Aktualnie znajdujesz się na:

1989

maj

1

  • W wielu miastach odbywają się manifestacje „Solidarności” – po raz pierwszy od 8 lat – legalne. W Warszawie pochód „Solidarności” gromadzi blisko 100 tys. osób.
  • Wiece i pochody zorganizowane przez Solidarność Walczącą odbywają się w Gdańsku, Gdyni, Jastrzębiu, Poznaniu, Wałbrzychu i Wrocławiu – głównie pod hasłami „Precz z komuną” i bojkotu wyborów. W Gdańsku przemawiają Andrzej Gwiazda, Tadeusz Szczudłowski i Anna Walentynowicz. Wiec przeradza się w demonstrację, wyjątkowo brutalnie zaatakowaną przez milicję. Do starć dochodzi w kilku punktach miasta, pobitych zostaje wiele osób, także przypadkowi przechodnie, z tłumu pod KW PZPR milicja wyciąga młodych ludzi. Ciężkich obrażeń doznają: Adam Klingenberg, Leon Lidzbarski, Ludwik Kromer, Dariusz Bojsmard, Adam Ryzmar, Tadeusz Cichocki, Piotr Korczak. We Wrocławiu – wspólna demonstracja Solidarności Walczącej i Polskiej Partii Socjalistycznej–Rewolucja Demokratyczna przeciw ugodzie z komunistami. Kilkutysięczny pochód ludzi maszeruje ulicami Grabiszyńską, Sądową i Nowotki (obecnie Krupniczą). Na ul. Nowotki ZOMO przez tuby wzywa ludzi do rozejścia się. W idących po chodniku ludzi trzy razy wjeżdżają milicyjne nyski. Kilka osób zostaje potrąconych, dwie osoby są poważnie ranne, a trzecia – Zbigniew Wojtczak – został ciężko ranny, ponieważ najpierw został przez nyskę potrącony, a następnie przejechany: „(…) Ma krwotok wewnętrzny. ZOMO nie chce wezwać pogotowia, odgradza się tarczami, napiera. (…) Ludzie dostają szału. Lecą kamienie, kije, połamane drzwi, kubły, nawet butelki z benzyną. (…) W miejscu, skąd zabrano Zbigniewa Wojtczaka, pojawia się krzyż, świece, zbierane są pieniądze dla poszkodowanego. Na mieście mówi się o kilku zabitych, również dzieciach. Rośnie agresja: obok przejścia podziemnego przy ul. Kazimierza Wielkiego buduje się barykady z kubłów na śmieci (….), po trzech godzinach od zbudowania barykady – atak ZOMO”. Rozruchy trwają do późnych godzin wieczornych.

3

  • W wielu miastach mają miejsce pochody i wiece organizowane przez Solidarność Walczącą. W Warszawie demonstracja rozpoczyna się po mszy św. w katedrze Męczeństwa św. Jana Chrzciciela, uczestniczy w niej między innymi delegacja Międzyzakładowego Robotniczego Komitetu „Solidarności”. Kilkanaście osób zostaje zatrzymanych przez milicję.

4

  • Gen. Wojciech Jaruzelski proponuje akt abolicji dla skazanych i internowanych w okresie stanu wojennego.

  • Regionalna Komisja Wykonawcza NSZZ „Solidarność” Regionu Świętokrzyskiego przekształciła się w Tymczasowy Zarząd Regionu Świętokrzyskiego NSZZ „Solidarność” z przewodniczącym Marianem Jaworskim. W skład Prezydium weszli: Jerzy Stępień (wiceprzewodniczący), Zbigniew Wiatr (sekretarz), Marek Korona (skarbnik) oraz Waldemar Bartosz i Bogdan Ryś.

