Konwicki Tadeusz
Tadeusz Konwicki, ur. 22 VI 1926 w Nowej Wilejce k. Wilna, zm. 7 I 2015 w Warszawie. Uczęszczał do Gimnazjum im. Zygmunta Augusta w Wilnie. 1944 matura w ramach tajnego nauczania.
W czasie II wojny światowej uczestniczył w operacji „Burza” w VIII Oszmiańskiej Brygadzie Armii Krajowej. 1944–1945 uczestnik partyzantki niepodległościowej; udział w akcjach antysowieckich na Wileńszczyźnie. Student polonistyki na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie oraz Uniwersytecie Warszawskim. Studiów nie ukończył.
1945 praca w Tymczasowym Zarządzie Państwowym w Gliwicach. 1946–1950 korektor, nast. sekretarz redakcji w tygodniku „Odrodzenie”. 1950–1958 członek redakcji „Nowej Kultury”. 1946–1983 członek Związku Literatów Polskich. 1956–1968 kierownik literacki zespołu filmowego „Kadr”, a 1972–1978 „Pryzmat”.
Od 1951 w PZPR. 1966 usunięty z niej na skutek podpisania listu pisarzy sprzeciwiających się wyrzuceniu z partii Leszka Kołakowskiego. 1968 podpisał apel literatów do rektora Uniwersytetu Warszawskiego w obronie represjonowanych studentów, biorących udział w demonstracjach marcowych. 1971 sygnatariusz listu 17 twórców do ministra sprawiedliwości, apelującego o zmniejszenie wyroków dla działaczy Ruchu. Wystąpił również o ułaskawienie skazanego na śmierć Jerzego Kowalczyka. XII 1974 sygnatariusz Listu 15. 1976 podpisał list 172 ludzi kultury w obronie osób represjonowanych po wydarzeniach w Radomiu. 1977 jeden z sygnatariuszy listu w obronie aresztowanych członków KOR. 1978 przystąpił do Towarzystwa Kursów Naukowych.
1977 objęty zakazem druku; zaczął publikować w drugim obiegu. Jako nr. czasopisma „Zapis” ukazały się jego książki Kompleks polski (1977) i Mała apokalipsa (1979). W oficynach drugoobiegowych opublikował również Wschody i zachody księżyca i Rzekę podziemną (Krąg 1982). 1986 nakł. wydawnictwa Aneks ukazała się rozmowa z nim Stanisława Beresia Pół wieku czyśćca. Rozmowy z Tadeuszem Konwickim.
1980 z innymi pisarzami protest u prokuratora generalnego przeciw aresztowaniu redaktorów z Niezależnej Oficyny Wydawniczej NOW-a; został przew. jury nagrody „Zapisu”. VIII 1989 sygnatariusz Listu 64 (apel do władz o podjęcie dialogu ze strajkującymi robotnikami). Członek Komitetu Obrony Więzionych za Przekonania przy Krajowej Komisji Porozumiewawczej „S”.
Autor książek, m.in. Rojsty (1956), Wniebowstąpienie (1967), Kronika wypadków miłosnych (1974), Czytadło (1992), Kalendarz i klepsydra (1976), Nowy Świat i okolice (1986), Pamiętam, że było gorąco (2001) i W pośpiechu (2011). Scenarzysta i reżyser filmowy, m.in. Ostatni dzień lata (1958), Salto (1965), Dolina Issy (1982), Lawa (1989).
Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1954), Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1964). Uhonorowany Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005).
Od 7 VII 1977 rozpracowywany przez Wydz. III KS MO w sprawach SOR krypt. Pryzmat, od 1 VII 1978 przez Wydz III‑1 KSMO/SUSW, od 27 IV 1984 w ramach KE krypt. Pryzmat