Encyklopedia Solidarności styczeń - 1988

• Rząd zapowiada od 1 II drastyczną podwyżkę cen (60 proc.).

• W Gdańsku ukazuje się 1. numer pisma Solidarności Walczącej adresowanego do żołnierzy - „Żołnierz Solidarny”.

1

• Przestają być zagłuszane zagraniczne radiostacje, w tym Radio Wolna Europa.
• W Przemyślu, w ramach alternatywnych obchodów „Święta Pracy”, odbyła się uliczna manifestacja  „Solidarności”. Siły MO nie interweniowały. W następnych tygodniach aktywnych uczestników ukarało Kolegium ds. Wykroczeń przy Prezydencie Miasta Przemyśla: Zygmunt Majgier 50 tys. zł. grzywny  i 1,5 tys. zł. kosztów postępowania; Jan Kryński 38 tys. zł. grzywny i 1,5 tys. zł. kosztów postępowania; Wiesław Trybalski 25 tys. zł. grzywny i 1,5 tys. zł. kosztów postępowania; Robert Majka 50 tys. zł. grzywny i 1,5 tys. zł. kosztów postępowania; Jan Ekiert 41 tys. zł. grzywny i 1,5 tys. zł. kosztów postępowania; Marek Kamiński 41 tys. zł. grzywny i 1,5 tys. zł. kosztów postępowania; Witold Farian 31 tys. zł. grzywny i 1,5 tys. zł. kosztów postępowania.

7

• W Warszawie powstaje Grupa Polityczna Niezawisłość, która głosi program działań niepodległościowych. Jej organem zostaje pismo „Niezawisłość”.

• We Wrocławiu i Gorzowie Wielkopolskim odbywają się demonstracje na rzecz uwolnienia poborowych więzionych za odmowę służby wojskowej.

12

• Sąd Najwyższy odrzuca odwołanie Komitetów Założycielskich „Solidarności” wrocławskiego Dolmelu i Kopalni Węgla Brunatnego Bełchatów od decyzji sądów wojewódzkich odmawiających im rejestracji.

• Lech Wałęsa podpisuje w Warszawie akt fundacyjny Fundacji Społecznej Solidarności Robotniczej. Fundacja powstaje w oparciu o 1 mln dolarów od Kongresu Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, jej celem jest zainicjowanie nowych form opieki zdrowotnej poza państwową służbą zdrowia.
• W Gorzowie Wlkp. powstaje jawnie działająca Rada Regionu NSZZ „Solidarność”, której przewodniczącym zostaje Stanisław Żytkowski. Ukonstytuowała się na wniosek Regionalnej Komisji Wykonawczej, która nadal funkcjonowała w sposób tajny, jako ciało wykonawcze, miała przejąć kompetencje Rady Regionu w razie represji wobec jej członków. O rozpoczęciu działalności Rady Regionu oficjalnie poinformowano władze państwowe.

• 25 profesorów i docentów wrocławskich uczelni w skierowanym do Rady Państwa memoriale „Uwagi i postulaty do «Założeń zmian w ordynacji wyborczej do rad narodowych»” domaga się prawa wysuwania kandydatów przez obywateli niezrzeszonych w organizacjach masowych oraz zniesienia kolegiów wyborczych, a zamiast tego zgłaszania kandydatów wprost do komisji, w których winni zasiadać przedstawiciele grup wysuwających kandydatów.

