Encyklopedia Solidarności

https://encysol.pl/es/encyklopedia/biogramy/53256,Wosiek-Maria-Antonina.html
27.10.2026, 06:45

Wosiek Maria Antonina

Maria Antonina Wosiek, ur. 2 V 1935 w Zbarażu (obecnie Ukraina). Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, Wydz. Filologii Polskiej (1956); doktorat w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie (1973).

Od 1963 w Związku Nauczycielstwa Polskiego, członkini Rady Zakładowej w IS PAN, do 1979 przewodnicząca RZ.

Od XII 1957 członkini KIK w Warszawie, na przełomie lat 50. i 60. z siostrą Barbarą Wosiek współorganizowała Sekcję Kultury.

1957–1963 redaktorka w Instytucie Historycznym Wojska Polskiego w Warszawie. 1963–1964 bibliotekarka w Instytucie Badań Literackich PAN w Warszawie, członkini zespołu opracowującego Kronikę życia literackiego 1944–1963. 1966–1968 sekretarz Zarządu Głównego Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza w Warszawie. 1966–1994 zatrudniona IS PAN jako członkini redakcji Słownika biograficznego teatru polskiego, 1967–1994 adiunkt w Pracowni Leksykograficznej tamże. 1966–1994 współpracowniczka „Pamiętnika Teatralnego”. 1976 – 1983/1984 wykładowczyni historii teatru na Wydziale Nauk Humanistycznych KUL.

W XII 1975 sygnatariuszka Listu 59 przeciwko zmianom w Konstytucji PRL. Od IX 1976 współpracowniczka KOR, przepisywała „Biuletyn Informacyjny”, redagowała treść niektórych dokumentów KOR, zaangażowana w zbiórkę pieniędzy dla represjonowanych. 6 I 1977 sygnatariuszka listu 175 w sprawie powołania komisji poselskiej do wyjaśnienia represji wobec uczestników protestów w VI 1976. Od 31 X 1977 członkini KSS „KOR”, od 9 XI 1979 członkini Komisji Redakcyjnej KSS „KOR”. X 1977–1980 współpracowniczka Latającej Biblioteki prowadzonej przez Teresę Bogucką. 1977–1980 współpracowniczka Niezależnej Oficyny Wydawniczej NOW-a (użyczała samochodu do transportu i kolportowała niezależne publikacje). 1977 współpracowniczka Uniwersytetu Latającego (udostępnianie mieszkania na wykłady). XII 1977 sygnatariuszka petycji do Rady Państwa w sprawie zamieszczenia w „Monitorze Polskim” pełnego tekstu Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela uchwalonej na Konferencji KBWE w Helsinkach. III 1978 sygnatariuszka Deklaracji TKN, członkini TKN, uczestniczka zebrań organizacyjnych i programowych, udostępniała mieszkanie na wykłady. X 1978 i III 1979 uczestniczka Zjazdów TKN. 1979 za działalność w TKN usunięta z zakładowych władz ZNP. 1978 współautorka analizy Humanistyka w szkole przekazanej kardynałowi Karolowi Wojtyle. X 1979 sygnatariuszka listu do Episkopatu Czech i Moraw wyrażającego protest przeciwko represjom wobec Komitetu Obrony Niewinnie Prześladowanych i sygnatariuszy Karty 77.

Od IX 1980 w „S”.

13 XII 1981 internowana, osadzona w Ośrodku Odosobnienia w Warszawie-Olszynce Grochowskiej, nast. w Jaworzu, 8 II 1982 zwolniona. 1982–1983 współpracowniczka Prymasowskiego Komitetu Pomocy Osobom Pozbawionym Wolności i ich Rodzinom. IX 1982 sygnatariuszka oświadczenia byłych członków KSS „KOR” w sprawie wszczęcia postępowania karnego przeciw Jackowi Kuroniowi, Adamowi Michnikowi, Janowi Lityńskiemu i Henrykowi Wujcowi. 1983–1984 uczestniczka negocjacji dotyczących uwolnienia 11 aresztowanych członków KSS „KOR” i przywódców „S”. X 1984 sygnatariuszka listu 16 byłych członków KSS „KOR” w sprawie wypowiedzi rzecznika rządu PRL Jerzego Urbana i informacji PAP dot. oskarżeń wobec działaczy KSS „KOR” i NSZZ „Solidarność” o wykorzystywanie śmierci ks. Jerzego Popiełuszki do celów politycznych.

Od 1994 na emeryturze.

Autorka książek Pięć studiów z dziejów scenicznych dramatów Mickiewicza (1968) Historia teatrów ludowych: polskie zespoły zawodowe 1898–1914 (1975), Repertuar teatrów warszawskich: Teatr Ludowy 1890-1906 (1976), Państwowy wędrowny Teatr Polski w Mińsku: 1929–1936 (1990).

Odznaczona Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2006).

Od 18 VI 1976 rozpracowywana przez Wydz. III KSMO w Warszawie w ramach SOR krypt. Cesarzowa; 15 XI 1977 – 20 XI 1980 rozpracowywana przez Wydz. III KSMO w Warszawie w ramach KE krypt. Cesarzowa; 20 XI 1980 – 28 I 1987 rozpracowywana przez Wydz. III KSMO/SUSW w Warszawie w ramach SOR krypt. Cesarzowa. 28 I 1987 – 8 I 1990 rozpracowywana przez Pion III DUSW Warszawa-Praga Południe w ramach KE krypt. Cesarzowa.

Jan Olaszek

Opcje strony