5-10

  • 5–10 V 1989 strajk okupacyjny w Zakładach Górniczych Rudna w Polkowicach zorganizowany przez NSZZ „Solidarność” i OPZZ, który objął część przedsiębiorstw Kombinatu Górniczo-Hutniczego Miedzi, a także lubińskie oddziały Przedsiębiorstwa Budowy Kopalni Rud Bytom i PBKR Częstochowa. Sformułowano postulaty dot. mechanizmów wynagrodzeń w górnictwie miedziowym oraz podwyżek płac i premii. W kopalni Rudna utworzono Międzyzakładowy Komitet Strajkowy w składzie m.in. przewodniczący Romuald Halicki i Zbigniew Jezuita (z ZG Rudna), Marek Miller (z Zakładu Robót Górniczych w Lubinie). Podczas strajku odprawiono msze (m.in. celebransem był ks. Piotr Żuberek). Protest górników w Zagłębiu Miedziowym poparły Solidarność Walcząca, Regionalny Komitet Strajkowy NSZZ „Solidarność” Dolny Śląsk i RKS NSZZ „Solidarność” Dolny Śląsk Oddział w Lubinie, do zakończenia nawoływała Regionalna Komisja Wykonawcza NSZZ „Solidarność” Dolny Śląsk. 10 V 1989 podpisano protokół uzgodnień między MKS a dyrektorem generalnym KGHM, sygnatariuszami MKS byli: z ZG Polkowice – Jan Gaca, Tadeusz Cieślak, ZG Sieroszowice – Stanisław Kosowski, Andrzej Kowalik, ZG Lubin – Bogdan Nuciński, Ryszard Kurek, Ryszard Zbrzyzny (OPZZ), PBKR Częstochowa – Zbigniew Musiał, ZBK – Jerzy Osicki, Bogdan Orłowski, Wojciech Makowski, Julian Zawadzki, ZNMG Zanam – Krzysztof Machajek, Marian Dziadek, Zakład Doświadczalny Cuprum w Lubinie – Wojciech Dutkiewicz, Lech Zalewski, ZRG – Władysław Grocki, Ryszard Chudzik, Marek Miller, Wiesław Pałka, ZG Rudna – R. Halicki, Ryszard Hodura, Janusz Grott, Jerzy Arciszewski, Marian Lewicki, Z. Jezuita, Zbigniew Borowski. Pracodawców reprezentowali Mirosław Pawlak dyrektor generalny KGHM, Marian Wizmur z upoważnienia dyrektora PBKR Częstochowa i Mieczysław Wierzchoń z upoważnienia dyrektora PBKR Bytom. I poł. 1989 był to największy strajk w Polsce.

6-7

  • W Gdańsku obraduje II tura IV Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Delegatów Niezależnego Zrzeszenia Studentów.

8

  • Ukazuje się 1. numer „Gazety Wyborczej”, ogólnopolskiego legalnego dziennika opozycyjnego w nakładzie 150 tys. egzemplarzy. Redaktorem naczelnym zostaje Adam Michnik.

9

  • W lokalu Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” w Słupsku zostaje odkryty podsłuch.
  • Telewizja nadaje pierwszy program Studia Wyborczego „Solidarności”.
  • Wrocławski „kandydat na prezydenta PRL” Waldemar Fydrych („Major”) organizuje wyborczy happening Pomarańczowej Alternatywy pod hasłem „Major kontra Generał”.

9-10

  • We Wrocławiu zostaje pobity przez czekających przed jego domem trzech napastników członek wrocławskiego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”, poeta Lothar Herbst.

10

  • Lech Wałęsa odbiera w Strasburgu Europejską Nagrodę Praw Człowieka. W czasie konferencji prasowej w drodze powrotnej zwraca się do polskich emigrantów, […] by pakowali walizki i wracali do Polski, bo tu szykują się wielkie zmiany. […]

12

  • Media podają oficjalną informację o kandydaturze gen. Wojciecha Jaruzelskiego na urząd prezydenta PRL.
  • W Białogardzie w województwie koszalińskim utworzono spójny ośrodek władzy związku dla całego regionu - powstał Tymczasowy Zarząd Regionu NSZZ „Solidarność” Regionu Koszalińskiego z przewodniczącym Klemensem Bielińskim

13

14

  • Toczy się wojna wyborcza przeciwko „Solidarności” – nocami zrywane lub zamalowywane są jej plakaty, kolporterów prasy wyborczej i osoby pracujące na rzecz Komitetów Obywatelskich „Solidarność” szykanuje milicja, posuwając się nawet do bicia (niekiedy czynią to „nieznani sprawcy”). Pojawiają się ulotki i napisy ośmieszające lub szkalujące kandydatów KO.

