Encyklopedia Solidarności kwiecień - 1988

1

• 105 członków Izby Reprezentantów Kongresu Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej kieruje do gen. Wojciecha Jaruzelskiego list w obronie Kornela Morawieckiego. Zwracają uwagę, że w swojej działalności Morawiecki korzystał z przysługujących mu swobód obywatelskich gwarantowanych przez międzynarodowe umowy, które PRL podpisała. Kongresmeni stwierdzając polityczne motywy jego uwięzienia przestrzegają, że fakt ten może pogorszyć stosunki polsko-amerykańskie.

2

• W Białymstoku przed meczem piłkarskim pierwszoligowej Jagiellonii z Lechem Poznań, na który przyszło 25 tys. osób, Białostocka Grupa Oporu umieszcza za trybuną napisy, m.in. „Solidarność żyje”, „Podwyżki stop”, „Komuniści tylko w Azji”.

7

• Do sądu w Gdańsku wpływa akt oskarżenia przeciw Kornelowi Morawieckiemu, Andrzejowi Kołodziejowi i Krzysztofowi Szymańskiemu. Zarzuca się im uchylanie się od obowiązku celnego (rzekomy przemyt sprzętu ze Szwecji) oraz posługiwanie się fałszywymi dokumentami. W Trójmieście dwa tys. osób, łącznie z Lechem Wałęsą, podpisuje list do Sejmu PRL z żądaniem ich uwolnienia.
• Na ul. Półwiejskiej w Poznaniu kolejny happening, organizatorem jest Komitet Obrony Czerwonych Kapturków im. Mathiasa Rusta. Niesiono transparent z hasłem „Babciu dlaczego masz taką długą pałę”. Happening został rozproszony przez funkcjonariuszy MO, zatrzymano 14 uczestników.

9

• Krajowa Komisja Wykonawcza NSZZ „Solidarność” dokooptowuje do swego składu nowych członków: Stefanię Hejmanowską z Gorzowa Wlkp., Grażynę Staniszewską z Bielska-Białej oraz Henryka Sienkiewicza reprezentującego Region Śląsko-Dąbrowski.

• Oświadczenie: [...] Dla ludzi pracy, dla robotników – 1 Maja – tak jak przed kilkudziesięciu laty, jest świętem walki o elementarne prawa, dniem protestu przeciwko podwyżkom i niszczeniu niezależnych inicjatyw społecznych, dniem walki o wolności związkowe. Żądamy takich płac, aby 8 godzin pracy starczyło na utrzymanie rodziny, a najniższa płaca nie była mniejsza niż minimum socjalne [...].

11

• Komitet Założycielski NSZZ „Solidarność” Huty Katowice składa wniosek o rejestrację.

13

• Kilkugodzinny strajk ok. 500 pracownic wydziału tkalni w Krośnieńskich Zakładach Przemysłu Lniarskiego Krosnolen. Żądanie podwyżki płac.

17

• W Warszawie zostały zorganizowane niezależne obchody 45-lecia powstania w getcie warszawskim. Wśród zebranych są m.in. Marek Edelman, Jacek Kuroń, Adam Michnik i ks. Bronisław Dembowski oraz liczni przedstawiciele społeczności żydowskiej z Izraela, Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej i Europy Zachodniej.

21

• W Stalowej Woli odbył się wiec w obronie wyrzuconych z pracy członków Komitetu Założycielskiego „Solidarności” Huty Stalowa Wola. Na czele wiecu stanął Wiesław Wojtas. Zebrani zgłosili postulaty podwyżki płac i zaprzestania szykan wobec „Solidarności”.  W razie niespełnienia żądań groźba ogłoszenia pogotowia strajkowego, a następnie przystąpienia do strajku bezterminowego.

• Wiec przed głównym gmachem Uniwersytetu Wrocławskiego. Kilkuset studentów domaga się prawa do swobodnego działania dla Niezależnego Zrzeszenia Studentów, pluralizmu związkowego w środowiskach pracowniczych oraz prawdziwej samorządności. Wiec prowadzi student IV roku historii Paweł Kocięba. Obecni są przedstawiciele „Solidarności” z Władysławem Frasyniukiem na czele.

24

• W Bydgoszczy strajkuje załoga Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego. Strajkujący żądają ukrócenia samowoli dyrektora, podwyżki płac (do 180 zł za godzinę), premii i dodatków. Strajk zostaje zakończony po wynegocjowaniu podwyżki do 135 zł za godzinę.

