Aktualnie znajdujesz się na:

Biogramy

Sopel Tadeusz

Tadeusz Sopel, ur. 28 III 1928 w Orzechowcach k. Przemyśla, zm. 12 VII 2010. Ukończył LO w Przemyślu (1965).

1945-1951 zatrudniony w prywatnych pracowniach krawieckich w Przemyślu, 1951-1955 w Państwowym Przedsiębiorstwie Krawiecko-Kuśnierskim, 1955-1956 w PTTK, 1956-1957 w Przedsiębiorstwie Upowszechniania Prasy i Książki Ruch; 1962-1990 prowadził własne gospodarstwo sadownicze w Orzechowcach.

Od I 1981 w Solidarności Wiejskiej, od II 1981 przewodniczący Koła w Orzechowcach, od III w „S” RI, od XII 1981 przewodniczący Zarządu Gminnego w Żurawicy. 5 I – 19 II Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”, II Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”, II, tzw. II Krajówka, powstała w III 1982 w Trójmieście z inicjatywy: Tadeusza Harasimowicza (od XII 1981 na emeryturze, wcześniej gł. księgowy w Gdańskich Zakładach Rybnych, doradca tamtejszej KZ „S”), Józefa Koska (dźwigowy w Zarządzie Portu Gdynia), Pawła Slezyngiera (mistrz na Wydz. K-2 Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni, przewodniczący „S” na największym wydziale stoczni), Jana Gawina (w III 1982 w SKP, od X 1982 pracownik Okręgowego Przedsiębiorstwa Wodno-Kanalizacyjnego w Gdyni), Pawła Zińczuka (ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina, od IX 1980 łącznik Wydz. P-1 z Komitetem Założycielskim „S” w SG, nast. członek KZ), Janusza Satory (w 1980 w WZZ, w VIII 1980 członek KS w Elmorze; nast. wiceprzewodniczący KZ; 15 XII 1981 organizator 1-dniowego strajku w zakładzie, nast. w ukryciu), Ryszarda Jankowskiego (ze Stoczni Nauta w Gdyni), Jana Kisielewskiego, we współpracy z Tadeuszem Kulczyńskim (z Gdańskiej Stoczni Remontowej) i przedstawicielami Stoczni Północnej im. Bohaterów Westerplatte: Andrzejem Adamczykiem, Romanem Wyżlicem, Janem Wójcikiem. W komórce poligraficznej II Krajówki byli: Andrzej Andrzejewski, Justyn Baranowski, Witold Szaniawski; Tadeusz Szozda (łącznik z II KK). Członkowie II Krajówki m.in. kolportowali pisma podziemne („Tygodnik Mazowsze”, „Solidarność Narodu”). 28 VIII 1982 wystosowano „Apel do społeczeństwa” nawołujący do udziału w manifestacjach. Nazwa organizacji (miała posłużyć do sygnowania dokumentów) była kwestią sporną: II KK NSZZ „S” zaproponował T. Harasimowicz, by nadać większą rangę programowi, nad którym pracowali przedstawiciele największych zakładów Trójmiasta. Dokument: „Program budowy ugody narodowej” został ostatecznie zredagowany w VII 1982 przez P. Slezyngiera we współpracy z T. Harasimowiczem i P. Zińczukiem (podczas spotkania w jego mieszkaniu); był to przeredagowany tekst tez Prymasowskiej Rady Społecznej (opublikowanych 5 IV 1982). Wydany 4 VIII 1982 program podpisano: „Delegaci i Pracownicy. II KK NSZZ «S» (działająca na czas zawieszenia Związku)”. Zastrzeżenie to dołączono, by podkreślić, że II Krajówka nie dąży do przejęcia władzy w „S”. Żądano m.in.: odwołania stanu wojennego, likwidacji ograniczeń praw i swobód obywatelskich, uwolnienia internowanych, uniewinnienia aresztowanych, przywrócenia do pracy zwolnionych za działalność związkową, zaniechania represji wobec pracowników nauki. Spotkania II Krajówki odbywały się: w mieszkaniach T. Harasimowicza w Sopocie, P. Zińczuka w Gdańsku, w mieszkaniu przy ul. Leczkowa, na przystankach SKM Gdańsk Politechnika i Gdynia-Redłowo, w parkach. W V 1982 na Łysej Górze w Sopocie członkowie II Krajówki spotkali się z poszukiwanym listem gończym Bogdanem Lisem, który interesował się nastrojami w zakładach pracy; postanowiono utrzymywać kontakt, II Krajówka zobowiązała się przekazać mu przez łącznika opracowany program organizacji. II Krajówka została rozbita na przełomie XII 1982/I 1983; 9 XII 1982 zatrzymano, nast. aresztowano P. Slezyngiera, 19 I 1983 – J. Koska, 24 I 1983 – T. Harasimowicza, 27 I 1983 – J. Gawina, 7 II 1983 – P. Zińczuka, 30 V 1983 – R. Jankowskiego, na pocz. VII 1983 – J. Satora. J. Kisielewski od I 1983 ukrywał się, późn. został zatrzymany. 27 VII 1983 ppłk Stefan Rutkowski, Naczelnik Wydz. Śledczego WUSW w Gdańsku, wniósł wniosek o umorzenie śledztwa na mocy amnestii. 16 XI 1983 Sąd Rejonowy w Gdańsku umorzył śledztwo. 1981 uczestnik w Rzeszowie strajku ustrzycko-rzeszowskiego.

W 1982 organizator stałej pomocy materialnej rodzinie uwięzionego Marka Pudlińskiego. W 1983 kolporter prasy podziemnej, m.in. „Busoli”, „Solidarności Rolników”, „KOS-a”, „Tygodnika Mazowsze”, „Żywią i Bronią”, „Solidarności Walczącej”, „Hutnika”. W 1984 współzałożyciel (z Markiem Kuchcińskim i Józefem Olszańskim), członek 3-osobowej komórki OKOR na terenie woj. przemyskiego; organizator kolportażu po lewej stronie Sanu aż po Jarosław (korzystał też ze skrzynki kontaktowej w Żurawicy w mieszkaniu Emila Wojtaszka). 1983-1985 autor w pismach podziemnych: „Busola” i „Solidarność Rolników” (ps. Zdzisław O., Zbigniew Oleś, Zbigniew O., Z.O.).

W 1989 działacz związkowy na terenie gm. Żurawica, delegat na Krajowy Zjazd Założycielski „S” RI w Warszawie. 19 XI 1989 delegat na Zjazd Wojewódzki, przewodniczący obrad, przez kilka kadencji członek Wojewódzkiej Komisji Rewizyjnej „S” RI (z siedzibą w Jarosławiu). Od 1989 członek Wojewódzkiego KO w Przemyślu, uczestnik kampanii wyborczej KO „S”: organizator spotkań z kandydatami do Parlamentu. 1990-1993 wójt gm. Żurawica. Od 1993 na emeryturze.

Autor książki ''Niezależny Ruch Chłopski „Solidarność” w Polsce Południowo-Wschodniej w 1980-1989 r.'' (Przemyśl 2000).

Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2008).

 

Michał Stręk

Opcje strony

do góry