Encyklopedia Solidarności maj - 1988

1

• Niezależne manifestacje odbywają się w Łodzi, Krakowie, Płocku, Poznaniu, Warszawie, Gdańsku, Wrocławiu, Bielsku-Białej, Dąbrowie Górniczej. Według informacji rzecznika rządu w całym kraju zatrzymano 33 osoby.

• W Gorzowie Wlkp. w oficjalny pochód pierwszomajowy wchodzi grupa m.in. działaczy Ruchu Młodzieży Niezależnej i Ruchu „Wolność i Pokój” z transparentami „Solidarność”, „Komunizm to nędza i poniżenie”, „Dość podwyżek cen”, „Uwolnić więźniów sumienia”. Ludzie witają to brawami. Rozrzucono również około 8 tys. ulotek, a Jarosław Sychla owinął jednego z funkcjonariuszy SB transparentem „Uwolnić więźniów sumienia”.

1-6

• Z inicjatywy Mariusza Popielarza zorganizowany zostaje strajk studencki na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Gdańskiego

2

• Rozpoczyna się strajk w Stoczni Gdańskiej im. Lenina pod hasłami podwyżek płac o 15-20 tys. zł, przywrócenia „Solidarności” w całym kraju, zwolnienia więźniów politycznych, przyjęcia do pracy wyrzuconych za działalność związkową i polityczną. Na czele Komitetu Strajkowego staje inż. Alojzy Szablewski.

• Z oświadczenia Krajowej Komisji Wykonawczej NSZZ „Solidarność”: […] Uznanie podmiotowych praw ludzi i grup społecznych, demokratyczna reforma struktur politycznych jest punktem wyjścia dla przywrócenia odpowiedzialności Polaków za los własnego kraju. [...]. Legalizacja „Solidarności” jest palącą koniecznością. […]
• W Regionie Pomorze Zachodnie ogłoszono pogotowie strajkowe oraz wydano odezwę solidaryzującą się ze strajkującymi w Nowej Hucie.

2-3

• Na 227. Konferencji Plenarnej Episkopatu biskupi stwierdzają m.in.: […] Jedynym środkiem prowadzącym do przezwyciężenia kryzysu w kraju jest dialog władz państwowych i reprezentatywnych grup społecznych. [...]

3

• Doradca Krajowej Komisji Wykonawczej NSZZ „Solidarności” Andrzej Wielowieyski spotyka się z sekretarzami KC PZPR Józefem Czyrkiem i Stanisławem Cioskiem, którzy informują go o zgodzie gen. Wojciecha Jaruzelskiego na rozpoczęcie rozmów z Lechem Wałęsą.
• W Lublinie po mszy św. w kościele akademickim Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 200-osobowa grupa studentów z transparentami przeszła przed fronton budynku KUL, gdzie doszło do interwencji ZOMO i rozproszenia demonstrantów.
• Próbę manifestacji w Lublinie powtórzono wieczorem, po mszy św. w kościele jezuitów. Grupę 300-400 manifestantów, próbujących przejść z ul. Królewskiej w kierunku pl. Litewskiego zablokował szpaler ZOMO, który następnie podjął interwencję. Zatrzymano 122 osoby.

• Została utworzona Płocka Rada „Solidarności”. Jej założycielami byli: Jan Chmielewski, który został jej przewodniczącym, Jan Ignaczewski, Robert Kalota, Kornel Kamelski, Zdzisław Kisielewski, Krzysztof Kowalski (jawny członek Rady), Konrad Łykowski, Jacek Pawłowicz (jawny członek Rady), Andrzej Prokopowicz, Jacek Słomiński, Dariusz Stolarski (jawny członek Rady), Henryk Skibiński, Jerzy Wojda i Henryka Wolbach. Jej celem była „pomoc w odtworzeniu zakładowych struktur »S«, zaktywizowanie środowiska i zjednoczenie ruchu solidarnościowego oraz koordynacja działalności” w celu „przywrócenia legalnej działalności NSZZ »S«”. Działała do 30 III 1989.

5

• Sekretariat Episkopatu wydaje komunikat, w którym wyraża ubolewanie, że w trakcie podjętej przez Kościół misji dobrej woli w Nowej Hucie i Gdańsku, władze decydują się na rozwiązania siłowe.

• W Szczecinie przerywają pracę 2 z 3 zajezdni autobusowych: w Dąbiu i Policach. Na czele strajku stają Roman Ziółkowski, Józef Ignor i Andrzej Kudła. Strajk zostaje przerwany pod groźbą interwencji ZOMO.

• W reakcji na pacyfikację Huty im. Lenina w kilku zakładach odbywają się wiece (Stocznia Rzeczna we Wrocławiu, Kopalnia w Bełchatowie, Huta Katowice) i nieudane próby podjęcia strajków (Port Gdański, Stocznia im. Komuny Paryskiej w Gdyni).

• W  szkołach wyższych wielu miast (m.in. Krakowie i Warszawie) rozpoczynają się strajki okupacyjne.
• W Poznaniu w Collegium Novum UAM - bez zgody władz uczelni - odbywa się wiec solidarnościowy z robotnikami Nowej Huty i Stoczni Gdańskiej. Zapowiedziano rozmowy z rektorem w dniu- 9 V i zorganizowanie następnego wiecu. 6 V zajęcia na UAM zostają zawieszone.