• W związku z katastrofalnym stanem technicznym budynku Biblioteki Uniwersyteckiej Niezależne Zrzeszenie Studentów Niezależne Zrzeszenie Studentów Niezależne Zrzeszenie Studentów, 27 VIII 1980 z inicjatywy m.in. Andrzeja Zarębskiego, Donalda Tuska, Pawła Huelle i Jacka Jancelewicza pod Stocznią Gdańską im. Lenina przedstawiono apel dot. powołania niezależnej organizacji studenckiej. Podobne inicjatywy pojawiały się w innych ośrodkach akademickich: tworzono tam Tymczasowe Komitety Założycielskie. 18-19 X 1980 na Politechnice Warszawskiej odbył się Zjazd Delegatów Komitetów Założycielskich Niezależnych Organizacji Studenckich, na którym przyjęto wspólną nazwę: Niezależne Zrzeszenie Studentów, oraz wybrano Ogólnopolski Komitet Założycielski, którego zadaniem było doprowadzenie do rejestracji. W jego skład weszli: Mirosław Augustyn, Piotr Bikont, Wojciech Bogaczyk, Stefan Cieśla, Jacek Czaputowicz, Teodor Klincewicz, Barbara Kozłowska, Maciej Kuroń, Krzysztof Osiński, Leszek Przysiężny, Marek Sadowski. NZS postulował demokratyzację życia studenckiego, poprawę sytuacji materialnej studentów i ich rodzin, autonomię środowiska akademickiego. 20 X 1980 OKZ złożył w Sądzie Wojewódzkim w Warszawie wniosek o rejestrację. W wyniku odwlekania decyzji przez władze, 27 XI 1980 rozpoczął się strajk okupacyjny studentów Uniwersytetu Warszawskiego w Pałacu Kazimierzowskim pod przewodnictwem Małgorzaty Drewiczewskiej. Jako przyczyny podano oskarżenie Piotra Opozdy i Piotra Szczudłowskiego (których aresztowano za udział w uroczystości złożenia wieńców w rocznicę 11 XI), uchylanie się ministra od wprowadzenia w życie nowego rozporządzenia o organizacjach studenckich oraz przetrzymywanie więźniów politycznych. Minister nauki, szkolnictwa wyższego i techniki Janusz Górski, po konsultacjach z rektorem UW Henrykiem Samsonowiczem, wysunął propozycję zorganizowania międzyministerialnej konferencji. W wielu ośrodkach akademickich inicjowano protesty ws. zmiany programu nauczania. 10 XII 1980 rozpoczął się strajk na Wydz. Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego, 6 I 1981 odbyło się tzw. solidarne czekanie, czyli nocna okupacja WPiA, niepołączona jednak z bojkotem zajęć w dzień; akcję nadzorował Studencki Komitet Jedności złożony z członków NZS, SZSP i niezrzeszonych. Rozszerzono katalog postulatów o żądania uwolnienia więźniów politycznych, zaprzestania prześladowań opozycji, ujawnienia i ukarania winnych Grudnia ’70, zmian w obowiązywaniu cenzury, ujawnienia prawdy nt. najnowszej historii Polski, gwarancji prawa do paszportu i wiele in., w tym dot. ogólnej poprawy warunków finansowych i socjalnych studentów. 23 I 1981 OKZ wezwał wszystkie organizacje uczelniane w kraju do czynnego poparcia strajkujących w Łodzi. W celu koordynacji działań strajkowych 23 I 1981 SKJ powołał Międzyuczelnianą Komisję Porozumiewawczą, w jej skład weszli m.in.: Wojciech Walczak, Marek Perliński, Maciej Maciejewski, Marcin Sobieszczański, Kazimierz Olejnik. W strajku łódzkim uczestniczyło 29 ośrodków akademickich (z 86), w końcowej fazie rozmów z ministrem J. Górskim (15-17 II 1981) strajk lub gotowość strajkową proklamowały wszystkie ważniejsze ośrodki akademickie, łącznie aktywnie brało udział do 34 tys. studentów. W niektórych ośrodkach liczba aktywnie działających studentów sięgała 40%. 17 II 1981 władze zdecydowały się na zarejestrowanie NZS, co otworzyło drogę do podpisania porozumień ze strajkującymi w Łodzi – dzień później, 18 II 1981. 3-6 IV 1981 odbył się w Krakowie I Zjazd NZS, uczestniczyło w nim 264 delegatów reprezentujących 80 tys. członków organizacji z całego kraju. Debatowano nad profilem i planami stowarzyszenia oraz wybrano władze krajowe: Krajową Komisję Koordynacyjną, która nast. wybrała swoje Prezydium w składzie: Jarosław Guzy (przewodniczący), W. Walczak (wiceprzewodniczący), Leszek Przysiężny (wiceprzewodniczący), T. Klincewicz, Konstanty Radziwiłł, B. Kozłowska, M. Kuroń, J. Czaputowicz, Jacek Rakowiecki. NZS prowadził działalność społeczną, polityczną i kulturalną. Jego członkowie organizowali akcje samokształceniowe, prowadzili działalność wydawniczą oraz biblioteki wydawnictw niezależnych. 1980-1981 pod szyldem NZS wychodziło łącznie ok. 260 tytułów (o różnorodnym profilu: informacyjne, satyryczne, strajkowe). Ważnym elementem działalności była walka o uwolnienie więźniów politycznych. Efektem starań m.in. NZS były odbywające się w V 1981 marsze w obronie więzionych za przekonania (gł. w Warszawie, Wrocławiu, Bydgoszczy, Krakowie), w których uczestniczyło do 23 tys. studentów. NZS zaangażował się w spór o odwołanie Michała Hebdy ze stanowiska rektora Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Radomiu. 