26 IV – 5 V

• Strajkuje Huta im. Lenina. W skład Komitetu Strajkowego weszli: Andrzej Szewczuwianiec (przewodniczący), Władysław Kiela, Andrzej Ciepielewski, Andrzej Skałabania, Tadeusz Szczepański, Bogusław Atlasiński, Maciej Mach, Kazimierz Baniak, Bogdan Wróbel, Krzysztof Wróbel, Juliusz Gąsior, Janusz Sójka, Marek Domagała, Stanisław Bir, Henryk Krzysiak, Marek Waldon, później dołączają członkowie kierownictwa „Solidarności” z 1981 r.: Jan Ciesielski, Mieczysław Gil, Stanisław Handzlik. Strajkujący postulują podwyżkę płac o 12 tys. złotych, indeksację oraz przyjęcie do pracy wyrzuconych działaczy „Solidarności”: Stanisława Handzlika i Edwarda Nowaka, Witolda Bawolskiego, Andrzeja Ruska. Z inicjatywy Episkopatu do Krakowa udają się mediatorzy – Halina Bortnowska, Jan Olszewski i Andrzej Stelmachowski. W nocy z 4 na 5 maja na teren Huty wdziera się brygada antyterrorystyczna, następnie ZOMO brutalnie pacyfikuje protest – wiele osób zostaje pobitych. Na miejscu zatrzymanych zostaje kilku członków Komitetu Strajkowego, inni zabierani są nocą z domów – zomowcy wyłamują drzwi ich mieszkań. Sześciu członków Komitetu Strajkowego otrzymuje sankcje prokuratorskie, początkowo za sabotaż z zagrożeniem do 15 lat więzienia, później za kierowanie nielegalnym strajkiem. Wobec 17 osób Kolegium ds. Wykroczeń orzeka miesięczne kary aresztu, wobec pozostałych – wysokie grzywny. W Hucie zaczyna się 10-dniowy strajk absencyjny (wiele osób protestuje jawnie, innym lekarze udzielają masowo zwolnień). Aby uruchomić produkcję, dyrekcja sprowadza pracowników z hut Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego oraz wojsko i więźniów.

27

• Ukazuje się informacja Głównego Urzędu Statystycznego o wynikach gospodarczych w I kwartale. Wynika z niej, że ceny wzrosły w porównaniu z I kwartałem poprzedniego roku o 45% i o tyle samo zwiększył się wskaźnik kosztów utrzymania.

29-30

• Strajk ok. tysiąca osób w Hucie Stalowa Wola. Strajkujący postulują o podwyżkę płac, przyjęcie do pracy zwolnionych dwa dni wcześniej za organizację wiecu członków Komitetu Założycielskiego „Solidarności” – Wiesława Wojtasa i Wiesława Turasza oraz rejestrację „Solidarności”. Hutę otacza kordon ZOMO, nie dopuszczając ludzi ani żywności. Następnego dnia wobec ultimatum władz grożących użyciem wojska liczba strajkujących gwałtownie maleje; po południu ostatni strajkujący opuszczają zakład. Kilku działaczy „Solidarności” zostaje zatrzymanych, blisko 300 pracownikom uznanym za potencjalnych „siewców niepokoju” odbiera się przepustki i wysyła na szkolenia poza Stalową Wolę. Pierwszy protest w Hucie Stalowa Wola, zakończył się niepowodzeniem.

30

• Lech Wałęsa ogłasza trzy apele. Do władz i społeczeństwa: [...] Przestrzegam przed powrotem do polityki terroru, która rzekomo bronić ma reform, w rzeczywistości broni sposobu rządzenia, który doprowadził Polskę do ruiny. Wzywam władzę do zachowania rozsądku, a jednocześnie wszystkich pracowników w całym kraju do wykazania solidarności z pracownikami hut w Nowej Hucie i Stalowej Woli w przypadku gdyby doszło do użycia siły. […]

• Do międzynarodowego ruchu związkowego: [...] Apeluję o podjęcie wszelkich możliwych kroków w obronie pracowników huty w Nowej Hucie i Stalowej Woli. Nad polskimi fabrykami znów zawisła groźba terroru [...]. Wierzymy, że jak poprzednio polski świat pracy może liczyć na waszą pomoc. […]

• Do rządów krajów demokratycznych: Zwracam się do wszystkich rządów krajów demokratycznych o przeciwstawienie się wszelkimi pokojowymi środkami użyciu siły przez władze PRL wobec strajkujących robotników. [...] Tylko głęboko zdemokratyzowana Polska może osiągnąć równowagę polityczną i ekonomiczną, stać się elementem stabilności w Europie.

• Przebywający w Centralnym Areszcie Śledczym w Warszawie dwaj przywódcy Solidarności Walczącej – Kornel Morawiecki i Andrzej Kołodziej, wyrażają zgodę na emigrację, zostają uwolnieni i odlatują do Rzymu. 5 dni później, 4 maja, Morawiecki powraca do Warszawy, jednak wprost z lotniska zostaje deportowany do Wiednia.