6

• Zostaje aresztowany rzecznik „Solidarności” Janusz Onyszkiewicz.

• List otwarty Alojzego Szablewskiego, przewodniczącego Komitetu Strajkowego w Stoczni Gdańskiej, do mieszkańców Gdańska: Obecny nasz strajk jest bez porównania trudniejszy niż w sierpniu 80 roku, [...] Drodzy mieszkańcy Gdańska! My nie chcemy strajkować. My chcemy pracować! Ale w jaki sposób możemy wywalczyć prawo do legalnego działania związku NSZZ „Solidarność” [...]. „Solidarność” nie chce władzy, ale pragnie bronić interesów ludzi pracy bez nakazów z góry. [...]. Domagamy się głębokich reform, z ponownym zalegalizowaniem NSZZ „Solidarność”, bez czego nie będzie ratunku dla naszej ojczyzny. […]

6-10

• W Lublinie na schodach wejściowych KUL lubelscy studenci (gł. KUL) podejmują siedzącą manifestację (tzw. sitting). Codziennie kilkudziesięcioosobowa lub kilkusetosobowa grupa, trzymając transparenty, manifestowała swoją solidarność ze strajkującymi zakładami pracy w Polsce. Akcji pikietowania towarzyszyła zbiórka pieniędzy na pomoc dla strajkujących i represjonowanych.

7

• Wiec w Kopalni Węgla Brunatnego w Bełchatowie. Sformułowane zostają postulaty dotyczące podwyżki płac, pluralizmu związkowego oraz zaprzestania represji wobec strajkujących i innych działaczy niezależnych środowisk.

9

• Strajk studentów UAM w Collegium Maius zorganizowany m.in. przez działaczy podziemnego NZS, powstaje Komitet Strajkowy. Na kopule budynku zawieszono flagę z napisem „Solidarność”.

10

• Bez podpisania porozumienia kończy się strajk w Stoczni Gdańskiej im. Lenina.  W poczuciu klęski około tysiąc strajkujących z Lechem Wałęsą i Alojzym Szablewskim wychodzi z zakładu i w pochodzie udaje się do kościoła św. Brygidy.

11

• Sejm uchwala ustawę „O nadzwyczajnych uprawnieniach i upoważnieniach dla Rady Ministrów”, która daje jej prawo daleko idącej, bezpośredniej ingerencji w funkcjonowanie przedsiębiorstw państwowych.

12

•  W auli UAM w Poznaniu odbywa się wiec informacyjny studentów. Komitet Strajkowy przekształca się – poszerzając swój skład – w jawny Komitet Rejestracyjny NZS UAM.

14

• Prymasowska Rada Społeczna wydaje oświadczenie stwierdzające m.in.: Trudna do utrzymania jest sytuacja, w której większość ludzi pracy nie może mówić własnym głosem i jest reprezentowana przez organizacje, których nie popiera.

17

• W trakcie spotkania kompletnego składu Komitetu Strajkowego HiL w pomieszczeniach kościoła pw. św. Maksymiliana Kolbe w Krakowie-Mistrzejowicach zdecydowano o zakończeniu strajku absencyjnego w Kombinacie HiL i powrocie do pracy od 18 maja oraz o przekształceniu dotychczasowej struktury strajkowej w Komitet Organizacyjny NSZZ „Solidarność” KM Nowa Huta.

21

• Powołana zostaje Bydgoska Komisja Interwencji i Praworządności. Jej celem było organizowanie i udzielanie pomocy finansowej represjonowanym za działalność opozycyjną i związkową

25

• Członkowie Pen Clubu wystosowują apel do przewodniczącego Rady Państwa gen. Wojciecha Jaruzelskiego i do marszałka Sejmu Romana Malinowskiego, w którym domagają się reaktywowania polskiej sekcji: […] Przeświadczenie, że praktyczna nieobecność Pen Clubu w życiu literackim kraju i na forum międzynarodowym wyrządza szkodę kulturze narodowej, dezintegruje środowisko twórcze i ujemnie wpływa na obraz Polski w świecie. [...] Zwracamy się do Przewodniczącego Rady Państwa i do Marszałku Sejmu PRL z apelem o wzgląd w ten absurdalny naszym zdaniem stan rzeczy i osobistą z ich strony pomoc w przywróceniu do życia polskiego Pen Clubu. List podpisuje ponad 150 członków Pen Clubu. Wśród sygnatariuszy są m.in. Bronisław Geremek, Stefan Kisielewski, Stanisław Lem, Tadeusz Mazowiecki, Jan Józef Szczepański, Andrzej Kuśniewicz, Julian Stryjkowski, Władysław Terlecki.

31

• W Poznaniu zarejestrowany zostaje Wielkopolski Klub Polityczny „Ład i Wolność”. Jego prezesem jest Marek Jurek, wiceprezesami Marcin Libicki i Paweł Łączkowski, sekretarzem Jacek Turczyński, a skarbnikiem Piotr Mierecki.