5 XI 1981 KKK NZS zaapelowała do organizacji uczelnianych Zrzeszenia o ogłaszanie gotowości strajkowej. 6 XI 1981 z inicjatywy Ogólnopolskiego Komitetu Porozumiewawczego Nauki „S”, KZ „S” WSI Radom oraz NZS powołano pod kierownictwem Michała Nawrockiego Ogólnopolski Komitet Protestacyjny Środowisk Naukowych z siedzibą w WSI. Organizacje NZS w całym kraju prowadziły strajki solidarnościowe ze studentami radomskiej WSI, 12 XI 1981 wiele uczelnianych NZS przyłączyło się do zapowiedzianego protestu ostrzegawczego, 14 XI 1981 odbyło się posiedzenie KKK NZS, reprezentantów Komitetów Uczelnianych NZS z całego kraju oraz OKPŚN. Wspólnie powołano Akademicki KS. 18 XI strajkowało już ponad 60 uczelni, 23 XI już 74. 24 XI 1981 w nocy proklamowano strajk w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej w Warszawie. Poinformowano KKK NZS o utworzeniu Komitetu Założycielskiego NZS WOSP. Studenci żądali m.in. poprawki do projektu Ustawy o szkolnictwie wyższym i przybycia na negocjacje komisji mieszanej MSW, MNSWiT oraz Komendy Głównej Straży Pożarnej, jednak gł. celem było wyjęcie uczelni spod kurateli MSW. W odpowiedzi władze rozwiązały uczelnię, 2 XII 1981 oddziały MO i ZOMO w szturmie na budynek szkoły (staranowano bramę, helikopter przetransportował na dach uczelni specjalną grupę szturmową) spacyfikowały strajk. Po 13 XII 1981 działacze NZS organizowali strajki na uczelniach i brali udział w demonstracjach. Popularną formą manifestacji było wystawianie świeczek w oknach akademików 13 dnia każdego miesiąca lub bojkot zajęć. Większość czołowych działaczy została internowana; łącznie do końca 1982 internowano 410 członków NZS (w tym 192 działaczy uczelnianych i 13 pełniących funkcje ogólnopolskie). Byli wśród nich m.in. Jarosław Guzy, Bohdan Klich, Jacek Rakowiecki, Leszek Przysiężny, Włodzimierz Biały, Andrzej Kotula, Janusz Krajnik, Marek Jurek, Barbara Kozłowska, Wojciech Walczak, Maciej Kuroń, Jacek Czaputowicz, Józef Taran, Agnieszka Romaszewska, Wojciech Bogaczyk, Zbigniew Rykowski. 5 I 1982 NZS oraz wszystkie jego organizacje uczelniane i agendy zostały rozwiązane. Członkowie NZS podjęli pracę w konspiracji. Wielu z nich wspierało podziemne struktury „S” i Solidarność Walczącą, m.in. przy organizacji druku i kolportażu. Organizowano zdecentralizowane, zakonspirowane grupy NZS, jak Ruch Oporu w Krakowie, Komisja Koordynacyjna we Wrocławiu, Akademicki Ruch Oporu w Poznaniu czy Międzyuczelniany Komitet Oporu w Lublinie; wydawano pisma podziemne (w l. 1982-1988 m.in.: „CIA”, „Czarna Skrzynka”, „Indeks”, „Kontra”, „MIŚ. Międzyuczelniany Informator Środowiskowy”, „MORS”, „Na Indeksie”, „Nurt”, „Podaj Dalej”, „Przegląd Akademicki”, „Serwis Informacyjny Akademickiego Ruchu Oporu”, „Z Ukrycia”, „Żak”), prowadzono akcje malowania na murach, organizowano rocznice rejestracji NZS 17 II, uczestniczono w manifestacjach 1 i 3 V, 31 VIII, 11 XI; nadawano audycje lokalnych inicjatyw radia NZS. Wielu działaczy NZS znalazło się w uczelnianych samorządach studenckich po wznowieniu przez nie działalności w 2. poł 1982. W ten sposób prowadzono działalność jednocześnie na poziomie jawnym i konspiracyjnym. Silne związki łączyły NZS z Kościołem, szczególnie poprzez duszpasterstwo akademickie. W 1986 NZS rozpoczął odbudowę struktur lokalnych i regionalnych. 10 I 1987 w Warszawie spotkali się reprezentanci NZS z Wrocławia (Ryszard Czarnecki, Roman Kowalczyk, Eugeniusz Dedeszko-Wierciński, Bogusław Łakomy), Krakowa (Dariusz Piekło i Darek Warpas), Warszawy (Włodzimierz Dobrowolski), Katowic i Gliwic. Zdecydowano się ogłosić to spotkanie II Zjazdem NZS. W oświadczeniu informowano o reaktywowaniu władz krajowych pod nazwą Komisji Krajowej, w której zasiadali delegaci z Wrocławia, Warszawy, Krakowa, Katowic, Łodzi i Radomia. Komisja miała być ciałem koordynującym akcje o zasięgu ogólnokrajowym. Podjęto decyzję o pozostaniu w konspiracji oraz zadeklarowano cele działalności, m.in.: obronę autonomii środowiska akademickiego, godziwe warunki socjalno-bytowe studentów, wolność słowa, rozwój kultury niezależnej. Za cel ostateczny uznano „niepodległą, demokratyczną oraz silną Polskę”. 