15

  • W Krakowie na Rynku Głównym odbywa się 300-osobowa demonstracja zorganizowana przez Akcję Studencką Ruchu Wolność i Pokój z okazji międzynarodowego dnia walki z militaryzmem.

16-18

  • W Krakowie manifestacje zorganizowane przez tzw. Grupę Krakowską (skupiającą młodych radykałów z Niezależnego Zrzeszenia Studentów, Konfederacji Polski Niepodległej, Federacji Młodzieży Walczącej oraz anarchizującej Akcji Studenckiej Ruchu WiP) pod hasłem „Sowieci do domu” przekształcają się w trzydniowe starcia z milicją. Wiele osób zostaje pobitych i zatrzymanych.

17

  • Sejm uchwala dwie ustawy regulujące stosunki wyznaniowe państwie: „O gwarancji wolności sumienia i wyznania” oraz „O stosunku Państwa do Kościoła katolickiego”. Ta druga nadaje Kościołowi i jego instytucjom osobowość prawną. Kościół może posiadać własne drukarnie, stacje radiowe i telewizyjne, kina, teatry; otrzymuje ponadto ulgi podatkowe i celne, duchowni otrzymują prawo do ubezpieczeń socjalnych. Ma nastąpić też zwrot nieruchomości odebranych Kościołowi przez państwo.
  • Edmund Krasowski, komisarz Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” w Elblągu ds. wyborów, zostaje pobity w bramie własnego domu przez „nieznanych sprawców”.

17-18

  • Wizyta Lecha Wałęsy w Brukseli na zaproszenie Międzynarodowej Konfederacji Wolnych Związków Zawodowych.

23

  • Sąd Wojewódzki w Warszawie ponownie odrzuca wniosek o rejestrację NZS. Studentów, którzy po opuszczeniu gmachu sądu sformowali pochód, milicja brutalnie atakuje w okolicach Uniwersytetu Warszawskiego. Wiele osób zostaje pobitych, kilkanaście zatrzymanych. W proteście Uniwersytet Warszawski rozpoczyna strajk okupacyjny.

24

  • Po odmowie rejestracji NZS w wielu miastach (Gdańsk, Łódź, Wrocław) odbywają się wiece protestacyjne, inne uczelnie przyłączają się do strajku. Ze studentami solidaryzują się załogi pracownicze (wiece m.in. w Hucie Warszawa, Zakładach Mechanicznych Ursus). Poparcie dla protestu wyraża przewodniczący Solidarności Walczącej Kornel Morawiecki, a także Lech Wałęsa i KKW NSZZ „Solidarność”.
  • W Gdańsku odbywa się wielotysięczna manifestacja protestacyjna przeciwko decyzji o likwidacji Stoczni Gdańskiej. Uczestniczy w niej Lech Wałęsa.

28-29

  • W reakcji na odmowę zarejestrowania NZS ogółem w kraju strajkuje 38 wyższych uczelni m.in. we Wrocławiu od 24 czerwca (Uniwersytet Wrocławski, Politechnika Wrocławska, Akademia Medyczna, Akademia Muzyczna, Akademia Ekonomiczna, Akademia Rolnicza, Państwowa Wyższa Szkoła Sztuk Plastycznych, Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna w Krakowie Wydział we Wrocławiu, Akademia Wychowania Fizycznego).

29-30

  • W Warszawie zbiera się zjazd założycielski Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

30

  • Walka wyborcza zaostrza się. Władze wysuwają przeciwko opozycji oskarżenia o finansowanie Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” przez Amerykanów.
do góry