Encyklopedia Solidarności grudzień - 1988

4

• W Jastrzębiu-Zdroju w dzień św. Barbary ma miejsce manifestacja pod hasłami legalizacji „Solidarności”, „Chcemy Lecha nie Wojciecha”, „Precz z komuną”, „Precz z sowiecką okupacją”.

• Posiedzenie Sekretariatu KC PZPR. Wojciech Jaruzelski, komentując debatę Wałęsa-Miodowicz, stwierdza: […] Sprawa ciągle sprowadza się do „Solidarności”. [...] I dlatego jeśli już mówimy o tej rozmowie nieszczęsnej, to ona jednak wyrządziła pod tym względem wielkie szkody. Gwałtownie nastąpił przyrost tych, którzy uważają, że „Solidarności” nie ma co się bać, bo właściwie ona tylko tutaj pomoże, bo przecież pluralizm urny [jest] na całym świecie i tam, gdzie ten świat dobrze prosperuje, to dlaczego u nas nie? I po drugie, ten Wałęsa to mądry człowiek, poważny, odpowiedzialny. To są dwie główne rzeczy, wszystkie inne nie mają większego znaczenia. Zmienił się wizerunek Wałęsy i zmieniło się podejście do „Solidarności”. […]

9-12

• W Paryżu Lech Wałęsa, Bronisław Geremek i Andrzej Wielowieyski uczestniczą w uroczystościach 40. rocznicy Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Wałęsa spotyka się z ministrem spraw zagranicznych Republiki Federalnej Niemiec Hansem-Ditrichem Genscherem, premierem Francji Michelem Rocardem i Andrejem Sacharowem, laureatem Pokojowej Nagrody Nobla. Rozmawia z Francisem Blanchardem, przewodniczącym Międzynarodowej Organizacji Pracy i Lane’m Kirklandem, szefem największej amerykańskiej centrali związkowej American Federation of Labor and Congress of Industrial Organizations (AFL-CIO). Spotyka się też z szefami francuskich central związkowych: Confédération française démocratique du travail (Francuska Demokratyczna Konfederacja Pracy, CFDT), La Confédération française des travailleurs chrétiens (CFTC, Chrześcijańska Konfederacja Francuskich Pracowników), Confédération française de l’encadrement – confederation générale des cadres (CFE-CGC, związek zawodowy zrzeszający specjalistów i menedżerów ), Force Ouvriere (FO, Siła Robotnicza), Federation de l'Education Nationale (FEN, związek pracowników oświaty), Federation Nationale des Syndicats d'Exploitants Agricoles (FNSA, związek rolników), a także z redakcją paryskiej „Kultury”.

10

• W Warszawie w 40. rocznicę uchwalenia Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka Ruch "Wolność i Pokój" organizuje na pl. Zamkowym wiec. Tekst Deklaracji rozdawany jest przechodniom.

13

• W rocznicę wprowadzenia stanu wojennego odbywają się demonstracje w Jastrzębiu-Zdroju, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Płocku, Poznaniu, Toruniu, Wałbrzychu, Warszawie i Wrocławiu .

• W Warszawie manifestacja zorganizowana przez Międzyzakładowy Robotniczy Komitet Solidarności Międzyzakładowy Robotniczy Komitet Solidarności Międzyzakładowy Robotniczy Komitet Solidarności, struktura podziemna zawiązana 24 IV 1982 w wyniku połączenia Międzyzakładowego Robotniczego Komitetu Samoobrony Społecznej (wydającego pismo „Głos Wolnego Robotnika”) i Porozumienia Ciąg Dalszy Nastąpi (wydającego pismo „CDN”); od początku istnienia objął 63 mazowieckie zakłady pracy. MRKSS powstał z rozszerzenia Robotniczego Komitetu Samoobrony Społecznej „S” Huty Warszawa, utworzonego po 13 XII 1981 przy współudziale Zbigniewa Romaszewskiego. Organizatorem powstałego na początku III 1982 Porozumienia CDN (40 zakładów) i jego najaktywniejszym działaczem był ukrywający się Adam Borowski z Miejskiego Przedsiębiorstwa Robót Elektrycznych; przy zakładaniu pisma „CDN” pomagali dziennikarze z ukazującego się przed 13 XII niezależnego pisma „Nauka, Technika, Oświata”. i Polską Partię Socjalistyczną wyrusza z dziedzińca Uniwersytetu Warszawskiego i dociera pod pobliski pomnik Mikołaja Kopernika. Tam dochodzi do gwałtownych starć z milicją, która używa gazów łzawiących i pałek. Zatrzymano kilkanaście osób, pobito Piotra Ikonowicza.

