Hasła rzeczowe

Nad Stobrawą

„Nad Stobrawą”, pismo informacyjne „S” Ziemi Kluczborskiej wydawane w Kluczborku XI 1980–1990. 1980–1981 wychodziło nieregularnie jako informator MKZ Ziemi Kluczborskiej. Do XI 1981 ukazało się 18 nr., format A4 i A5, drukowane techn. offsetową, obj. przeważnie 8 s., sporadycznie mniej lub więcej (nr 4 – 6 s., nr 15 – 11 s.) nakł. 1 tys.–1500 egz. Od XII 1980 pismo drukowano w Zakładzie Administracyjno-Gospodarczym Związków Zawodowych w Opolu. W redakcji: Ryszard Gleich, Wojciech Gilewicz, Roman Pastwiński, Jan Głąb, Regina Kaczmarska, Stanisław Rakowski i Henryk Wilk, a także Juliusz Borkowski (od nr. 8 z 6 III 1981) oraz Aleksander Górka (nr. 18 z XI 1981). Kolportaż nieodpłatny w zakładach pracy w gm. Kluczbork, Byczyna, Wołczyn i Lasowice Wielkie. Tematyka dot. spraw bieżących związanych z działalnością „S” i sytuacją społeczno-gospodarczą w kraju. Sporadycznie drukowano także teksty o tematyce historycznej i związanej z lokalnymi tradycjami (np. II 1981 tekst poświęcony 170. rocznicy urodzin ks. Jana Dzierżona, patrona kluczborskiego muzeum).

Po 13 XII 1981 internowano 6 redaktorów: R. Gleicha, W. Gilewicza, R. Pastwińskiego, J. Głąba, J. Borkowskiego i A. Górkę. II 1982 – II 1983 podziemną edycję pisma wznowiła podziemna grupa Kruk w Kluczborku w składzie: Bożena Kawka, Zygmunt Jurkiewicz, Tadeusz Drozdowski, Adam Płocikiewicz oraz Stanisław i Janina Dobrzyńscy. Pismo ukazywało się nieregularnie, bez numeracji, oznaczone datami mies.; nr 1 powielony w formie maszynopisu, nast. drukowane na tzw. ramce, obj. 2 s. w nakł. 200–250 egz. Autorką większości tekstów była B. Kawka, ponadto A. Płocikiewicz i S. Dobrzyński. IV 1982, niezależnie od działaczy grupy Kruk, wydawania pisma pod tymże tytułem podjęli również Ryszard i Rafał (syn Ryszarda) Gleichowie oraz Beata Kleszcz. Powielono pojedynczy nr., obj. 2 s., format A4 w formie maszynopisu. V 1982 pod zarzutem redagowania, druku i rozpowszechniania „Nad Stobrawą” aresztowano R. i R. Gleichów oraz Z. Jurkiewicza. 6 VII 1982 Sąd Śląskiego Okręgu Wojskowego we Wrocławiu uniewinnił Gleichów, a Z. Jurkiewicza, któremu udowodniono prowadzenie działalności kolportażowej, skazano na półtora roku pozbawienia wolności w zawieszeniu. II 1983 aresztowano Bożenę Kawkę i współpracującego z nią Franciszka Sokołowskiego. 6 VII 1983 Sąd Rejonowy w Kluczborku skazał B. Kawkę-Szubert (wyszła za mąż w trakcie procesu) na 2 lata pozbawienia wolności w zawieszeniu, a F. Sokołowskiego na półtora roku pozbawienia wolności w zawieszeniu. II 1983 wydawanie pisma wznowił Ryszard Gleich we współpracy z W. Gilewiczem i Jerzym Deptułą oraz Mirosławą Gleich (żoną Ryszarda). Do V 1983 wydano 4 nr. pisma, format A4, obj. 2 s., nakł. do 1 tys. egz., druk techniką offsetową w Warszawie dzięki kontaktom nawiązanym przez Ryszarda Gleicha z Andrzejem Boguszewskim i Ludomirem Łoźnym. Kolportaż m.in.: J. Deptuła, Ryszard Baldy, Marian Szubert i Rafał Gleich, a także zakonnice z klasztoru sióstr św. Józefa w Kluczborku. Wiosną 1984 pismo ukazało się ponownie staraniem Rafała Gleicha we współpracy z W. Gilewiczem oraz Henrykiem Ostrowskim i Andrzejem Tomczykiem z Namysłowa. Druk Agencja Wydawnicza SW we Wrocławiu. W roli łącznika A. Tomczyk. Kolportaż w rejonie Kluczborka i Byczyny z broszurą wzywającą do bojkotu wyborów do rad narodowych w VI 1984 (broszura z tekstem napisanym przez Zbigniewa Bereszyńskiego, wydrukowana przez Ryszarda Siwackiego z Kędzierzyna-Koźla). Głównym organizatorem kolportażu był J. Deptuła. 1985–1988 wydawaniem pisma zajmował się J. Deptuła we współpracy m.in. z W. Gilewiczem, H. Ostrowskim, A. Tomczykiem. Druk techniką offsetową bądź z zastosowaniem sitodruku we Wrocławiu. Pismo wychodziło nieregularnie, przeważnie dwa razy w roku, nakł. kilkaset egz., obj. 2 s. Tematyka nr. ukazujących się 1982–1989/1990 obejmowała sprawy zw. z aktualną sytuacją społ.-polit. w kraju, ze szczególnym uwzględnieniem rejonu Kluczborka.

1989–1990 pismo wychodziło jako informator MKZ w Kluczborku, format A4 i A5, obj. 2–6 s. 1990 inne pismo, ale pod identycznym tytułem i o podobnej szacie graficznej, wydawali przeciwnicy W. Gilewicza działający w Stowarzyszeniu Obywatelskim Ziemi Kluczborskiej (Grzegorz Fraszek i in.), format A4 i A5, obj. 2–4 s.

Zbigniew Bereszyński

Kluczbork, Region Śląsk Opolski

Opcje strony

do góry