Encyklopedia Solidarności

https://encysol.pl/es/encyklopedia/biogramy/16913,Kowalski-Bronislaw.html
26.04.2024, 08:42

Kowalski Bronisław

Bronisław Kowalski, ur. 31 VIII 1948 w Denain (Francja). Absolwent Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, kierunek filologia polska (1974).

Od 1952 w Polsce.

1969–1970 działacz Sekcji Studenckiej Oddziału PAX w Lublinie. 1969–1974 w Zarządzie Wydz. ZSP i ZMS.

11 III 1968 zatrzymany po manifestacji studenckiej w Lublinie, III/ IV 1968 w ramach represji powołany na miesięczne „przeszkolenie wojskowe” dla studentów; wydalony z ZMS.

W 1974 nauczyciel w ZSZ nr 5 w Lublinie, 1975 instruktor w Miejskim Domu Kultury tamże, 1975–1978 redaktor w gazecie „Sztandar Ludu”, 1978 – II Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”, II Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”, II, tzw. II Krajówka, powstała w III 1982 w Trójmieście z inicjatywy: Tadeusza Harasimowicza (od XII 1981 na emeryturze, wcześniej gł. księgowy w Gdańskich Zakładach Rybnych, doradca tamtejszej KZ „S”), Józefa Koska (dźwigowy w Zarządzie Portu Gdynia), Pawła Slezyngiera (mistrz na Wydz. K-2 Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni, przewodniczący „S” na największym wydziale stoczni), Jana Gawina (w III 1982 w SKP, od X 1982 pracownik Okręgowego Przedsiębiorstwa Wodno-Kanalizacyjnego w Gdyni), Pawła Zińczuka (ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina, od IX 1980 łącznik Wydz. P-1 z Komitetem Założycielskim „S” w SG, nast. członek KZ), Janusza Satory (w 1980 w WZZ, w VIII 1980 członek KS w Elmorze; nast. wiceprzewodniczący KZ; 15 XII 1981 organizator 1-dniowego strajku w zakładzie, nast. w ukryciu), Ryszarda Jankowskiego (ze Stoczni Nauta w Gdyni), Jana Kisielewskiego, we współpracy z Tadeuszem Kulczyńskim (z Gdańskiej Stoczni Remontowej) i przedstawicielami Stoczni Północnej im. Bohaterów Westerplatte: Andrzejem Adamczykiem, Romanem Wyżlicem, Janem Wójcikiem. W komórce poligraficznej II Krajówki byli: Andrzej Andrzejewski, Justyn Baranowski, Witold Szaniawski; Tadeusz Szozda (łącznik z II KK). Członkowie II Krajówki m.in. kolportowali pisma podziemne („Tygodnik Mazowsze”, „Solidarność Narodu”). 28 VIII 1982 wystosowano „Apel do społeczeństwa” nawołujący do udziału w manifestacjach. Nazwa organizacji (miała posłużyć do sygnowania dokumentów) była kwestią sporną: II KK NSZZ „S” zaproponował T. Harasimowicz, by nadać większą rangę programowi, nad którym pracowali przedstawiciele największych zakładów Trójmiasta. Dokument: „Program budowy ugody narodowej” został ostatecznie zredagowany w VII 1982 przez P. Slezyngiera we współpracy z T. Harasimowiczem i P. Zińczukiem (podczas spotkania w jego mieszkaniu); był to przeredagowany tekst tez Prymasowskiej Rady Społecznej (opublikowanych 5 IV 1982). Wydany 4 VIII 1982 program podpisano: „Delegaci i Pracownicy. II KK NSZZ «S» (działająca na czas zawieszenia Związku)”. Zastrzeżenie to dołączono, by podkreślić, że II Krajówka nie dąży do przejęcia władzy w „S”. Żądano m.in.: odwołania stanu wojennego, likwidacji ograniczeń praw i swobód obywatelskich, uwolnienia internowanych, uniewinnienia aresztowanych, przywrócenia do pracy zwolnionych za działalność związkową, zaniechania represji wobec pracowników nauki. Spotkania II Krajówki odbywały się: w mieszkaniach T. Harasimowicza w Sopocie, P. Zińczuka w Gdańsku, w mieszkaniu przy ul. Leczkowa, na przystankach SKM Gdańsk Politechnika i Gdynia-Redłowo, w parkach. W V 1982 na Łysej Górze w Sopocie członkowie II Krajówki spotkali się z poszukiwanym listem gończym Bogdanem Lisem, który interesował się nastrojami w zakładach pracy; postanowiono utrzymywać kontakt, II Krajówka zobowiązała się przekazać mu przez łącznika opracowany program organizacji. II Krajówka została rozbita na przełomie XII 1982/I 1983; 9 XII 1982 zatrzymano, nast. aresztowano P. Slezyngiera, 19 I 1983 – J. Koska, 24 I 1983 – T. Harasimowicza, 27 I 1983 – J. Gawina, 7 II 1983 – P. Zińczuka, 30 V 1983 – R. Jankowskiego, na pocz. VII 1983 – J. Satora. J. Kisielewski od I 1983 ukrywał się, późn. został zatrzymany. 27 VII 1983 ppłk Stefan Rutkowski, Naczelnik Wydz. Śledczego WUSW w Gdańsku, wniósł wniosek o umorzenie śledztwa na mocy amnestii. 16 XI 1983 Sąd Rejonowy w Gdańsku umorzył śledztwo. 1981 redaktor dwutygodnika kulturalno-społecznego „Kamena”.

Od IX 1980 w „S”; od II 1981 pracownik MKZ/ZR; uczestnik grupy lektorów przy MKZ Region Środkowo-Wschodni; do II 1981 rzecznik prasowy MKZ. Od X 1980 redaktor, III – IV 1981 redaktor nacz. niezależnego pisma „Biuletyn Informacyjny NSZZ «Solidarność» Regionu Środkowo-Wschodniego” (odwołany po konflikcie z ZR). 13 XII 1981 internowany w Ośrodku Odosobnienia we Włodawie, Lublinie i Kwidzyniu, 1 XII 1982 zwolniony. W IV 1983 pracownik fizyczny w prywatnym zakładzie rzemieślniczym (sprzęt wędkarski, wyroby z drutu) w Głusku k. Lublina. 30 IX 1983 wyemigrował do USA.

22 X 1980 – 8 XI 1983 rozpracowywany przez Wydz. III/Wydz. III „A”/Wydz. V KW MO / WUSW w Lublinie w ramach SOS krypt. Kowal.

 

Marcin Dąbrowski

Opcje strony