4 IV 1987 w Krakowie odbyło się spotkanie z udziałem reprezentantów NZS z Warszawy (tzw. Unia NZS nie uczestniczyła w II Zjeździe), Lublina i Gdańska. KK przemianowano na KKK NZS oraz powołano jej Prezydium: Tomasz Ziemiński reprezentował Warszawę, Sławomir Onyszko – Kraków, R. Czarnecki – Wrocław, w VI 1987 do KKK dołączył Poznań, we IX 1987 Toruń. Organem prasowym KKK był „Nurt”. Przejawem skonsolidowania i aktywności NZS była manifestacja na Zaspie w Gdańsku w VI 1987 w czasie pielgrzymki Jana Pawła II. 15 XI 1987 Wojciech Bogaczyk został przewodniczącym Prezydium, R. Czarnecki objął funkcję rzecznika. Początek kontrofensywy NZS zamanifestował się w czasie obchodów rocznicy Marca ’68 w 1988. W IV i V 1988, kiedy w kraju podniosła się fala strajków w zakładach pracy, organizowano strajki wyrażające poparcie dla protestujących robotników. 9-11 IX 1988 odbył się III Zjazd NZS: na spotkaniu 33 delegatów z Gdańska, Lublina, Łodzi, Poznania, Szczecina, Torunia, Warszawy i Wrocławia wybrano nowy skład KKK; znaleźli się w niej: Andrzej Sosnowski, Przemysław Gosiewski, Wojciech Kwidziński, Andrzej Jasionowski, Roman Szymanda, Andrzej Jegliczka, Adam Zadworny, Rafał Maszkowski, T. Ziemiński, Mariusz Kamiński, Robert Bitner, Jacek Protasiewicz, od 2 X Grzegorz Schetyna i Marek Niezgoda. Do Prezydium KKK weszli: A. Sosnowski, R. Szymanda, T. Ziemiński i G. Schetyna, 1 miejsce pozostało wolne dla reprezentanta Krakowa. W wyniku sporów w latach wcześniejszych dot. przewodniczącego KKK stanowiska tego nie obsadzono. Mimo istnienia innych grup opozycyjnych młodego pokolenia (Pomarańczowa Alternatywa, Ruch WiP, Federacja Młodzieży Walczącej), NZS nie tylko nie traciło członków, ale ciągle zdobywało nowych. Organizacja, oprócz walki z systemem komunistycznym, zabiegała o wiele spraw istotnych dla studentów: zasady poboru i szkolenia wojskowego, zmianę programu nauczania, sprawy materialne. Podstawowym żądaniem było zarejestrowanie NZS. W 1989 członkowie KKK brali udział w obradach Okrągłego Stołu: w podzespole ds. młodzieży R. Bitner i A. Sosnowski, w podkomisji ds. stowarzyszeń i samorządu Eryk Chojnacki, Piotr Czerwiec i M. Kamiński, w podkomisji ds. nauki, oświaty i postępu techn. Piotr Ciompa i Grzegorz Bierecki. 7 III 1989 podjęto decyzję o rejestracji NZS, ale odsunięto ją na IV 1989. 14 III 1989 na posiedzeniu podzespołu ds. młodzieży wydano oficjalne oświadczenie o zgodzie na rejestrację NZS, 16 III 1989 KKK NZS podjęła decyzję o ponownym skierowaniu wniosku o rejestrację, jednak władze piętrzyły kolejne problemy. W ustaleniach podjętych podczas obrad Okrągłego Stołu zmiany postulowane przez NZS zostały zrealizowane w małym stopniu: nie rozwiązano kwestii szkolenia i służby wojskowej studentów, ustalenia odnoszące się do zmiany prawa dot. szkolnictwa wyższego były minimalne. Symbolicznym protestem było niewysłanie reprezentanta KKK NZS na uroczystość podpisywania porozumienia (dla NZS przewidziano 1 miejsce przy stole głównym). 9 IV 1989 na posiedzeniu KKK oficjalnie zdystansowano się od porozumień i uznano, że żaden ze sztandarowych postulatów Zrzeszenia nie został zrealizowany. Do KKK weszli reprezentanci ośrodków z Lublina, Katowic i Bydgoszczy. 22 IV 1989 w IV Krajowym Zjeździe we Wrocławiu uczestniczyło 124 delegatów z 76 uczelni reprezentujących 22 miasta i ok. 20 tys. członków. 23 V 1989 Sąd Wojewódzki w Warszawie odmówił rejestracji, zgromadzeni w sali działacze NZS zaczęli wznosić okrzyki, co uniemożliwiło sędziemu ogłoszenie wyroku. Z gmachu Sądu uczestnicy wiecu przeszli na pl. F. Dzierżyńskiego (od 19 IX 1989 pl. Bankowy), gdzie doszło do starć z funkcjonariuszami SUSW. O odmowie rejestracji zawiadomiono inne ośrodki akademickie, KO oraz Radio Wolna Europa i BBC. Proklamowano strajk, do którego przyłączały się stopniowo kolejne ośrodki akademickie. Fala protestów ogarnęła wiele uczelni w kraju, w momencie szczytowym strajkowali studenci 42 uczelni. Do rejestracji doszło dopiero dzięki przychylności rządu Tadeusza Mazowieckiego. 22 IX 1989 podczas rozprawy, na której NZS reprezentował Piotr Andrzejewski, SN uchylił decyzję Sądu Wojewódzkiego i przychylił się do legalizacji NZS. Niezależne Zrzeszenie Studentów rozpoczęło kolejny etap swojej działalności. Po 1989 profil organizacji uległ zmianie. Za cel postawiono sobie walkę o interesy studenckie oraz rozwój działalności kulturalno-rozrywkowej. Szacuje się, że przez 30 lat działalności NZS mogło należeć do organizacji nawet 190 tysięcy osób. i koła naukowe studentów Uniwersytetu Warszawskiego przeprowadzają akcję wzywającą do natychmiastowych działań w celu uchronienia zbiorów biblioteki przed zniszczeniem. Petycję podpisuje ok. dwóch tys. studentów i pracowników, zostaje też zebranych 160 tys. zł.