• We Wrocławiu manifestacja zorganizowana przez Solidarność Walczącą i Polską Partię Socjalistyczną gromadzi ok. 15 tys. osób. Przemówienia wygłosili: Andrzej Gwiazda, Władysław Frasyniuk, Józef Pinior i Wojciech Myślecki. Milicja nie interweniuje.

18

• W Warszawie, w podziemiach kościoła przy ul. Żytniej, zebrani na zaproszenie Lecha Wałęsy intelektualiści i działacze związkowi tworzą Komitet Obywatelski przy Przewodniczącym NSZZ „Solidarność”. Powołują 15 komisji i ich przewodniczących, którzy mają kierować szczegółowymi przygotowaniami do „okrągłego stołu”, a następnie reprezentować KO podczas samych negocjacji. Spotkanie otworzył Tadeusz Mazowiecki: [...] Nastąpiła zasadnicza zmiana sytuacji „Solidarności”, całej opozycji, kraju. Powstało 500 komitetów założycielskich „Solidarności” [...]. Środowiska opozycyjne zaprezentowały jedność w sprawie przywrócenia „Solidarności”. […]

• Grupa Robocza Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” na spotkaniu w Gdyni, nie wiedząc jeszcze o powstaniu Komitetu Obywatelskiego przy Przewodniczącym NSZZ „Solidarność”, stwierdza: przemożny wpływ na decyzje i politykę „Solidarności“ zdobyła jedna z orientacji politycznych, bynajmniej nie najbardziej popularna wśród członków Związku; dopatruje się prób zaszczepienia w Związku komunistycznej zasady centralizmu demokratycznego i właściwej komunistom tzw. etyki rewolucyjnej, której przejawami są lekceważenie własnego statutu i uchwał [...], uzurpacja oparta na kontroli finansów i kanałów informacji oraz traktowanie Związku jako zespołu pustych symboli, którym można nadawać znaczenie i nadawać mu formę pożądaną dla wąskich interesów grupowych. Grupa Robocza apeluje do Lecha Wałęsy o zwołanie do końca stycznia1989 Komisji Krajowej w składzie sprzed 13 grudnia 1981 r. Apel Grupy Roboczej Komisji Krajowej traktowany jest jako najpoważniejszy atak na kierownictwo „Solidarności”, wywołuje wiele polemik w prasie podziemnej i jest szeroko omawiany także w prasie oficjalnej, która komentuje spory w „Solidarności”.

• Obraduje pierwsza tura X Plenum KC PZPR. Z Biura Politycznego odchodzi sześć osób reprezentujących zachowawcze skrzydło partii: Józef Baryła, Zbigniew Messner, Tadeusz Porębski, Zygmunt Murański, Zofia Stępień, Jan Główczyk). Na ich miejsce przychodzą Kazimierz Cypryniak, Iwona Lubowska, Stanisław Ciosek, Janusz Reykowski, Wiktor Pyrkosz, Zdzisław Świątek, Zbigniew Michałek, Gabriela Rembisz, Zdzisław Balicki, Marek Hołdakowski, Zbigniew Sobotka). Nowymi sekretarzami KC zostają Leszek Miller i Zygmunt Czarzasty. Premier Mieczysław F. Rakowski wzywa do rozważenia kwestii legalizacji „Solidarności”.

20-21

• Sejm uchwala ustawy „O podejmowaniu działalności gospodarczej” oraz „O działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych”, które w znaczny sposób liberalizują stosunki gospodarcze.

25-31

• W Warszawie 11 członków Polskiej Partii Socjalistycznej - Rewolucja Demokratyczna, Niezależnego Zrzeszenia Studentów, Solidarności Polsko-Czechosłowackiej i Ruchu "Wolność i Pokój" podjęło głodówkę w obronie więźniów politycznych w Polsce i Czechosłowacji.

30

• W Kopalni Węgla Kamiennego Manifest Lipcowy w Jastrzębiu-Zdroju przed I, II i III zmianą odbywają się wiece, każdy z udziałem ok. 2 tys. górników. Zostaje podpisana petycja o przywrócenie do pracy Jana Golca, zwolnionego w maju za próbę strajku.

• Piotr Ikonowicz i Edward Mizikowski wspięli się po rusztowaniu na gmach Komitetu Centralnego PZPR i zwiesili z dachu budynku transparent z napisem „Uwolnić więźniów politycznych – PPS-RD, MRKS, NZS, WiP”. Po 15 minutach zostali zatrzymali przez funkcjonariuszy Biura Ochrony Rządu i po kilku godzinach zwolnieni.