Encyklopedia Solidarności

https://encysol.pl/es/encyklopedia/biogramy/47790,Aspras-Andrzej.html
26.02.2026, 17:35

Aspras Andrzej

Andrzej Aspras, ur. 10 VII 1959 w Puławach. Absolwent Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego kierunek polonistyka (1987) oraz Uniwersytetu Warszawskiego, kierunek ekonomia-zarządzanie specjalizacja finanse (1994).

1978–1980 jako uczeń LO im. ks. A. J. Czartoryskiego w Puławach, a potem student Akademii Rolniczej w Lublinie, uczestniczył w wykładach Towarzystwa Kursów Naukowych organizowanych w Puławach przez małżeństwo Marii i Bogdana Szewczyków na tzw. Zachcie (pracownia plastyczna pp. Szewczyków pełniąca rolę ośrodka opozycyjnego) oraz w prywatnych mieszkaniach. 12 IV 1980 uczestnik (z Marią, Mariuszem i Piotrem Szewczykami) ustawienia pierwszego krzyża katyńskiego (brzozowy) na cmentarzu parafialnym w Puławach. Ok. 20 VII 1980 uczestnik akcji plakatowej ośmieszającej olimpiadę w Moskwie po agresji ZSRR na Afganistan. VII–VIII 1981 uczestnik składu książki Gleba Jakunina o sytuacji prawosławia w ZSRR wydrukowanej w Puławach przez Wydawnictwo Biblioteka Spotkań. 1981 członek Klubu Inteligencji Katolickiej w Puławach.

Od X 1981 w NZS (początek studiów w KUL); od X/XI 1981 członek Zarządu NZS KUL; XI–XII 1981 członek i rzecznik prasowy Komitetu Strajkowego KUL (przedstawiciel studentów) oraz członek redakcji niezależnego pisma „Informator Strajkowy” w czasie solidarnościowego strajku ze studentami WSI w Radomiu.

Na wiosnę 1982 SB w Lublinie przeprowadziła z nim rozmowę profilaktyczno-ostrzegawczą. 1982–1984 kolporter lubelskiego środowiska dystrybującego m.in. miesięcznik „Niepodległość”, 1984–1990 członek oddziału Liberalno-Demokratycznej Partii „Niepodległość” w Lublinie (m.in. o pseudonimie „Tadeusz” i „Lucjan”); współpracował m.in. z Pawłem Skokowskim (od XI 1984 założyciel i szef lubelskiego oddziału LDP„N”), Marcinem Dybowskim (szef oddziału LDP„N” w czasie aresztowania P. Skokowskiego), Andrzejem Czubkiem (członek Rady Politycznej LDP„N”, odpowiedzialny za sprawy wydawnicze oddziału LDP„N”) i Hubertem Pietrasem (członek lubelskiego oddziału LDP„N”). 1983–1988 przewoził hurtowe ilości ulotek, prasy i czasopism (m.in. „Niepodległość”, „Obóz”, „ABC”, „Gazeta Polityczna”, „Antyk”, „SW Lublin”, „Horyzont”, „Biuletyn Dolnośląski”, „Solidarność Dolnośląska”, „Informator «Solidarność» Region Środkowo-Wschodni”, „Tygodnik Mazowsze”, „Wola”, „Głos”, „KOS”, „Vacat”, „Baza”, „Miesięcznik. Opinie – Komentarze – Analizy”, „Solidarność Nauczycielska”, „Krytyka”, „Kurs”, „Puls”, „PWA”, „Zeszyty Literackie”, „Droga”, „Polityka Polska”), książek wydawnictw podziemnych (m.in. „Antyk”, „Krąg”, „Przedświt”, „CDN”, NOW-a”, „Pokolenie”, „Odnowa”, „Most”, „PoMost”, „Wola”, „Myśl”, „Kurs”, „Prawy Margines”, „Wers”, „Liberta”), znaczków poczty podziemnej oraz kaset magnetofonowych i wideo z Warszawy do Lublina (gł. odbiorcami byli członkowie i osoby współpracujące oddziału LDP„N” oraz Grażyna Wójtowicz z nauczycielskiej „S”) i do Puław (gł. odbiorcą druków i ulotek była Maria Kapturkiewicz-Szewczyk, a od 1986 także Tadeusz Skiba – szef podziemnej „S” w Puławach). 1986–1988 współpracował w Warszawie w zakresie kolportażu m.in. z Międzyzakładowym Robotniczym Komitetem Solidarności (MRKS), skąd dostarczał bibułę do Lublina i Puław, a także z Lublina do Warszawy (gł. wydawnictwa lubelskiego LDP„N” i druków innych lubelskich wydawnictw). W ramach kolportażu w okresie 1984–1986 rozdysponował łącznie ponad 100 tys. ulotek. Uczestnik dużych akcji ulotkowych oddziału LDP„N” na terenie Lublina. Sporadycznie przewoził z Puław do Lublina materiały poligraficzne (m.in. diapozytywy, sita) przygotowane przez Bogdana Szewczyka dla lubelskiego LDP„N”. Uczestniczył okazjonalnie w składzie wydawnictw LDP„N” drukowanych w Lublinie i w zakupie papieru. 1987–1990 pracownik księgarni i kina przy kościele Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie (tzw. kościół powizytkowski vel pobrygidkowski); uczestnik seminarium doktoranckiego na KUL. II–VIII 1989 praca zarobkowa w Wielkiej Brytanii.

Wiosna 1990 ostatni skład druków lubelskiego LDP„N”. 1990–1991 współzałożyciel i pracownik prywatnej sieci księgarń Marka Gacki na Lubelszczyźnie. 1990–1994 nauczyciel w szkołach podstawowych w Lublinie i Puławach. 1992–1993 współzałożyciel i prezes spółdzielni mieszkaniowej pracowników oświaty w Puławach. 1995–2007 inspektor w bankach, praca w pionie nadzoru bankowego NBP (na podstawie pisemnej rekomendacji Uniwersytetu Warszawskiego). 1997–1998 członek Państwowej Komisji Egzaminacyjnej przy Zespole Szkół Ekonomicznych im. A. i J. Vetterów w Lublinie z rachunkowości, finansów, bankowości; prowadzący kursy z tych przedmiotów w Centrum Usług Szkoleniowych Lider. 2008 inspektor w bankach, praca w departamencie inspekcji bankowych Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego. Od 2008 starszy specjalista ds. analiz, od 2010 kierownik działu ryzyka w SKOK Chmielewskiego w Lublinie.

Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2022) oraz Krzyżem Wolności i Solidarności (2022), a także uhonorowany Odznaką Zasłużony dla Województwa Lubelskiego (2014).

Marcin Dąbrowski

Opcje strony