• W warszawskiej rezydencji ambasadora Republiki Federalnej Niemiec odbywa się spotkanie ministra spraw zagranicznych Republiki Federalnej Niemiec Hansa-Dietricha Genschera z Lechem Wałęsą, któremu towarzyszą Bronisław Geremek, Tadeusz Mazowiecki i Janusz Onyszkiewicz. Wałęsa oświadcza, że nienaruszalność granicy na Odrze i Nysie jest kwestią łączącą wszystkich Polaków, niezależnie od przepaści dzielących ich w innych kwestiach, wyraża też nadzieje, że zbliżająca się 50. rocznica wybuchu drugiej wojny światowej stanie się okazją do wymazania dokumentów przeszłości, m.in. paktu Ribbentrop-Mołotow. Po spotkaniu minister Genscher stwierdza publicznie, że „Solidarność” zmieniła Polskę.

• Duszpasterstwo Ludzi Pracy Wola Wola „Wola”, pismo wydawane w Warszawie I 1982 – 11 IX 1989, od 1989 jako oficjalne pismo „S” Regionu Mazowsze. przy ul. Karolkowej w Warszawie organizuje dyskusję o samorządności pracowniczej. Na spotkanie przybywa kilkuset przedstawicieli zakładów pracy z Warszawy i województwa, regionalni działacze „Solidarności”, w tym członkowie Regionalnej Komisji Wykonawczej Mazowsze, goście z francuskiej centrali związkowej CFDT (Confédération française des travailleurs chrétiens ) i na krótko Lech Wałęsa.

