdelegalizowana, ale nikt nie zdjął z nas moralnego obowiązku obrony naszego kolegi [...]. Wobec dalszego przetrzymywania w areszcie takich ludzi jak Andrzej Gwiazda deklaracje o zgodzie narodowej okażą się gazetowym frazesem. […]

• Andrzej Gwiazda został internowany 13 XII 1981; decyzją Naczelnej Prokuratury Wojskowej 23 XII 1982 został aresztowany i oskarżony o próbę obalenia ustroju państwa.

28

• Zapada wyrok Sądu Wojsk Lotniczych w Poznaniu w procesie Henryka Berlińskiego, Marka Berlińskiego, Tadeusza Gierłowskiego, Zbigniewa Nadolnego i Piotra Paździora - działaczy podziemia w Koninie związanych m.in. z KZR, pismami „Azyl Wojenny” i „Opornik". Zostają skazani na kary (w zawieszeniu) od 6 miesięcy do 1 roku i 6 miesięcy.
• Pierwsza „oficjalna” audycja gorzowskiego Radia Solidarność, nadana z mieszkania Elżbiety i Ryszarda Woźnych. Odbierano ją w odległości 25 kilometrów. Wyemitowana przez Włodzimierza Jagodzińskiego i Witolda Bednarza.

29

• W Świdniku nadana zostaje pierwsza audycja Radio Solidarność Świdnik. Głównym inicjatorem jest Henryk Gontarz, działacz „S” z WSK, który do II 1985 kieruje organizacją emisji. Konstruktorem nadajników jest Ireneusz Haczewski z Lublina. Od 14 II 1984 audycje emitowane są na ścieżce dźwiękowej TVP (oglądający telewizję widzieli normalny obraz, ale słyszeli audycje Radia Solidarność). Radio działało do VIII 1988 i nadało 43 audycje.

29-30

• SB, podszywając się pod Radio Solidarność, wzywa do odwołania manifestacji 1-majowych:

[...] Wiemy o przygotowaniach ZOMO i wydanych rozkazach, wiemy, do czego są zdolni i jakie skutki może pociągnąć za sobą szarża tych, którzy mienią się stróżami porządku publicznego. Nie chcemy ofiar w przededniu wizyty Papieża – Polaka. W tej sprawie Komitet Organizacyjny Obchodów 1 Maja NSZZ „Solidarność” Regionu Mazowsze podjął decyzję o zmianie formy naszego protestu.[…]

30

• Radio Solidarność Świdnik, którego pomysłodawcą i szefem jest ślusarz z WSK Świdnik - Henryk Gontarz, nadaje pierwszą audycję. Radio będzie pracowało przez 5 lat (do 1988) i nada 43 audycje; od 14 II 1984 na ścieżce fonii TVP, z mocą 62 W.