13

• Na dziedzińcu Uniwersytetu Warszawskiego odbywa się kolejny happening z cyklu „Studiujmy weselej”. Młodzież manifestuje poparcie dla pisma klinowego, by dać odpór Bandzie Uczelnianych Wichrzycieli, którzy ośmielają się występować na rzecz ratowania burżuazyjnego przeżytku, jakim jest biblioteka uniwersytecka.

17

• Do Polski przybywają: Elie Wiesel, Betty Williams-Parkins, Mairead Corrigan Maguire – laureaci Pokojowej Nagrody Nobla, Herbert Braun – laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii, David Dove – w dziedzinie medycyny, aby wraz z Lechem Wałęsą uczcić pamięć ofiar KL Auchwitz przed zbliżającą się rocznicą (27 stycznia 1945) wyzwolenia obozu.

19

• Sześciu mieszkańców Świnoujścia i czterech Szczecina przekazuje do Rzecznika Praw Obywatelskich wniosek o skierowanie do Trybunału Stanu i Trybunału Konstytucyjnego sprawy o odpowiedzialności konstytucyjnej wszystkich członków Rady Państwa (imiennie) za to, że od 25 listopada 1985 opóźniają wydanie przepisu wykonawczego dotyczącego terminu końcowego, od którego mogą rozpocząć działalność w zakładzie pracy inne organizacje związkowe obok już działających.

21

• Oświadczenie Krajowej Komisji Wykonawczej „Solidarność”: Rząd PRL zapowiada znowu podwyżki cen podstawowych artykułów, których skutkiem będzie spadek płac realnych i dalsze obniżenie dochodów pracowników i emerytów. Dotychczasowe doświadczenie uczy, że taka polityka umacnia żywiołowe procesy wzrostu cen i nacisków płacowych. Skutki społeczne będą katastrofalne: spirala inflacyjna, niepewność jutra, rosnące zniechęcenie i poczucie beznadziejności.

22

• Służba Bezpieczeństwa aresztuje Andrzeja Kołodzieja, przewodniczącego Solidarności Walczącej.
• Protest w Zielonej Górze zorganizowany przez uczestników Ruchu Wolność i Pokój z Gorzowa Wlkp. przeciwko represjonowaniu Kazimierza Sokołowskiego. Wywieszono transparenty i kolportowano ulotki. Funkcjonariusze MO zatrzymali m.in. Barbarę Hrybacz, Ewę Hrybacz i Andrzeja Wołyńca.

24

• W Gdańsku odbywa się spotkanie Lecha Wałęsy i Bogdana Lisa z przedstawicielami Grupy Roboczej Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” – Grażyną Przybylską-Wendt, Grzegorzem Palką i Grzegorzem Durskim. Przedstawiciele Grupy Roboczej, skupiającej członków Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” z 1981 r.,  wyrażają obawy o tożsamość i przyszłość NSZZ „Solidarność”, wynikające z faktu i sposobu powołania Krajowej Komisji Wykonawczej.

26

• W Warszawie konstytuuje się Niezależny Ruch Społeczny „Solidarność” Ruch Społeczny „Solidarność” Ruch Społeczny „Solidarność”, organizacja opozycyjna powstała we Wrocławiu 1982/1983 z inicjatywy Adama Lipińskiego; do jej współzałożycieli należeli Marek Burak, Mirosław Jasiński, Ireneusz Kowalczuk i Mieczysław Piotrowski. Na początku w nazwie używano cudzysłowu w celu podkreślenia solidarnościowego rodowodu organizacji. Zrezygnowano z tego od jesieni 1983, gdy nowe struktury nieco okrzepły. im. ks. Jerzego Popiełuszki. Grupa inicjatywna Ruchu opracowuje ramowy plan działania oraz wybiera Tymczasową Radę NRS „S”.

29

• Do Sądu Wojewódzkiego w Lublinie wpływa wniosek o rejestrację Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność” Pracowników Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji w Lublinie. To trzeci tego typu wniosek w Regionie Środkowo-Wschodnim.

30

• W Gdańsku po mszy św. w kościele Mariackim celebrowanej przez prymasa kard. Józefa Glempa, w której uczestniczy Lech Wałęsa, formuje się czterotysięczny pochód, który z transparentami solidarnościowymi udaje się pod Komitet Wojewódzki Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Na transparentach występują hasła: „Solidarność żyje”, „Jutro będzie strajk” i „Rząd się wyżywi, a co będzie z nami”.